مقایسه، ویروس زندگی مشترک

مقایسه ی زندگی خود با دیگران را می ‎توان به یک بازی تشبیه کرد که نتیجه ی آن در هر شرایطی باخت است

مقایسه، ویروس زندگی مشترک

مقایسه، به قصد تحقیر و تأکید بر نداشته های افراد در هر سن وسال و در هر مقطعی از زندگی که انجام شود، می تواند پی آمد‎های منفی را در پی داشته باشد و نه تنها رشد و تعالی فرد را در پی نخواهد داشت، بلکه آسیب های جبران ناپذیری را به روحیه و شخصیت فرد وارد می سازد.

مقایسه ی با افراد خانواده

یکی از ویروس هایی که ممکن است در همان ابتدای زندگی مشترک، آرامش خانواده ی تازه شکل گرفته را برهم بریزد، این است که زن، همسر خود را با پدرش و مرد، همسر خود را با مادرش مقایسه کند. قابل تأمل این است که همسران جوان باید توجه کنند، والدین آن ها پس از گذراندن روش های مختلف آزمون و خطا، کسب تجربه های مختلف و با گذر زمان به این مرحله از تجربه رسیده اند؛ بنابراین زوج جوان نباید در مواجهه با مسائل جدیدی که زندگی مشترک پیش روی آن ها قرار می دهد، به مقایسه اتکا کنند.

این طرز نگرش، باعث می شود که ارزش های رفتاری و نقاط مثبت طرف مقابل، همواره بی اهمیت پنداشته شود؛ لذا فردی که همواره در ترازوی سنجش و مقایسه قرار می گیرد، تحت هر شرایطی کفه ی ترازو را در طرف دیگر سنگین تر حس می کند. چنین فردی ـ خواه زن و خواه مرد ـ در گذر زمان، تلاش های خود را بی فایده می بیند و رفته رفته احساس خودکم بینی، تنفر از دیگران و ضعف اعتمادبه نفس در او پُررنگ می شود.

مقایسه براساس ویژگی های ظاهری

نوع دیگری از ویروس مقایسه که در زندگی عصر کنونی بسیار شایع و به سرعت در حال انتشار است، مقایسه براساس ظاهر زندگی دیگران است. در این نوع مقایسه، فرد بیش تر به جنبه های مادی توجه دارد و بنای زندگی را بر چشم و هم چشمی می گذارد. پُرواضح است که چنین فردی، هرچند هم که در رفاه به سر ببرد و از امکان های مالی خوبی برخوردار باشد، باز هم ناراضی است؛ زیرا چشم هایش همواره در پی چیز بهتر می چرخد و تا آن را به دست نیاورد، مدام حسرت می خورد.

در این مقایسه ها، پایانی نیست و فرد نهایتی برای معیار‎های مقایسه ی خود در نظر نمی گیرد؛ بنابراین، چنین فردی نه تنها آرامش روحی و روانی را از خود سلب می کند، بلکه همسر خویش را نیز از این نعمت محروم می سازد و روحیه ی حسرت و افسوس را جای گزین شکرگذاری و قدردانی می سازد. امام سجاد علیه السلام در این باره می فرمایند: «تمامی خیر و خوبی در بریدن طمع و چشم نداشتن به آن چه در دستان مردم جمع شده، است».(1) به دیگر بیان، همسری که تلاش می کند زندگی دیگران را به رخ بکشد، انسان حریصی است که هیچ چیز نمی تواند او را اقناع کند و حرصِ نداشته ها، امنیت و آرامش روانی را از او دور می سازد. مقایسه ی زندگی خود با دیگران را، می ‎توان به یک بازی تشبیه کرد که نتیجه ی آن در هر شرایطی باخت است؛ زیرا در نگاه کسانی که عینک مقایسه را به چشم زده‎اند، همواره کسانی پیدا می شوند که از شرایط بهتری برخوردارند و دیگر این که در این بازی، اغلب طرف مقایسه کننده سعی می کند تا در زندگی خودش، فقط نقطه ضعف ها را پیدا کند.

نوع دیگر از این ویروس را می توان توجه به ویژگی‎های ظاهری و فیزیکی دیگران و مقایسه ی همسر خود با افراد دیگر از این منظر دانست. برخی از افراد ملاک های دینی را کنار می گذارند و به بهانه های مختلفی ارتباط با نامحرم را برای خود توجیه می کنند. کم کم وقتی این مقایسه های ظاهری بیشتر می شود، دیگر فرد از همسر خود احساس رضایت ندارد و به بهانه های مختلف فاصله‎ ی خود را از او بیشتر می کند. در انتشار این ویروس، چشم و سپس دل یا همان خواطر نفسانی مهم ترین نقش را ایفا می کنند. زمانی این امر شدت می یابد که تصویرسازی ناسالم از طریق ابزارهای اشاعه دهنده ی تخیل هایی نظیر رسانه های جمعی شکل می گیرد که صرفاً در پی ترویج مدل هایی است که در زندگی واقعی، کم تر هست و از آن می توان به تب «باربیزاسیون»(Barbization) یاد کرد.

در همه ی این موارد، آن چه می تواند آنتی ویروسی برای مبارزه با ویروس مقایسه ی همسر خود با دیگر افرادی که با آن ها در ارتباط هستیم باشد، توجه به این نکته ی کلیدی است که افراد از لحاظ فیزیکی، جسمی، روحی، و مهارت ها و استعداد‎ها با یک‎ دیگر متفاوت هستند؛ بنابراین، مقایسه ی همسر خود با دیگران و پررنگ کردن نقاط ضعف و کم اهمیت نشان دادن نقاط قوت او باعث می‎شود که احساس دل زدگی در زندگی ایجاد شود و از آنجایی که فردی که در معرض مقایسه قرار می گیرد به طرق مختلفی تحقیر می شود و از شخصیتش سؤال می شود، اعتمادبه نفس خود را از دست می‎دهد، دیگر انگیزه ای برای حفظ زندگی مشترک ندارد و دستاورد این زندگی برای او چیزی به جز سرخوردگی نخواهد بود. در واقع، توجه به این نکته که خداوند نیز انسان ها را بر این اساس آفریده و هیچ موجودی را شبیه موجود دیگری نیافریده است؛ بنابراین، اگر زوجین این آیه ی شریفه را که می‎فرماید: «ما انسان را تکلیف نکرده ایم؛ مگر به اندازه ی توانش» (2) سرلوحه ی زندگی خود قرار دهند، درمی یابند که هر انسانی نقاط ضعف و قوتی دارد و تأکید بر نقاط ضعف راه به جایی نخواهد برد. در واقع، بهتر است که به جای مقایسه ی همسر خود با دیگرانی که ظاهراً در یک دیدگاه مقایسه ای نابرابر از او برتر هستند، به تلاش هایی که همسر ـ چه زن و چه مرد ـ در راستای حفظ و پیش رفت زندگی خود انجام می دهد، توجه نشان دهیم.

راه کار دیگر برای مقابله با ویروس مقایسه و انواع مختلف آن این است که زوجین به این باور برسند که همسر او همانند خود او دارای ویژگی های مثبت و منفی است و با دیگر انسان ها متفاوت است و مقایسه ای که براساس تحقیر فرد و تأکید بر نقاط ضعف او باشد تنها نتایج منفی را در پی دارد. اگر هم قرار است مقایسه ای انجام شود بهتر است که براساس توانایی خود فرد انجام شود؛ یعنی فرد با گذشته اش مقایسه شود و با تأکید بر ویژگی های مثبت او و نقاط قوتش مدام این باور در او رشد داده شود که تلاشی که او در زندگی داشته، قابل تحسین است. تأکید بر ویژگی های مثبت باعث می شود که فرد، اعتماد به نفس بیشتری پیدا کند و در راستای خوش بختی در زندگی مشترک، بیش از گذشته تلاش کند.

منبع: مجله پیام زن، اردیبهشت ماه سال 1394، شماره 278، فضه خاتمی نیا.

-------

پی نوشت ها:

1. اصول کافی، ج 2، ص 148.

2. سوره مؤمنون، آیه ی 62.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر