نقش جامعه در گرایش جوانان به نماز

اسلام مسئله امر به معروف و نهی از منکر را وظیفه عموم قرار داده است

نقش جامعه در گرایش جوانان به نماز

مسئولیت جامعه در کنار والدین در آموزش و وادار کردن جوانان به نماز، نقش بسیار جدی در گرایش آنان به نماز دارد.

الف. مسئولیت جامعه

جامعه در امر راهنمایی و هدایت نسل جوان و زمینه سازی برای سوق دادن آنان به سمت مذهب و تکالیف دینی و تعلیم آن ها وظیفه دارد. اصل نظارت اجتماعی ایجاب می کند که محیط سالم و زمینه ساز برای رشد مذهب در میان جوانان، فراهم شود.

اسلام مسئله امر به معروف و نهی از منکر را وظیفه عموم قرار داده است. در جوامع اسلامی مردم باید مرشد، هادی و راهنما و ولیّ یک دیگر باشند و با همکاری هم و امکان کنترل اجتماعی. فضای سالم برای جوانان و نوجوانان را فراهم آورند.

در جامعه اسلامی مردم وظیفه دارند جلوی نابسامانی ها را بگیرند، راه نفوذ و گسترش عوامل فساد را سد کنند، محیطی سالم را برای جوانان فراهم آورند تا جوانان و نوجوانان با فضیلت، در جامعه پرورش یابند. سلامت اعتقادی و اخلاقی مردم و حاکمیت فرهنگ معنوی بر فضای عمومی جامعه می تواند در مذهبی کردن و نمازی نمودن (جوانان و نوجوانان) مؤثر باشد.(1)

وقتی یک نوجوان و جوان صدای مؤذن را می شنود و جامعه نیز در مقابل حساسیت از خود نشان می دهد. او اشتیاق جامعه را در برابر این رستگاری می بیند و آمادگی خانواده خود را قبل از اذان، برای برپایی نماز مشاهده می کند مسلماً این موارد تأثیر فراوانی بر ذهن و ضمیر او خواهد گذاشت اگر این بستر اجتماعی آماده باشد، قطعاً گرایش جوانان و نوجوانان به نماز نیز بیش تر خواهد بود.

یکی از عوامل بسیار مهم در ایجاد محیط سالم در بین جوانان، فراهم نمودن هم دلی و وفاق و وجود نیکی در بین گروه های مختلف سنّی جامعه است. مهر و نیکی در جامعه نقش اساسی در ایجاد و برقراری حس همکاری روحی و روانی دارد. بر همین مبنا اسلام دستور داده است: «حتی به افراد فاسق و گناه کار، خوبی و محبت نمایید.»(2)

احسان و نیکی در ایجاد روابط محکم، مؤثر است. امام علی علیه السلام می فرمایند: «احسان کن تا دیگران را به اطاعت خویش در آوری.»(3)

در بین گروه های جامعه، جوانان و نوجوانان بیش تر از سایر گروه ها در عرصه اجتماعی نیاز به نیکی و نگاه پر مهر و محبت و لطف بزرگ ترها دارند. عدم توجه به این نیاز از طرف بزرگ ترها، عرصه شکفتن و بالندگی را بر جوانان تنگ می کند.

جوانان در مقام یک گروه نوپا در محیط اجتماع، حق توجه و پذیرش از طرف بزرگ ترها را دارند تا ریشه گل وجود شان پایدار و وجودشان سرزنده و بالنده شود؛ همان طور که بزرگ ترها در جایگاه خود به عنوان باغبان جامعه، هدایت آن ها را دارند تا آینده جوانان و جامعه به این وسیله تضمین شود.

بنابراین باید رفتاری شایسته با آنان داشته باشیم! چون جوانان دارای روحی حساس و دلی پاک هستند. رسول خدا صلی الله علیه و آله فرموده است: «اُوصیکُم بِالشُّبّان خَیراً فَاِنَّهُمْ أَرَقُّ اَفْئِدَهً اِنَ اللَّهَ بَعَثَنی بَشیراً وَ نَذیراً فَحالَفَنی الشُّبّان وَ خالَفَنی الشُّیُوخُ ثُمَّ قَرَأَ «فَطالَ عَلَيْهِمُ الاَْمَدُ فَقَسَتْ قُلوبُهُمْ»(4) شما را به نیکی به نوجوانان و جوانان سفارش می کنم، زیرا آن ها دلی نرمتر (پذیراتر) دارند. خداوند مرا به پیامبری برانگیخت تا مردم را به رحمت الهی بشارت دهم و از عذابش بترسانم. جوانان سخنانم را پذیرفتند ولی پیران سرباز زدند.»(5)

ب. مدارا با جوانان

یکی از رفتارهای بسیار خوب و دارای آثار فراوان اخلاقی و تربیتی، مدارا کردن با مردم است. ازجمله رفتارهای بر گزیده پیامبر نیز مدارا با مردم بود.(6)

در اسلام مدارا با مردم و به طور خاص، مدارا با جوانان دستور داده شده است.

مدارا با جوانان، طبق سفارش ائمه و پیشوایان دینی، در گرایش آنان به امور دینی و معنوی اثر بسیار زیادی دارد.(7)

امام صادق علیه السلام یکی از روش های نیکی به فرزند را مدارا با او معرفی می نماید. وقتی از امام پرسیده می شود: «راه یاری به فرزند چیست؟» امام در پاسخ می فرماید: «یَقْبَلُ مَیْسُورَهُ وَ یَتَجاوَزُ عَنْ مَعْسُورِهِ وَ لا یَرْهَقُهُ، وَ لا یَخْرُقُ بِهِ؛(8) آن چه در توان فرزند بوده است قبول کن و از آن چه بر او مشکل بوده است در گذر و او را به گناه وامدار و با او مدارا کن.»

جمله ولایخرق به این معنی است که نباید با جوان با سختی و بدتدبیری و بی خردی برخورد کرد و باید با او مدارا و سازگاری نمود.

پس مدارا با جوانان، نقش به سزایی در تربیت معنوی آن ها و بالأخص گرایش آنان به نماز دارد.

ج. احساس برادری با جوانان

جوان ها موهبت های الهی اند، امانتداران آینده و امانت های فعلی اند. ازاین جهت بر همگان لازم است با جوانان مدارا نمایند و آنان را از خود نرنجانند. باید نسبت به آنان هم چون فرزندان و برادران خود دل سوزی کرد تا روح صفا در زندگی و در جامعه حکم فرما شود. باید به آن ها نوید آسایش و بالندگی در آینده را داد و در این راه احساس برادری با جوانان و نوجوانان و کل افراد جامعه نقش اساسی دارد.(9)

در قرآن کریم آمده است «مؤمنان برادر یک دیگرند.(10) امام صادق علیه السلام نیز درباره برادری با جوانان و نوجوانان و میان سالان می فرماید:

«اُوصیکَ أَنْ تَتَّخِذُوا صَغیرالمُسْلِمینَ وَلَداً، وَ اَوْسَطَهُم اَخَاً... و صِلْ اَخاکَ...»؛ «سفارش می کنم خردسالان مسلمانان را فرزند، جوانان را برادر... خویش بدان بدانید. پس به فرزند خود رحم کن و با برادرت پیوند و هم دلی داشته باش.»(11)

این دستور دینی امام صادق علیه السلام، آثار فراوانی نیز در جامعه دارد که مهم ترین آن، ایجاد فضای دوستی همراه با صمیمیّت، حسّ برادری و تفاهم اجتماعی نسبت به یک دیگر است.

در چنین فضایی راحت تر می توان جوانان را به سمتی هدایت نمود که موجب شکوفایی آنان گردد. در صدر اسلام نیز بسیاری از پیروزی ها مدیون برادری و ایثار جوانان تحت لوای رسول خدا صلی الله علیه و آله بود.

جوانان فطرتاً پاک و مسئولیت پذیر و هدایت پذیرتر از پیران هستند. پس جامعه و عوامل اجتماعی در تربیت دینی و گرایش آنان به امور عبادی از طریق هم دلی و اتحاد، نقش به سزایی دارد.

منبع: کتاب آثار تربیتی نماز «راه های ایجاد گرایش به نماز در جوانان»، محمد زکی دوغان(حسینی)، ص 137-132.

-----

پی نوشت ها:

1. کریما، زهرا؛ پایان نامه، روش های جذب کودکان به نماز، ص 580.

2. محدث نوری، مستدرک الوسائل، ج 2، ص 67.

3. آمدی تمیمی، محسن؛ غررالحکم، فصل 2، ح 8.

4. مجموعه روایات جوان، به نقل از کتاب الحدیث، ج 1، ص 349.

5. سوره حدید، آیات 57 - 4.

6. محدث نوری، مستدرک الوسائل، ج 9، ص 37.

7. مجموعه روایات جوان، ص 105.

8. ورام، ج 1، ص 57.

9. سوره حجرات، آیه 12.

10. سوره حجرات، آیه 9..

11. فرید، مرتضی؛ الحدیث، ج 1، ص 306.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر