نشانه های انسان کامل در کلام امام سجاد علیه السلام

نشانه های انسان کامل در کلام امام سجاد علیه السلام

انسان های کامل و شایسته دارای صفات و نشانه هایی هستند که آنها را از دیگران متمایز و مشخص می کند، امام رضا علیه السلام به روايت از على بن الحسين علیه السلام صفات انسان کامل را این چنین برمی شمرد:

- «نِعْمَ الرَّجُلُ هُوَ الَّذِي جَعَلَ هَوَاهُ تَبَعاً لِأَمْرِ اللَّهِ؛ مرد كامل و بهترين مرد آن است كه هواى خويش را پيرو فرمان خدا قرار دهد».

خداوند در آخرين سخن، داود را مخاطب ساخته وظایف و مسئوليت هاى سنگين وى را شرح داده، مى‏ فرمايد: «اى داود ما تو را خليفه (و نماينده خود) در زمين قرار داديم لذا در ميان مردم به حق حكم كن و از هواى نفس پيروى منما كه تو را از راه خدا منحرف مى ‏سازد، كسانى كه از راه خداوند گمراه شوند عذاب شديدى به خاطر فراموش كردن روز حساب دارند».[1]

- «وَ قُوَاهُ مَبْذُولَةً فِي رِضَى اللَّهِ؛ و نيروهاى خود را در راه خرسندى خدا به كار اندازد».

در شأن نزول آیه «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ‏ يَشْرِي‏ نَفْسَهُ‏ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ‏ اللَّهِ‏ وَ اللَّهُ رَؤُفٌ بِالْعِبادِ[2]؛ بعضى از مردم، جان خود را به خاطر خشنودى خدا مى ‏فروشند و خداوند نسبت به بندگان مهربان است».

ثعلبى مفسر معروف اهل تسنن مى ‏گويد: هنگامى كه پيغمبر اسلام تصميم گرفت مهاجرت كند براى اداى دين هاى خود و تحويل دادن امانت هايى كه نزد او بود على علیه السلام را به جاى خويش قرار داد و شب هنگام كه مى‏ خواست به سوى غار ثور برود. مشركان اطراف خانه او را براى حمله به او محاصره كرده بودند دستور داد على علیه السلام در بستر او بخوابد و پارچه سبز رنگى كه مخصوص خود پيغمبر بود روى خود بكشد در اين هنگام خداوند به جبرئيل و ميكائيل وحى فرستاد كه من بين شما برادرى ايجاد كردم و عمر يكى از شما را طولانى ‏تر قرار دادم كدام يك از شما حاضر است ايثار به نفس كند و زندگى ديگرى را بر خود مقدم دارد هيچكدام حاضر نشدند. به آنها وحى شد اكنون على علیه السلام در بستر پيغمبر خوابيده و آماده شده جان خويش را فداى او سازد به زمين برويد و حافظ و نگهبان او باشيد. هنگامى كه جبرئيل بالاى سر و ميكائيل پايين پاى على علیه السلام نشسته بودند جبرئيل مى‏ گفت: «به به آفرين بر تو اى على! خداوند به واسطه تو بر فرشتگان مباهات مى‏ كند». در اين هنگام آيه بالا نازل شد و به همين دليل آن شب تاريخى به نام «ليلة المبيت» ناميده شده است.[3]

- «يَرَى الذُّلَّ مَعَ الْحَقِّ أَقْرَبَ إِلَى عِزِّ الْأَبَدِ مِنَ الْعِزِّ فِي الْبَاطِلِ؛ و بپذيرد كه ذلت در راه حق نزديكتر به عزت جاودان است، تا عزت در راه باطل»

خداوند یکی از صفات ستوده مؤمنين را چنین برمی شمرد: «الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً[4]؛ کسانی که روى زمين با وقار و فروتنى راه مى ‏روند» تواضع آنان مصنوعى نيست، در حقیقت از اعماق دل، افتادگى و تواضع دارند و چون چنينند ناگزير، نه نسبت به خدا استكبار مى ‏ورزند و نه در زندگى مى ‏خواهند كه بر ديگران برتری كنند و بدون حق، ديگران را پایين‏ تر از خود بدانند و هرگز براى به دست آوردن عزت‏ موهومى كه در دشمنان خدا مى ‏بينند در برابر آنان خضوع و اظهار ذلت نمى‏ كنند».

- «وَ يَعْلَمُ أَنَّ قَلِيلَ مَا يَحْتَمِلُهُ مِنْ ضَرَّائِهَا يُؤَدِّيهِ إِلَى دَوَامِ النَّعِيمِ فِي دَارٍ لَا تَبِيدُ وَ لَا تنفذ؛ و بداند كه اندك ناراحتى كه در دنيا تحمل مى ‏كند او را به نعمت دائمى مى ‏رساند، در سرايى كه پايان ندارد و تمام‏ نمى ‏شود»

- «وَ أَنَّ كَثِيرَ مَا يَلْحَقُهُ مِنْ سَرَّائِهَا إِنِ اتَّبَعَ هَوَاهُ يُؤَدِّيهِ إِلَى عَذَابٍ لَا انْقِطَاعَ لَهُ وَ لَا يَزُولُ؛ و خوشي هاى فراوان دنيا، اگر پيرو هواى خويش باشد، او را به عذابى مى ‏رساند كه بريده شدن و نابودى ندارد»

خداوند درباره صاحبان خرد می فرماید: «وَ الْمَلائِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِمْ مِنْ كُلِّ بابٍ * سَلامٌ عَلَيْكُمْ بِما صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ[6]؛ و فرشتگان از هر درى بر آنان وارد مى ‏گردند (و به آنها مى ‏گويند) سلام بر شما به خاطر صبر و استقامتتان، پس پايان خوب اين سرا نصيبتان شد» علت سلام فرشتگان به آنها برای این است که آنها در دنيا داراى صفت نیکوی صبر بودند هم صبر بر قضاء، تقديرات و بلاها و هم صبر بر سختی های عبادت و هم صبر جلوگيرى از نفس اماره و شياطين و فريب نخوردن از آنها، پس بهشت خوب جايگاهى برای آنهاست.

- «فَذَلِكُمُ الرَّجُلُ نِعْمَ الرَّجُلُ فِيهِ فَتَمَسَّكُوا وَ بِسُنَّتِهِ فَاقْتَدُوا وَ إِلَى رَبِّكُمْ فَتَوَسَّلُوا فَإِنَّهُ لَا تُرَدُّ لَهُ دَعْوَةٌ وَ لَا يُخَيَّبُ لَهُ طَلِبَةٌ[8]؛ پس چنين مردى نيكوترين مرد است. به او چنگ بزنید و از روش و شیوه او پيروى كنيد و به وسيله او به پروردگار خويش متوسل شويد، چرا که دعاى او به اجابت مى ‏رسد و به آنچه بخواهد دست پيدا مى ‏كند».

آری کامل ترین افراد، انبیاء الهی، امامان معصوم علیهم السلام، اولیاء و افراد صالحی هستند که توانستند خود را به صفاتی که در این حدیث بیان شد؛ بیارایند. باید با شناخت آنها، از روش و شیوه آنها پیروی کرد.

مهدی سیدمرادی

پی نوشت ها:

[1] ص، 26.

[2] بقره، 207.

[3] تفسير نمونه‏، مكارم شيرازى، ناصر، دارالكتب الإسلامية، تهران‏، 1374 ش‏، ج ‏2، ص 77.

[4] فرقان، 63.

[5] الميزان فى تفسير القرآن‏، طباطبايى، سيد محمد حسين‏، دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ مدرسين ‏حوزه ‏علميه ‏قم‏، ج ‏15، ص 239.

[6] رعد، 23 و 24.

[7] اطيب البيان في تفسير القرآن، طيب سيد عبد الحسين‏، انتشارات اسلام‏، تهران‏، 1378ش‏، ج ‏7، ص 331.

[8] الإحتجاج على أهل اللجاج، طبرسى، احمد بن على‏، به تصحیح محمد باقر خرسان، نشر مرتضى‏، مشهد، ‏‏1403ق،‏ ج 2، ص 321.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

8888

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8316

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7648

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8596

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9348

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر