مواظب این حقوق پدر و مادر باشید

مواظب این حقوق پدر و مادر باشید

خداوند در آیات قرآن و ائمه علیهم السلام در روایات به فرزندان درباره رعایت حقوق پدر و مادرش سفارش کرده اند چرا که پدر و مادر زحمت هاى زيادى براى فرزندان كشيده‏اند و تمام مهر و محبت و تلاش خود را برای رشد و تربیت و سعادت فرزندان خود به کار برده اند. فرزندان نیز در قبال این زحمات باید حقوق آنها را بشناسند و در رعایت آنها سنگ تمام بگذارند. در اینجا به برخی از آنچه در آیات و روایات به آنها سفارش شده اشاره می شود:

1- احسان:

خداوند چنین دستور می دهد: «و به پدر و مادر نيكى كنيد».[1]

و از صفات یحیی علیه السلام چنین برمی شمرد: «او نسبت به پدر و مادرش نيكوكار بود و زورگوی نافرمان نبود».[2]

ابوولاد حناط می گويد: از امام صادق عليه السّلام پرسيدم منظور از احسان در آیه «و به پدر و مادر احسان كنيد» چيست؟ فرمود: احسان اينست كه: با آنها نيكو معاشرت كنى و آنها را مجبور نكنى كه چيزى را كه احتياج دارند از تو بخواهند، اگر چه بي نياز باشند (بلكه بايد اظهار نكرده وظيفه خود را انجام دهى) مگر خداى عزوجل نمي فرمايد: «هرگز به نيكى نرسيد، مگر از آنچه دوست داريد انفاق كنيد».[3]

2- تواضع:

خداوند چنین سفارش می کند: «بال هاى تواضع خويش را در برابرشان از محبت و لطف فرود آر».[4]

امام صادق علیه السلام در تفسیر این آیه می فرماید: «يعنى ديدگانت را به آنها خيره مكن، بلكه با مهربانى و دلسوزى به آنها نگاه کن،صدايت را از صداى آنها بلندتر مكن، دستت را بالاى دست آنها مگير و هیچ گاه از آنها پيشى مگير».[5]

3- سخن بزرگوارانه:

خداوند چنین می فرماید: «به آنان سخنى نرم و شايسته [و بزرگوارانه‏] بگو».[6]

امام صادق علیه السلام در تفسیر این آیه می فرماید: «يعنى اگر تو را زدند بگو: خدا شما را بيامرزد اينست سخن نیکوی تو».[7]

4- احترام:

احترام به پدر و مادر موارد بسیاری را شامل می شود: مانند این سفارش های امير مؤمنان على عليه السلام: «از جاى خود براى پدر و استاد خود برخيز اگر چه امير و فرمان دهنده باشى».[8]

یا سفارش پيامبر صلى اللَّه عليه و آله و سلّم: «اى على، حق پدر بر فرزندش اين است كه فرزند، او را به نام صدا نزند، جلوتر از او راه نرود و جلوتر از او ننشيند».[9]

حضرت باقر عليه السلام نیز می فرماید: پدرم به مردى نگاه می كرد كه پسرش همراه او بود و آن پسر به شانه پدرش تكيه كرده بود، حضرت باقر عليه السلام فرمود: پدرم با آن پسر به خاطر بدى این كارش سخن نگفت تا از دنيا رفت».[10]

5- تشکر و سپاس:

امام صادق علیه السلام فرموده است: «رعايت سه حقّ از فرزند بر پدر و مادر واجب مى‏ باشد: (یکی:) سپاسگزارى و تشکر از آن دو در هر حالی».[11]

6- دعا و خیرخواهی

خداوند چنین می فرماید: «بگو پروردگارا هر دو را رحمت كن به پاس آنكه مرا در کوچکی (از روى رحمت) تربيت كردند».[12]

امام صادق علیه السلام فرموده است: «رعايت سه حقّ از فرزند بر پدر و مادر واجب مى‏ باشد: (یکی:) خيرخواهى آن دو در پنهانی و آشكارا».[13]

7- اطاعت:

حضرت علی علیه السلام فرموده اند: «حقّ پدر بر فرزند اين است كه پدر را در همه کارها جز در معصيت خدا اطاعت كند».[14]

امام صادق علیه السلام فرموده است: «رعايت سه حقّ از فرزند بر پدر و مادر واجب مى‏ باشد: (یکی:)اطاعت آن دو در هر امر و نهى به جز معصيت خدا».[15]

8- اهانت نکنید:

خداوند چنین می فرماید: «هر گاه يكى از آنها- يا هر دو آنها- نزد تو، به سن پيرى برسند كمترين اهانتى به آنها روا مدار».[16]

9- فریاد نزنید:

خداوند چنین می فرماید: «و بر آنها فرياد مزن».[17]

امام صادق علیه السلام در تفسیر این آیه می فرماید: «يعنى اگر تو را دلتنگ كردند به آنها اف مگو و اگر تو را زدند با آنها تندى مكن».[18]

10- ناراحت نکنید:

پيامبر صلى اللَّه عليه و آله و سلّم در سفارشی به علی علیه السلام می فرمایند: اى على! هر كس والدين خود را غمگين سازد، عاقّ آنها شده است».[19]

خداوندا ما را شکرگذار و قدردان نعمت پدر و مادر قرار بده و توفیق رعایت حقوق آنها را به همه ما عطا بفرما.

مهدی سیدمرادی

پی نوشت ها:

[1] إسراء، 23.

[2] مریم، 14.

[3] تفسیر العیاشی، محمد بن مسعود عياشى، به تصحیح سيد هاشم رسولى محلاتى، المطبعة العلمية، تهران‏، ‏‏1380ق،‏ ج ‏2، ص 285.

[4] إسراء، 24.

[5] تفسير العياشي، ج ‏2، ص 285.

[6] إسراء، 23.

[7] تفسير العياشي، ج ‏2، ص 285.

[8] غرر الحكم و درر الكلم‏، تميمى آمدى، عبدالواحد بن محمد، به تصحیح سيد مهدى رجائى، ‏دارالكتاب الإسلامي‏، قم‏، 1410ق‏، ص 136.

[9] من لا يحضره الفقيه، شیخ صدوق، به تصحیح على اكبر غفارى، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه ‏مدرسين حوزه علميه قم‏، 1413ق،‏ ج ‏4، ص 372.

[10] كافي، كلينى، محمد بن يعقوب‏، ‏دارالكتب الإسلامية، تهران‏، 1407 ق‏، ج ‏2، ص 349.

[11] تحف العقول، ابن شعبه حرانى، جامعه مدرسين‏، قم‏، 1404ق، ص 322.

[12] إسراء، 24.

[13] تحف العقول، ص 322.

[14] نهج البلاغه، شريف رضي، تحقیق صبحي صالح، ‏هجرت‏، قم‏، 1414ق‏، ص 546.

[15] تحف العقول، ص 322.

[16] إسراء، 23.

[17] إسراء، 23.

[18] تفسير العياشي، ج‏2 ، ص 285.

[19] من لا يحضره الفقيه، ج ‏4، ص 372.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

8877

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8308

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7632

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8583

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9334

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر