نقش زیارت در تحول رفتار و شخصیت زائر

زیارت در تکامل و خودسازی و پذیرش الگو و اسوه، اثر مثبت و سازنده دارد.

نقش زیارت در تحول رفتار و شخصیت زائر

الف) خودسازی و الگوگیری

غالباً زائر به زیارت کسی می رود که معتقد به کرامت و بزرگی اوست. به طور طبیعی او را دوست داشته و به عنوان یک انسان نمونه و اسوه پذیرفته است. چنین انسانی در بالاترین مرحله حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله می باشد «لَقَدْ کانَ لَکُمْ فی رَسُولِ اللَّهِ اُسْوَه حَسَنَه» و سپس اهل بیت مطهر او و سایر اولیا و امام زادگان و علما و صالحان.

زائر با در نظر گرفتن شخصیت روحانی و والای این افراد و جنبه های مثبت و سازنده این بزرگان، به طور طبیعی آنها را الگو و اسوه قرار می دهد و سعی می کند برای تکامل و خودسازی، صفات والای آنها را در خود ایجاد کند. بنابراین زیارت در تکامل و خودسازی و پذیرش الگو و اسوه، اثر مثبت و سازنده دارد.

ب) زنده نگه داشتن اهداف و افکار

با زیارت انسان های بزرگ و برگزیده و بزرگ داشت اهداف عالی و سازنده آنها یادشان زنده می ماند، و اهداف و آرمان های آنها زبان به زبان و نسل به نسل به انسان های بعدی انتقال می یابد. ازاین روست که پیامبر مردم را به زیارت قبر خود و اهل بیتش تشویق می کند و برای آن پاداش و اجر بیان می نماید.

به طور نمونه حال زائر را نزد قبر رسول الله صلی الله علیه و آله در نظر بگیرید. او به این بقعه نور و رحمت و هدایت نگاه می کند. بقعه ای که به یادآورنده پیامبر و ذکر رکوع، سجود تسبیح و تکبیر رسول الله است. بقعه ای که یادآورنده پیامبر و ذکر سجده اش و عروج روحش و تسبیح ملائکه است بقعه ای که مهبط وحی است و مزار اولیاست و هر صبح و شام ملایکه به زیارت حضرتش می آیند و بر او سلام می کنند. زائر در این مکان روحانی و ملکوتی وارد می شود و به مراد و معشوقش می رسد و با این لقا و حضور، دل و جان را صفا داده و از منبع فیض الهی شراب طهور نوشیده «وَسَقاهُمْ رَبُّهُمْ شَراباً طَهُورًا» و در اولین سخنش سلام بر رسول خدا می دهد و با اعتقاد به استجابت دعایش، از خداوند طلب توبه و مغفرت می کند.

با زیارت قبر پیامبر و امیرالمؤمنین و اولاد معصومش علیهم السلام و توجه به اهداف الهی ایشان و مصایب وارده بر ایشان، خط فکری این انسان های برگزیده در تاریخ زنده می ماند و درس استقامت و پایداری و به کارگیری شیوه های گوناگون و تحمل مصایب در راه رسیدن به هدف، آموزش داده می شود.(1)

ج) تقویت ایمان و روحیه فرد

ارتباط داشتن با ائمه اطهار و رفتن به زیارت آنها باعث افزایش محبت فرد نسبت به [آن بزرگواران] و رفتن به زیارت آنها باعث افزایش محبت فرد نسبت به ائمه و در نتیجه ازدیاد ایمان و نزدیکی به خداوند می شود.

زائر با زیارت، روحیه می گیرد، توان او تقویت می شود، در زندگی مصمم و مقاوم می شود و با نشاط زندگی می کند.

زیارت می تواند افسردگی ها و استرس ها و سایر معضلات روحی را التیام بخشد، زیرا [زائر] از نزول، امام را بزرگ ترین رازدار و پناهگاه خود و بزرگ ترین شفیع به درگاه خدا می داند. بنابراین با کمال خلوص و یک رنگی، اسرار و مشکلات خودش را با امام در میان می گذارد و معتقد است که او یک شفیع مقرب در درگاه خداست، لذا در مقابل او گریه می کند، اسراری را که از نزدیک ترین کسانِ خودش می پوشد، در مقابل امام می گوید و این مسائل تأثیر کلی در رفع افسردگی ها دارد. نیرو و نشاط را افزایش می دهد و اعصاب او را آرامش می بخشد.(2)

د) شخصیت سازی

«زیارت در [شکل گیری] شخصیت انسان [بسیار] مؤثر است. در دین اسلام از این واقعیت بشری به صورت خاصی بهره برداری شده است و برای دیدار و زیارت قبور پیشوایان و فداکاران بزرگ آداب زیارتی رسیده است که رعایت آن آداب و خواندن آن زیارت ها و توجه به مضامین آنها و تأمل در آنها می تواند به صورتی شگفت انگیز شخصیت ساز و حماسه گستر باشد.

در مذهب شیعه زیارت یکی از [مؤثرترین] و سازنده ترین [عناصر شخصیت سازی] است، [توضیح مطلب آنکه] بزرگان شیعه نوعاً شهید شده اند و در زیارت های آنان دو مضمون همواره یاد شده است که خواندن و توجه به آن دو در زیارت در کنار تربت شهید تأثیری انکارناپذیر در صفای دل دارد.

آن دو مضمون یکی مربوط به این است که این شهیدان در راه خدا از همه چیز خود و جان و خون خویش گذشتند و پیوستن به ابدیت را در جوار رحمت حق بر چند صباح دیگر عمر ترجیح دادند و در راه ابدیت مطلق و پیوند زدن هستی روح خود با آن بیکران ها تأمل و تردید روا نداشتند و از این جهت به والاترین مفهوم بلوغ انسان در عرصه رابطه انسان -خدا و انسان - ابدیت دست یافتند. مضمون دوم مربوط است به اینکه این شهیدان در راه اقامه عدل و ایستادگی در برابر جباران و ستمگران و امر به معروف و نهی از منکر خون خود را دادند و جان خود را باختند. و از این جهت به والاترین مفهوم بلوغ انسان در عرصه رابطه انسان -جامعه دست یافتند».(3)

یکی از انواع زیارت معصومین، زیارت از راه دور است که با توجه به شرایط نامناسب شیوع کرونا، بهتر است زائرین در منازل ارتباط قلبی با امام برقرار کنند و در صورت حضور، به زیارت مختصر اکتفا کنند.

منبع: کتاب فرهنگ و آداب زیارت، رضا باقریان موحد، ص 137-134.

----

پی نوشت ها:

1. فصل نامه وقف، میراث جاودان، ش 52، ص 21.

2. سید احمد خاتمی، نشریه زائر، ش 124، ص 4.

3. پژوهشی در معارف امامیه، ج 1، ص 1015.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر