مناظرات پیامبران و امامان علیهم السلام با دشمنان

از دیر باز انسانها ارتباط با یکدیگر را از طریق گفت و گو سامان داده اند و بدین گونه عقاید خود را با هم در میان نهاده اند. این خصیصه عمومی و فطری در ادیان توحیدی، مورد توجه قرار گرفته است و پیامبران بزرگ الهی، چه در مقام تبلیغ و چه در موقعیت های متعدد علمی، آن را پاس داشته و حرمت گذارده اند ...

مناظرات پیامبران و امامان علیهم السلام با دشمنان

از دیر باز انسانها ارتباط با یکدیگر را از طریق گفت و گو سامان داده اند و بدین گونه عقاید خود را با هم در میان نهاده اند. این خصیصه عمومی و فطری در ادیان توحیدی، مورد توجه قرار گرفته است و پیامبران بزرگ الهی، چه در مقام تبلیغ و چه در موقعیت های متعدد علمی، آن را پاس داشته و حرمت گذارده اند.

نوح با کافران قوم خویش احتجاج می کند و به آنان اجازه سخن گفتن می دهد و سپس دلیل های خود را ارائه می دهد تا آنجا که مخالفانش، آن را بیش از حد نیاز می خوانند[1]و پیشنهاد قطع گفت و گو را می دهند.

هود و صالح نیز با قوم خویش به گفت وگو می نشینند و استدلال های روشن خود را بیان می کنند[2] و ابراهیم خلیل با خویشان[3] و نیز گمراهان طبیعت پرست[4] و حتی سرکرده نمرودیان بت پرست به بحث می نشیند و با استدلال، مبهوتشان می کند.[5]

مناظره های لوط و شعیب با اقوام خود[6] و موسی با فرعون[7] و عیسی با متعصبان یهود نیز از نمونه های بارز گفتگوی دینی است؛ احتجاجات پیامبر بزرگ اسلام نیز با مشرکان عربستان و مسیحیان نجران و یهودیان و مادّه پرستان و منکران معاد، در بسیاری از کتاب های حدیث، انعکاس یافته است[8] و به تعبیر امام هادی (علیه السلام) بارها و بارها صورت گرفته است.[9]

پس از پیامبر، اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم السلام) نیز این سیره را تداوم بخشیدند و با اقتدا به سنّت نیکوی پیامبران، گام در جای پای آنان نهادند. امام علی (علیه السلام) با دانشمندان یهود درباره خدا و صفات او به مناظره پرداخت[10] و امام حسن (علیه السلام) و امام حسین (علیه السلام) بارها در مجلس معاویه با او و دیگر شامیان به مناظره پرداختند و امام باقر (علیه السلام) با خوارج، دشمن ترین دشمنان جدّش، امام علی (علیه السلام)، به گفتگو نشست.[11]

احتجاج ها و مناظره های امام صادق (علیه السلام) با زندیقان در اواسط نیمه اول قرن دوم هجری و نیز گفت وگوهای شاگردانش مانند هشام بن سالم و هشام بن حکم، مؤمن طاق و حمران و طیّار و ... جزو گرانسنگ ترین میراث دینی ما در زمینه مناظره است و رساله هایی چون توحید مفضّل و اهلیجه گواهی بر همین سنّت مناظره است.[12]

روایات و گزارش های مفصّل این مناظره ها، هم غنی کننده مباحث عقاید و کلام شیعه است و هم نشان دهنده ادب گفتگو و تحمل و شکیبایی ائمه معصوم در برابر خصم و ناراستی ها و درشتی های آنان است.


منبع : مجموعه ره توشه- کتاب برهان قاطع- معاونت تبلیغات و ارتباطات اسلامی آستان قدس رضوی


[1]- ر.ک: هود، آیه های 25 تا 35: قالوا یا نوح قد جادلتنا فاکثرت جدالنا، فاتنا بما تعدنا.

[2] - همان، آیه های 50 تا 57 و 61 تا 63

[3] - شعرا، آیه های 69 تا 81 و مریم، آیه 41 تا 47.

[4] - انعام، آیه 75 تا 79.

[5] - بقره، آیه 258

[6] - شعرا، آیه 160 تا 188.

[7] - طه، آیه 42 تا 62.

[8] - ر.ک: احتجاج طبرسی، ج1، ص27 تا 64 و ص47 تا 64 و نیز فرقان، آیه 7 و 8؛ زخرف، آیه 31؛ اسرا، آیه 90 تا 93.

[9] - بحارالانوار، ج9، ص69، حدیث 2.

[10] - ارشاد شیخ مفید، ج1، ص201.

[11] - کافی، ج8، ص349، ح548.

[12] - بحارالانوار، ج3، ص152 و ج10، ص64؛ احتجاج طبرسی، ج2، ص212 تا 248.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر