آنچه كه مطلوب است، در نهاد فرزندان وجود دارد و این رسالت پیامبرگونه اولیاء است كه با باغبانی خود بذر وجود آنان را شكوفا كنند.

نقش خانواده در پرورش احساس مذهبی در کودکان

نقش خانواده در پرورش احساس مذهبی در کودکان

غالب رفتارهای انسان بر اساس یادگیری است و اولین و مهمترین پایگاه یادگیری، كانون خانواده است. زیرا خمیرمایه شخصیت انسان در خانواده تكوین می یابد و نگرشها، رغبتها، رفتارهای خوشایند و ناخوشایند نسبت به پدیده های مختلف، از خانه سرچشمه می گیرد. حضرت علی علیه السلام می فرمایند: «صفحه دل نوجوان همچون زمین مستعدی است كه هیچ گیاهی در آن نروییده و آماده هر نوع بذرافشانی است».

در واقع آنچه كه مطلوب است، در نهاد فرزندان وجود دارد و این رسالت پیامبرگونه اولیاء است كه با باغبانی خود بذر وجود آنان را شكوفا كنند.

گزل، روان شناس معروف می گوید: كودك در حدود ۵ - ۶ سالگی نسخه كوچك جوانی است كه بعداً خواهد شد. البته او هرگز نمی خواهد منكر تأثیر تربیت در دوره جوانی شود، بلكه می خواهد بر نقش و اهمیت حیاتی تربیت در خانواده تأكید كند.

به نظر وی بسیاری از رفتارهایی را كه در نوجوانان و جوانان مشاهده می كنیم، نظیر كمرویی، گوشه گیری، پرخاشگری، بی رغبتی نسبت به نماز و روزه و یا بر عكس شادابی و سرزندگی، فعالیت و سازندگی، اقامه نماز و اهمیت دادن به احكام مذهبی، غالباً متأثر از تجارب تربیتی كودك قبل از ورود به مدرسه است.

كودكان تشنه یادگیری هستند و نیاز به دانستن و پی بردن به راز هستی نیازی فطری است. به هر صورت آنها، به طور مستقیم و غیر مستقیم، آگاهانه و یا ناآگاهانه می آموزند كه همه جا مدرسه و كلاس درس است و همه كس می تواند معلم و مربی باشد.

این كه همه كودكان بالفطره كنجكاو و كاوشگر هستند، خود نشانی است از نیاز آنها به دانستن، فهمیدن و پی بردن به علتها و معلولها. همه ی وجود كودكان مملو از سؤال است، سؤال از چرایی ها و چگونگی ها، اما همیشه و همه كودكان سؤالاتشان را به زبان نمی آورند. بسیاری از سؤالات كودكان را باید در سیما و چشمان نظاره گرشان جستجو نمود. به بیان دیگر حقیقت بین بودن حكم می كند كه همواره به گونه ای باشیم كه نگاه ما، سخن ما و رفتار ما پاسخی باشد به سؤال و نیاز نهفته فرزندانمان و سرمشقی برای چگونه زیستنشان.

كودكان ما پیوسته می آموزند و نسبت به هر چیزی كه فرا می گیرند احساس تازه ای پیدا می كنند. باید تلاش كنیم كه آموخته های آنها با تجارب خوشایند و دوست داشتنی توأم باشد. وقتی كه انسان از موضوع یا مسئله ای كه با آن مواجه شده است، احساس خرسندی و خشنودی كند، آن موضوع یا مسئله را با راحتی، رضامندی و رغبت به خاطر سپرده، دیرتر فراموش می كند.

هنگامی كه كودكان بارها و بارها مشاهده می كنند كه والدینشان مثلاً با وجود حزن و اندوه و گرفتاری و مشكلی كه دارند وقتی وضو می گیرند خشمشان فروكش می كند، چهره ای متبسم و مهربان می یابند و آن گاه كه به نماز می ایستند، آنچنان كه گویی گمشده شان را یافته اند، آرام و با صلابت، متین و مطمئن و استوار با خدای خود سخن می گویند، و نوبتی دیگر هدف از حیات و معاد را ترسیم می نمایند و برای ماندن بر صراط حق دعا می كنند؛ در روانشان احساسی بسیار لطیف و خوشایند جلوه گر می گردد و به نماز و نمازگزار، مكان و حالت نماز علاقه مند می شوند. این است كه انسان باید لطیف ترین و عارفانه ترین حالت و زیباترین صورت را در نماز داشته باشد.

منبع: تبیان.


مطالب مرتبط