اگر اسباب بازی ها زیاد باشند، کودک نمی داند با کدام بازی کند و فکرش را متوجه کدام یک گرداند و به کدام علاقه مند شود ، در نتیجه از همه آن ها دل زده می شود.

معیارهای انتخاب اسباب بازی

معیارهای انتخاب اسباب بازی

اگر اسباب بازی ها زیاد باشند ، کودک نمی داند با کدام بازی کند و فکرش را متوجه کدام یک گرداند و به کدام علاقه مند شود ، در نتیجه از همه آن ها دل زده می شود و از هیچ یک استفاده لازم را نمی برد . بنابراین ضرورتی برای تنوع زیاده از حد اسباب بازی نیست . اگر اسباب بازی کودک بیش از حد متنوع باشد ، کودک مجال تمرکز بر آنها را نمی یابد و مدام از این وسیله به وسیله دیگر توجه پیدا می کند و نمی تواند با تمرکز ذهنی روی آنها به پرورش ذهنی خود بپردازد . البته این نکته را هم باید در نظر گرفت که کودکان در سه سال اول زندگی ، به سرعت علاقه خود را به یک اسباب بازی از دست می دهند . آنها در این سنین نیاز به اسباب بازی متنوع و زیادی دارند . البته در این سنین هر نوع وسیله ای می تواند برای کودک اسباب بازی باشد . بنابراین تهیه اسباب بازی های مختلف برای کودک ، نقش مهمی در رشد فکری و پرورش قدرت خلاقیت او دارد .

چند منظوره وتحریککننده بودن

هنگام خرید اسباب بازی ، باید به این نکته دقت کرد که آیا اسباب بازی آن قدر چندمنظوره هست که برای انواع بازی ها کاربرد داشته باشد و با افزایش سن کودک هنوز قابل استفاده باشد و آیا سرگرم کننده هست ؟ یک بسته مکعب با یک توپ نرم اسباب بازی مناسبی است زیرا می توان در سنین مختلف به یک اندازه از آن لذت برد محرک قوه تخیل و بازی فعال است . اسباب بازی های مکانیکی این اندازه مفید نیستند زیرا نمی توان کار زیادی با آنها کرد و کودک خیلی زود حوصله اش از آنها سر می رود .

بازی ها می توانند ارزش آموزشی و غنی سازی ادراکات کودکان را داشته باشند ، اسباب بازی هایی که از این نظر بیشترین فایده را دارند آن هایی هستند که کودک می تواند با آنها بازی های مختلفی انجام دهد ، نه اینکه صرفا مجبور باشد به صورتی کلیشه ای و از پیش تعیین شده با آنها بازی کند .

مثلا اسباب بازی هایی که به هم جفت می شوند یا می توان آنها را بر روی هم قرار داد و با استفاده از آنها اشکال مختلفی را ساخت ، از سنین پایین به کودکان می آموزند که می توانند لوازم مختلف را با استفاده از مهارت دست و ذهن خود تغییر دهند .

علاوه بر آن هوش فضایی و عمق ادراک آنها را نیز افزایش می دهند .

اگر کودک هنوز درپوش ماهی تابه را ترجیح می دهد ، نباید مایوس شد ، زیرا وسایل خانه می توانند اسباب بازی های بسیار مفید ، سرگرم کننده و ایمنی باشند .

برای داشتن ارزیابی از اینکه آیا در هر برهه زمانی خاص ، بهترین اسباب بازی ممکن انتخاب شده است یا خیر ، واکنش کودک بیشترین اهمیت را دارد .

والدین مجبور نیستند جدیدترین اسباب بازی های آموزشی را خریداری کنند زیرا هر چیزی که کودک را مجذوب کند ، برای او جنبه آموزشی دارد . کودکان ذاتا یاد گیرنده هستند و هر چیزی که مورد علاقه کودک قرار بگیرد ، مطلبی به او می آموزد .

سادگی و قیمت مناسب

اسباب بازی مفید و لازم برای کودک آن است که او را به کار و فعالیت و جنب و جوش وادارد و نیروها و استعدادهای نهفته وجود او را بیدار کرده و به کار اندازد .اما بعضی از اسباب بازی های لوکس و پرزرق و برق و گران قیمت ، نه تنها این خاصیت را ندارند ، بلکه روحیه مصرفی و تجمل گرایی و فخر فروشی را در کودک تقویت می کنند .

خود کودک می تواند به وسیله کاغذ، مقوا، قوطی ، چسب و امثال اینها ، اسباب بازی درست کند یا اسباب بازی های خریده شده را تکمیل نماید . گاهی استفاده از خورده چوب های نجاری و سنباده زدن آن ها به دست کودک بهترین وسیله برای رشد هوش تجسم فضایی اوست .

از سوی دیگر ، وسایل ساده و محکم برای بچه ها مناسب تر است .

نکته ای که در اینجا در خور تامل است این است که با این کار از همان کودکی ، ما به دست خود کودکان مان را با لوکس گرایی آشنا می کنیم و آنها را با این مساله عادت می دهیم . این عادت در زمینه دیگر چون کفش و لباس و وسایل زندگی نیز وجود دارد و هزینه های سنگینی را بر دوش اقتصاد خانواده تحمیل می کند . وقتی کودکان به این روش ها خو می گیرند توقع دارند که در آینده نیز زندگی لوکس داشته باشندو اگر چنین امری میسر نشد و توقعات آنها برآروده نشود یا در زندگی خانوادگی خود ناگزیر به صرفه جویی باشند ، احساس ناخشنودی و احیانا شکست می خورند و چه بسا مشکلات جدی برای آنها ایجاد می شود که گاه به ناسازگاری می انجامد . این مطلب در مورد دختران از اهمیت بیشتر برخوردار است . بررسی مشکلات و ناسازگاری های موجود در روابط زن و شوهر در خانواده ها نشان می دهد که بخش مهمی از این مشکلات ریشه مالی دارد که آنها نیز غالبا ناشی توقعات مهار نشده همسر است . بذر این گونه توقعات حساب نشده معمولا در دوران کودکی و نوجوانی پاشیده شده و زندگی آینده کودک یانوجوان با مشکلات جدی رو برو می کند . در هر حال ایجاد و پرورش روحیه اشرافی و رفاه زده و خوگرفتن به زندگی پرزرق و برق عادتی ناپسند است که نباید در کودکان و نوجوانان به وجود آید .

کودکان باید با رنج ها و مشکلات طبیعی زندگی آشنا شوند تا افرادی شکننده و رفاه زده که آمادگی زندگی در جهان واقعیت ها را ندارند ، بار نیاید .

بنابراین بهترین وسایل بازی کودکم لزوما اسباب بازی های گران قیمت نبوده و چه بسا بعضی از اسباب بازی های مدرن اجازه خلاق را از کودک می گیرد پس بهترین وسایل بازی وسایلی هستند که شکل و اندازه از پیش تعیین شده ای ندارند و کودک خود می تواند به هر گونه که مایل باشد آنها را شکل دهد و آنچه را که به ذهن اش می رسد با آن بسازد .

موادی مانند خمیر مجسمه ، گل رس، شن و ماسه و مانند آنها به علت ماهیت آزاد و انعطاف پذیرشان ، ضمن آن که کودک را در کشف مطالب جدید یاری می کنند او را در زمینه تخلیه هیجان ها نیز کمک می کنند . البته در میان اسباب بازی ها – متاسفانه در کشور ما که هنوز انواع متناسب با فرهنگ ایرانی مورد توجه نبوده و فقط اسباب بازی های خارجی بازار را اشباع کرده اند – عروسک و حیوانات جای خاصی دارد که به زندگی واقعی نزدیک تر است و می توان " نیاز به خویشتن" را در روابط کودک و عروسک جلوه گر کند .

بسیاری از پدران و مادران دیده اند که فرزند آنها دقایقی را با عروسک خود خلوت کرده و در نقش مادر ، معلم ، پزشک ، آدم خوب و .... با او سخن می گوید ، او را تشویق می کند ، آموزش می دهد و ... همه این ارتباطات با عروسک ، هم افزایش دهنده توانایی و خویشتن پنداری مثبت در کودک و هم کاهش دهنده ترس ها و حسادت ها و کینه های او می شود .

فکر نکنید که بچه ها حتما اسباب بازی های گران قیمت را دوست دارند ، بلکه وسیله بازی برای آنها می تواند یک قاشق و یا یک قابلمه باشد . والدین نباید برای اینکه خودشان وقت آزاد داشته باشند ، اطراف فرزندان شان را پر از اسباب بازی کنند تا آنها را به نحوی مشغول کنند .

هر چه اسباب بازی ها ساده تر ، ارزان تر و در دسترس تر باشد کودک بیشتر عمل خلاقانه با آن انجام می دهد.


مطالب مرتبط