نقش دوست ناباب در سرنوشت انسان‏

كسانى كه در انتخاب دوست دقّت نمى ‏كنند، ممکن است با انتخاب دوست ناباب در معرض سقوط و نابودى قرار گیرد.

نقش دوست ناباب در سرنوشت انسان‏

یکی از عوامل سازنده شخصيت انسان همنشين و دوست است، چرا كه انسان خواه و ناخواه تاثيرپذير است و بخش مهمى از افكار و صفات اخلاقى خود را از طريق دوستانش مى ‏گيرد، اين حقيقت هم از نظر علمى و هم از طريق تجربه‏ و مشاهدات حسى به ثبوت رسيده است.[1]

اين تاثيرپذيرى از نظر اسلام تا آن اندازه است كه حضرت على بن ابى طالب علیه السلام در گفتار گوياى خود مى ‏فرمايند: «هر گاه وضع كسى بر شما مشتبه شد و دين او را نشناختيد به دوستانش نظر كنيد، اگر اهل دين و آئين خدا باشند او نيز پيرو آئين خدا است و اگر بر آئين خدا نباشند او نيز بهره‏ اى از آئين حق ندارد».[2]

و به راستى که گاه نقش دوست در خوشبختى و بدبختى يك انسان از هر عاملى مهمتر است، زمانی او را تا سر حد فنا و نيستى پيش مى ‏برد و زمانی او را به اوج افتخار مى‏ رساند.

خداوند در آيات 27 و 28 سوره فرقان می فرماید: «وَيَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلَى‏ يَدَيْهِ يَا لَيْتَنِى اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِيلًا* يَا وَيْلَتَى‏ لَيْتَنِى لَمْ أَتَّخِذْ فُلَاناً خَلِيلًا»- و به خاطر بياور روزى را كه ظالم دست خويش را از شدت حسرت به دندان مى ‏گزد و مى ‏گويد: اى كاش با رسول خدا راهى برگزيده بودم* اى واى بر من! كاش فلان (شخص گمراه) را دوست خود انتخاب نكرده بودم‏.

در شأن نزول این آيات داستان عبرت انگیزی نقل شده است که تاثیر دوست ناباب و نااهل را به روشنی نشان می دهد. نقل شده است در عصر پيامبر صلی الله علیه و آله دو تن از مشركان به نام «عُقْبه» و «ابَىّ» با هم دوست بسيار صميمى بودند. عقبه با اينكه كافر بود، ولى پيامبر را دوست مى‏ داشت. روزى پيامبر را در جمع‏ دوستان خود به صرف غذا دعوت كرد. پيامبر صلی الله علیه و آله فرمود: من تا به يگانگى خدا و رسالت من گواهى ندهى، از غذاى تو نمى‏ خورم. عقبه شهادتين ‏را گفت و مسلمان ‏شد، ابى اين خبر را شنيد و بر عقبه سخت برآشفت و گفت: چرا به پيامبر ايمان آورده ‏اى، من از تو راضى نمى ‏شوم مگر اينكه از مكتب اسلام برگردى و به پيامبر خدا اهانت كنى. عقبه از اسلام و پيامبر برائت جست و از ايمانش برگشت و پس از مدتى در جنگ بدر به دست ياران پيامبر صلی الله علیه و آله كشته شد.[3]

آری این زبان حال عقبه و مانند اوست که در روز #قیامت می گویند: اى كاش شخصى كه درِ گناهان را به رويم گشود و سعادت را از من دور كرد، به عنوان دوست خود بر نمى ‏گزيدم. اى كاش با شخصى كه مرا از ياد و نام حضرت دوست غافل كرد و شيطان را قرين و همراهم ساخت، دوست نمى ‏شدم. این شأن نزول نشان می دهد که انسان چگونه ممكن است تا مرز سعادت پيش برود، اما يك وسوسه شيطانى از ناحيه يك دوست بد او را به بدبختی و خسارت بازگرداند و سرنوشتى سیاه و شوم را براى او فراهم سازد كه از حسرت آن روز قيامت هر دو دست را به دندان بگزد، و فرياد «يا ويلتى» از او بلند شود.

اميرمؤمنان عليه السلام در سخنی تاثیر دوست و همنشین بد را اینگونه بیان می کنند: «همنشينى با بدان باعث آلودگى انسان مى ‏شود، همان ‏گونه كه نسيم دلنواز اگر از روى مزبله ها و مكان هاى بدبو عبور كند، بدبو مى ‏شود».[4]

روح انسان، به ویژه جوانان مانند نسيم با طراوت و دل ‏انگيز است كه اگر از روى گل ها بگذرد و همنشين باغ گل شود، عطر خوش گلها را به همراه مى ‏آورد و چنانچه از روى مزبله ‏ها و جاهاى بدبو عبور نموده و همنشين زباله‏ ها و كثافات گردد، به رنگ و بوى آنها درخواهد آمد.

در حديثى از امام جواد علیه السلام مى ‏خوانيم: «از همنشينى بدان بپرهيز كه همچون شمشير برهنه ‏اند، ظاهرش زيبا و اثرش بسيار زشت است‏».[5]

آيات و روایاتی که در قبل گذشت هشدارى است براى تمام كسانى كه در انتخاب دوست دقّت نمى ‏كنند و خود را با انتخاب دوستان ناباب در معرض هلاكت و نابودى قرار مى‏ دهند. البته نباید دوست را تنها به دوستان و رفیقانی که با آنها همنشین هستیم منحصر کنیم بلکه از هر چیزی که به عنوان دوست انسان محسوب مى‏ شوند پرهيز لازم است مانند رسانه ‏هاى آلوده فضای مجازی كه در دنياى امروزی بدترين بلاها و منشأ فساد و سبب تباهی و سقوط انسان.

خیلی باید توجه داشت و در انتخاب دوست مناسب دقت کرد چرا که براى باقى ماندن در راه راست و پرهيز از افتادن در هلاکت و جاده سقوط، شرط حیاتی به شمار می رود.

مهدی سیدمرادی

پی نوشت ها:

[1] تفسير نمونه‏، مكارم شيرازى، ناصر، دارالكتب الإسلامية، تهران‏، 1374 ش‏، ج ‏15، ص 72.

[2] صفات الشيعة، شیخ صدوق، أعلمى‏، تهران‏، 1362 ش‏،، چاپ اول‏، ص 6.

[3] تفسير نمونه، ج‏15، ص: 68

[4] عيون الحكم و المواعظ، ليثى واسطى، على بن محمد، دار الحديث‏، قم‏، 1376ش‏، ص 304.

[5] نزهة الناظر و تنبيه الخاطر، حلوانى، حسين بن محمد ، مدرسة الإمام المهدي عجل الله تعالى فرجه الشريف‏، قم‏، 1408 ق‏، ص 136.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر