همدلی و سازگاری؛ رمز سعادت زوجین

مجادله و ستیز زوج ها، از بدترین آفت های صمیمیت در میان همسران است

همدلی و سازگاری؛ رمز سعادت زوجین

رفاقت زن و شوهر، که از مهترین بن مایه های زندگی مشترک است، افت های بسیاری دارد که باید مراقب شان بود. اگر یکی مراقب باشد و دیگری بی پروا، صمیمیت حاصل نمی شود.

این آفت ها مختلف اند. آنچه در پی می آید نگاهی است گذرا به برخی از افت های رفاقت و همدلی و راه درمان انهاست

1. مجادله کردن با یکدیگر

مجادله و ستیزگی زوج ها، از بدترین آفت های رفاقت همسران است این آفت، چونان موریانه ای است که در پیکره حیات خانوادگی نفوذ می کند و آن را پوک و پوسیده می نماید.

همسران (و دیگران) نگویند که: بالاخره مسائلی در زندگی خانوادگی و در روابط زوج ها پیش می آید که برای حل آنها چاره ای جز بحث و مناقشه نیست. زیرا ما می گوییم: هیچ مسأله ای با مجادله و مناقشه، حل نمی شود؛ بلکه با مناقشه، اگر راه حلی هم برای مسأله وجود داشته باشد، گم می شود. راه های حل مسایل خانوادگی و ابزارهای گشایش گره های روابط همسران را باید در جایی غیر از میدان نبرد ستیز و جدال پیدا کرد.

پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله درباره نکوهیدگی مجادله و مخاصمه می فرماید:

«لا یستکمل عبد حقیقه الایمان حتی یدع المراء و ان کان محقا؛(1) ادمی به مرتبه کمال ایمان نمی رسد، تا انکه مجادله و ستیز را وانهد، اگر چه بر حق باشد».

2. عیب جویی و عیب گویی از یکدیگر

همه ادمیان، خویشتن را دوست دارند. (حب ذات) و خویشتن دوستی، از نیرومندترین علاقه های ادمی است. از این روست که ما اهانت به خود را برنمی تابیم؛ اگر چه در جامه انتقاد باشد؛ حتی اگر به یقین بدانیم که انتقادکننده، قصد دشمنی ندارد و خیرخواه است.

عیب جویی و عیب گویی، چونان سم کشنده است که پای درخت رفاقت و محبت همسران ریخته شود؛ ریشه های درخت را می سوزاند و شاخه هایش را می خشکاند و میوه هایش را می پوساند.

3. خودخواهی های جاهلانه

اینکه آدمی خویشتن را دوست دارد، طبیعی است. (حب نفس) در سرشت انسان نهادینه است.

اما آنچه ناپسند است و خاستگاه بسیاری از بدی هاست، خودخواهی متکبرانه و جاهلانه است.

خودخواهی مذموم، نوعی از خودپرستی است و خودپرستی، نوعی از بت پرستی است. این خویشتن خواهی سبب می شود که آدمی دیگران را فدایی خود بخواهد. منافع خویش را بر منافع همگان برتر نهد.

خواسته ها و آرای خود را بر خواسته ها و نظرهای دیگران ترجیح دهد. این خودخواهی، موجب نوعی استبداد می شود. آدم خودخواه، اگر پادشاه باشد، پادشاهی ستمکار است. اگر حاکم باشد، حاکمی خودکامه است. اگر داروغه باشد، داروغه ای زورگوست. و اگر همسر باشد، همسری ناسازگار است! او می خواهد همه چیز به رای او باشد. همه کسان به فرمان او باشند همه کارها به اراده او انجام پذیرد. حال انکه وقتی دو نفر بر کاری مشترک توافق کردند، شیوه عادلانه ان است که نظر و اراده هر دو در انجام کار دخیل باشد.

معنای اشتراک در کار، همین است. ممکن است وظایف هر کدام به هر دلیل متفاوت باشد؛ اما اصل شراکت در امور باید مراعات شود.

پسر و دختر، تا همسر نشده اند، می توانند در یک کار، صددرصد نظر خود را لحاظ و اعمال کنند؛ اما چون همسر شدند، (صد) به (پنجاه) بدل می شود. این درباره انجام کارها. اما مهم تر از این، خودخواهی ضد اخلاقی است. آن مخرب تر از نوع اول است، تکبرورزی، بسیاری از رنجاندن ها، بسیاری از بدزبانی ها، پاره ای از قهر کردن ها، بسیاری از زورگویی ها، بداخلاقی ها و... از خودخواهی منشا می گیرند.

زوج های جوان، از همان آغاز حیات مشترک و حتی پیش از آن، باید خویشتن را واکاوند و به بررسی دقیق احوال و اخلاق خود پردازند و اگر عنصر خودخواهی را در وجود خویش یافتند، به اصلاح آن برخیزند.

4. لجاجت های کودکانه

اگر چه برای ایجاد و بروز لجاجت، علت هایی گوناگونه بیان می شود؛ اما منشا اصلی این رفتار ناهنجار، کوتاهی عقل و ضعف شخصیت ادمی است. لجبازی، کار کودکان است. رشیدان، محال است لجبازی کنند.

لجاجت، با خردمندی و درایت، همانند نور و ظلمت اند؛ همان سان که روشنایی و تاریکی، هرگز در یک زمان و یک مکان فراهم نمی ایند، لجبازی نیز هرگز با خردمندی و بزرگواری جمع نمی شوند. و در نتیجه و به تناسب بحث ما، (لجاجت) با (رفاقت) هرگز در خانه ای فراهم نمی آیند اگر لجاجت از دری به خانه زوجی جوان (و غیر جوان) درآید، رفاقت از در دیگر یا از پنجره بیرون می رود. این سخن تنها، یک موعظه اخلاقی نیست؛ بلکه یک اصل اصیل در قلمرو مدیریت زندگی خانوادگی است.

5. دخالت های ناروای دیگران

دخالت های بیجا و ناروا و جفاکارانه دیگران در زندگی زوج های جوان و غیر جوان، دمار از روزگار ایشان برمی اورد. کمتر عاملی چونان فضولی فضولان بی مسیولیت، بنیان حیات همسران را ویران می کند.

همسران، به ویژه زوج های جوان، باید هوشیارانه کشیک زندگی خصوصی خود را بکشند و هوای همدیگر را داشته باشند و با همدلی و همفکری، در برابر ضربت های دشمنان سعادت خویش، سپر گیرند و پیرامون زندگی خصوصی شان حصاری نفوذناپذیر بکشند و به هیچ کس مجال نفوذ به کاشانه شان را ندهند.

6. ناکامی جنسی

نقش و سهم امور جنسی در حیات زوجیت، بسیار بیش از مقداری است که فرهنگ و جامعه و همسران ما برای ان قادل اند.

سخن اکنونی ما، در باب (رفاقت زوج ها) است؛ از این رو، به صراحت می گوییم که از جمله امور مهم و شیرازه های پرچسب و استوار، در ایجاد و دوام پیوند دوستی همسران، موهبت های بی بدیل کامیابی جنسی و بهره عشقی است؛ همان سان که بسیاری از دلسردی های همسران و نامرادی هایشان در قلمرو زندگی خانوادگی (حتی عرصه های اجتماعی) محصول ناکامی جنسی است.

بنابراین، زوج های جوان و دیگر همسران، این پدیده مهم زندگی شان را وارسی کنند. اگر هر دو، یا یکی شان، کامیاب و خشنود نبودند، بی درنگ، در پی چاره برایند. عوامل ضعف و ناتوانی و ناکامی و یا بی میلی و بی رغبتی را بشناسند و به رفع و درمان ان برخیزند.

7. ملامت و سرزنش کردن یکدیگر

در قلمرو زندگی خانوادگی و اخلاق همسران و تربیت فرزندان و رابطه با دوستان، ملامت و سرزنش، مکانتی ندارد. کسی می پندارد که با ملامت می توان کسی را تربیت کرد. اری، در عرصه تربیت، شاید بتوان با ملامت، کسی را از کردار ناشایستش پشیمان کرد؛ اما نمی توان وی را به کردار شایسته واداشت و او را هدایت و تربیت کرد.

زوج های جوان و والدین و مربیان، عزم خویش را جزم کنند که واژگان ملامت، تحقیر، سرزنش و توهین را از قاموس حیات خانوادگی و رفاقت و هدایت و تعلیم و تربیت، حذف کنند. به فرموده امیرمومنان علیه السلام:

«الا فراط فی الملامة یشب نیران اللجاج؛(2) افراط در ملامت، اتش لجاجت را برمی افروزد».

هشدار! هشدار! مبادا با اتش سرزنش و ملامت، گلبرگ های سازگاری و رفاقت را بسوزانیم!

8. تفاوت های شخصیتی و اخلاقی

این را می دانیم که افریدگار حکیم، ادمیان را گوناگون افریده است. به فرموده امام صادق علیه السلام:

«الناس معادن کمعادن الذهب و الفضه؛(3) مردمان، معدن هایند، چونان معادن طلاو نقره».

این گوناگونی در آفرینش ادمی، مقتضای نظام موزون آفرینش هستی است. از این روست که هیچ دو نفر آدم را نمی یابیم که از همه جهت، مانند هم باشند.

همسران نیز مشمول این قاعده حکیمانه اند؛ هر چه با هم همتا و هماهنگ باشند، باز تفاوت هایی با یکدیگر دارند. بنابراین، اگر چه باید تلاش کرد که دختر و پسر و خانواده هایشان، هنگام انتخاب همسر، همتایی و هماهنگی همه جانبه را در نظر گیرند و گزینش همسر، با بیشترین همتایی و همسنخی انجام گیرد؛ اما همتایی صددرصد، محال است(4)

منبع: مجله پیام زن، علی اکبر مظاهری، خرداد 1388، شماره 207، ص 80.

----

پی نوشت ها:

1. بحارالانوار، ج2، ص139.

2. همان، ج77، ص232.

3. همان، ج58، ص65.

4. برای مطالعه بیشتر درباره لزوم مراعات همتایی به گاه انتخاب همسر، ر. ج: (جوانان و انتخاب همسر) علی اکبر مظاهری، پارسایان قم، چاپ سی ام.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر