زائر از طریق دقت در زیارت نامه ها در کلاس درس تعلیم معارف و اعتقادات حاضر می شود

نقش زیارت در تعلیم معارف و اعتقادات
۵ اسفند ۱۳۹۹ 39 736.1 KB 2 0

نقش زیارت در تعلیم معارف و اعتقادات

زیارت نامه های معصومین منبع سرشار و غنی از معارف اسلامی است . زائر از طریق دقت در زیارت نامه ها در کلاس درس تعلیم معارف و اعتقادات حاضر می شود. در این قسمت آثار معرفتی زیارت نامه ها بر ارتقاء اندیشه دینی زائر را عنوان می نماییم :

الف) تعلیم معارف دینیه و الهیه

یعنی خدا را معرفی کردن. توجه شود زیارت نامه ها درباره خدا و اوصاف او چه می گوید، همچنین معرفت رسول الله و معرفت مقام ولایت، در همین زیارت جامعه کبیره که پنج سلام در آغاز آن هست در هر کدام از این سلام ها مقداری از مقامات امامان معصوم بیان شده است، در این پنج سلام حدود شصت صفت برای امام ذکر می شود یعنی مقام ولایت را با شصت صفت بیان می کند.

بنابراین زیارت معرفی مقام ولایت است، البته گاهی ما در هنگام خواندن زیارت توجهی به محتوای آن نداریم که در این صورت قطعاً آن اثر تعلیم معرفت الهی و معرفت پیامبر و مقام ولایت در آن نیست.

ب) بیان ارزش ها

زیارت ها بیان می کند که چه چیزهایی از نظر اسلام دارای ارزش است.

به عنوان نمونه به این جملات زیارت جامعه کبیره توجه کنید:

«السلام علی الدُّعاهِ الی الله؛ سلام بر شما ای دعوت کنندگان به سوی خدا.» معلوم می شود دعوت الی الله یک ارزش مهم اسلامی است.

«وَ الْاَدِلاّءِ علی مَرْضاهِ الله؛ سلام بر شما ای کسانی که جامعه انسانیت را به سوی خشنودی خدا رهنمون شدید«.

«وَ الْمُستَقرّینَ فی اَمرِ الله؛ سلام بر شما ای کسانی که در امر الهی استقرار دارید.» شما در انجام اوامر الهی باوفا بودید نه این که انسان یک روز به سوی خدا حرکت کند و یک روز غرق در گناه شود.

«وَ التّامینَ فی مَحبه الله؛ شما در محبت خدا کامل بودید.» یعنی کامل بودن در محبت خدا یک ارزش والا است و ما به خاطر این ارزش امام معصوم را زیارت می کنیم.

«وَ الْمُخلصینَ فی توحیدِ الله؛ توحید شما خالص از هرگونه شرک است.» یعنی توحید خالص داشتن یک ارزش است.

«وَ الْمُظهِرین لِاَمْر اللهِ وَ نَهْیِه؛ شما اوامر و نواحی الهی را اظهار کردید».

ارزش های الهی و عقاید شیعه اینها است، وقتی من امام را با این ارزش ها می ستایم، می دانم چه چیزهایی ارزش دارند و چه چیزهایی ارزش ندارند.

ج) تلقینات

سومین بخشی که زیارت نامه ها دارند یک سلسله تلقین ها است روایات به ما تلقین می کند که این چنین باشید، روحیات شما افکار شما، خواسته ها و حاجات شما باید این گونه باشد. البته باید این تلقین ها را در وجودمان پیاده کنیم.

در زیارت امام علی بن موسی الرضا علیه السلام در همین زیارت معروف وارث می خوانیم:

«یا مَوْلایَ اَتَیتُکَ زائراً وَافداً، عائِذاً مِمّا جَنَیْتُ عَلَی نَفْسِی وَ احْتَطَبْتُ عَلی ظَهْری».

مولای من، من به عنوان زائر آمده ام به محضر تو، «وافداً» مهمانم کارم چیست؟ «عائذاً» پناه آورده ام از آن جنایاتی که بر ضد خودم کرده ام، گناه من جنایت بر نفس من است «و احتطبت علی ظهری» گناهانی که انجام داده ام بار هیزمی بود بر دوشم به سوی جهنم، چقدر این تعبیر آموزنده است؟ این تعبیر چه چیزی را تلقین می کند؟ اولاً آمده ام و مهمانم، ثانیاً کارم چیست؟ آمده ام پناه ببرم به شما از گناه، کدام گناه؟ گناهی که اولین ضربه را به من می زند، ضربه به خدا نیست اگر تمام کائنات کافر شوند بر دامن کبریایی خداوند گردی نخواهد نشست، پشت خودم را از بار گناه سنگین کرده ام، گناهان من هیزم هایی است که من با دوش خودم برای آتش زدن خودم حمل می کنم

وقتی انسان در این چند جمله دقت می کند می بیند این زیارت چه پیام عمیقی دارد چه تلقینی به زائر می کند، این است که گفتیم یک سوم زیارت نامه ها بحث های تلقینی است که زائر را تربیت می کند.(1)

منبع: کتاب فرهنگ و آداب زیارت، رضا باقریان موحد، ص 128-126.

------

پی نوشت ها:

1. ناصر مکارم شیرازی، پرتوی از زیارت جامعه کبیره، صص 25-35.


مطالب مرتبط