نیمه پر لیوان را ببینید

در آموزه های دینی ضمن تاکید بر مثبت نگری، به مسلمانان توصیه شده است که همواره بهترین تفسیر را از سخنان یکدیگر داشته باشند.

نیمه پر لیوان را ببینید

در عوامل درونی ارتباط موثر، برخی عوامل با اینکه در ضمیر فرد وجود دارند، اما با تاثیر از اطراف و به طور دقیق تر با اکتساب ویژگی ها و مهارتهایی، دارنده را در برقراری ارتباط اثربخش کمک می کند. در فرایند ارتباط، معانی مختلفی درون مخاطب شکل می گیرد. بنا بر باور بعضی از دانشمندان علوم ارتباطات اجتماعی، معنا در کلمات نیست، بلکه در ذهن مخاطب و نیازمند به تفسیر است و در فرایند تفسیر آن، عواملی همچون بافت و شرایط سخن و گرایش ها و فضای ذهنی گوینده نقش دارند. از این رو، دو طرف ارتباط همواره یکدیگر را تفسیر می کنند.[1] این تفسیر می تواند با نگرش های مثبت یا منفی در مقابل یکدیگر قرار گیرند.

5b28bf92bb2ec.jpg

در آموزه های دینی ضمن تاکید بر مثبت نگری، به مسلمانان توصیه شده است که همواره بهترین تفسیر را از سخنان یکدیگر داشته باشند.
امام رضا (ع) به نقل از اجداد مطهرش تعبیری زیبا از این خصیصه اخلاقی دارد. در این تعبیر ایشان یک خصلت از ده خصلتی را که موجب کمال عقل است، تلقی مثبت از افراد می داند. ایشان می فرمایند: «هرگاه به شخصی برخوردی که از تو پست تر به نظرت آمد، با خود بگو خیر این مرد آشکار نیست و او از برایش بهتر است و خیر من ظاهر است و این برایم شرّ است و هرگاه کسی را که بهتر از او هست مشاهده کرد، برای او تواضع می کند تا خود را به او برساند و چون چنین کرد، شکوهش والایی گیرد و خیرش پاکیزه شود و نامش نیکو گردد و بر مردم روزگارش سروری و سیادت کند».[2]
این مطلب را از این سخن امیرالمومنین علی (ع) نیز می توان دریافت:
«هرکاری که از برادر دینی تو سر زند، آن را به بهترین وجه آن حمل کن و هیچ گاه به سخنی که از دهان برادرت بیرون آید گمان بد مبر، در صورتی که برای آن سخن محمل خوبی می یابی».[3]

5b28bfa76c678.jpg

در قرآن کریم نیز در آیه شریفه: «در حقیقت کسانی که آن بهتان (داستان افک) را (در میان) آوردند، دسته ای از شما بودند. آن (تهمت) را شری برای خود تصور مکنید، بلکه برای شما در آن مصلحتی (بوده) است. برای هر مردی از آنان که در این کار دست داشته همان گناهی است که مرتکب شده است و آن کس از ایشان که قسمت عمده آن را به گردن گرفته استعذابی سخت خواهد داشت، چرا هنگامی که آن بهتان را شنیدید، مردان و زنان مومن گمان نیک به خود نبردند و نگفتند این بهتانی آشکار است؟».[4]

در فرهنگ رضوی، یک خصلت از ده خصلتی که موجب کمال عقل است، تلقی مثبت از افراد است.

همچنین در فحوای آیه 30 سوره ی بقره آمده است:
«وچون پروردگار تو به فرشتگان گفت من در زمین جانشینی خواهم گماشت، (فرشتگان) گفتند آیا در آن کسی را می گماری که در آن فساد انگیزد و خون ها بریزد؟ و حال آنکه ما با ستایش تو (تو را) تنزیه می کنیم و به تقدیست می پردازیم. فرمود من چیزی می دانم که شما نمی دانید».[5]
ذیل جریان خلقت آدم، ضمن نهی از منفی نگری و تقبیح آن، نقل سیره عملی انبیای الهی مبنی بر تلاش ارائه دید مثبت از اطرافیان خود جالب توجه است که این موضوع را می توان از جریان برخورد حضرت لوط (ع) با افراد قومش هنگامی که به قصد عملی زشت به خانه وی آمده بودند[6]یا جریان برخورد حضرت یوسف (ع) با بردارانش به خوبی مشاهده کرد؛[7] برخوردی که به جای شعله ورتر کردن کینه و عداوت به تلاش برای برقراری ارتباطی اثربخش با طرفین منجر می شد که ناشی از نگرش مثبت آن حضرت نسبت به برادرانش بود.
از طرف دیگر، سوء ظن چه بسا می تواند به بیماری روانی منجر شود که در بعضی از اوقات حتی عناصر مثبت را به منفی تفسیر کند و قرآن کریم نیز این خصیصه را یکی از ویژگی های اهل نفاق تلقی می کند.[8]



منبع: مهارت‌های ارتباط موثر در سیره امام رضا (ع)، علی جانفزا، علی خیاط

------------------------------------
پی‌نوشت ‌ها:
[1] ارتباطات میان فردی روان شناسی تعامل اجتماعی، ص73-74.
[2] تحف العقول، ص443.
[3] .کافی،ج2، ص362، همان، ترجمه مصطفوی، ج4، ص66.
[4] سوره نور، آیات 11-12.
[5] سوره حجرات، آیه12.
[6] سوره هود، آیات 78-84.
[7] سوره یوسف، آیات 90-100.
[8] سوره منافقون، آیه4.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر