همه عبادات، با لقمه حلال سنخیت دارند

هر کس با تقوی باشد و صبر کند خداوند روزیش را به او می دهد.

همه عبادات، با لقمه حلال سنخیت دارند

در فرهنگ اسلامی انسان دارای دو بعد جسم و روح است اما اصالت از آن روح است. سلامت روح در گرو استفاده صحیح و مطلوب از مال حلال است و بی توجهی به این موضوع پیامدهای منفی و مخربی را در پی دارد. اداره زندگی اگر چه مورد تاکید فراوان اسلام واقع شده است، اما به انسان اجازه داده نشده است که از هر راهی با هر ابزاری زندگی اش را تامین کند، بلکه باید با رعایت قوانین و ضوابط دقیق از ورود مال حرام در زندگی جلوگیری کند.

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در آخرین حج خود در بخشی از سخنان خویش به مردم فرمود: «خداوند متعال روزی ها را در میان مخلوقاتش به صورت حلال تقسیم فرموده است، نه به صورت حرام. پس هر کس باتقوی باشد و صبر کند خداوند روزیش را به او می دهد ولی هر کس بر اثر کم صبری، پرده ­دری و شتاب کند و از غیر راه حلال روزی را بیابد، از روزیش کم می شود و روز قیامت نیز مورد بازخواست قرار می­ گیرد.»[1]

هیچ جنبنده ای نیست جز این که رزقش بر خدا واجب است.

در این خصوص نیز امام علی (ع) می فرماید: «ای فرزندم بدان که رزق دو نوع است:

(۱) رزقی که تو به دنبال آن هستی: به این رزق چون برای تو تقدیر نشده، به آن نمی رسی هر چند همواره به دنبال آن باشی.

(۲) رزقی که آن به دنبال تو است که رزق نوع دوم طوری است که اگر هم به سوی آن نروی به سوی تو می­آید. این رزقی که برای تو مقدر شده حرکت می کند تا به تو برسد. در رابطه با رزق نوع دوم می فرمایند: اگر تو هم به سوی آن نروی خودش به سوی تو خواهد آمد.»[2]

خداوند در قرآن می فرماید: «ما من دابه في الأرض إلا على الله رزقها.»[3] هیچ جنبنده ای نیست جز این که رزقش بر خدا واجب است، یعنی آن رزق حقیقی که خداوند بر جنبنده ها تقدیر کرده طوری است که خداوند بر خود واجب کرده است که آن را به موجودات برساند، پس آن رزق که خدا تقدیر کرده است تو را می جوید تا به تو برسد.

خداوند متعال می فرماید: من شما را برای بندگی روی زمین آفریده ام در حالی که اگر دنیا را خدا طوری خلق کرده باشد که ما اسير رزق مان باشیم، پس عملا به بندگی خدا نمی رسیم و لذا باید رزق ما را از قبل تأمین کرده باشند تا ما دغدغه رزق نداشته باشیم و به همین جهت اولیاء دین دائماَ ما را متذکر این نکته می کنند که با حرص بیشتر، رزق بیشتر نصیب ما نمی شود ولی فرصت بندگی خود را از بین می برید.

البته اگر انسان مؤمن وظیفه اش را نسبت به افراد جامعه درست انجام بدهد و در این رابطه از رزقی که برایش پیش می آید استفاده کند، این را نمی گویند گرفتار رزق شدن، این همان بندگی است که در کنار آن رزق مورد نیاز به راحتی می رسد.

یکی از عوامل تنگ شدن رزق گرایش های منفی انسان و افتادن در دام گناهان است

استغفار، عامل ریزش رزق

امیرالمومنین (ع) می فرمایند: «قد جعل الله سبحانه الاستغفار سببا لذرور الرزق و رحمه الخلق.»[4] یعنی خداوند استغفار را سبب پیوسته داشتن رزق بر رزق خواران و موجب رحمت بر آفریدگار قرار داده است .حضرت در این فراز از خطبه می خواهند این نکته را متذکر شوند که یکی از عوامل تنگ شدن رزق، گرایش های منفی انسان و افتادن در دام گناهان است.

5bceeaf406431.jpg

صدقه، عامل نزدیکی رزق

حضرت در کلمات قصار نهج البلاغه می فرمایند: «استزلوا الرزق بالصدقه»[5] رزق خود را با صدقه فرود آورید، یعنی می توانید کاری بکنید که رزق برایتان سخت و در دسترس نباشد، بلکه به راحتی در دسترس شما قرار گیرد و آن از طریق صدقه دادن ممکن می شود.

انسان ها عموما فکر می کنند با بخل و نگهداشتن مالی که در اختیار دارند مال و رزق خود را حفظ می کنند، ولی امام (ع) قاعده دیگری را پیشنهاد می کند و می فرمایند از طریق صدقه دادن شرایطی در نظام عالم فراهم می شود که رزقت را آسان به دست می آوری، چون بخل، راه های معنوی ایجاد رزق را بر روی او می بندد و با صدقه دادن، عوامل معنوی موجب می شوند که رزق آسان تر به دست آید. همچنان که با گناه عموما رزق از دسترس انسان ها دور می شود .رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: «وَ إِنَّ اَلرَّجُلَ لَيُحْرَمُ اَلرِّزْقَ بِالذَّنْبِ يُصِيبُهُ».[6]

یعنی انسان با گناهانی که انجام می دهد از رزقش محروم می گردد . البته ظاهرا به معنای این نیست که ما از اصل رزق خود محروم می شویم بلکه به این معناست که ما گرفتار رزق خود می شویم و تمام عمرمان صرف تأمین رزق دنیایی می شود .

بنا بر فرمایش امام معصوم اگر از رزق دنیا یک لقمه هنوز برای انسان مانده، عمرش آن قدر طولانی می شود که آن لقمه را بخورد و بعد بمیرد. نکته قابل توجه این است که آنچه برای انسان نوشته اند و برای او تقدیر کرده­اند، آن را به دست می آورد ولی یکی قوت به سختی و با گناه به دست می آورد و یکی قوت به راحتی و با انجام اعمال الهی به دست می آورد.

هیچ کس نمی میرد تا این که رزق مقدرش را بخورد اما گاهی انسان ها صبر ندارند و می خواهند با گناه، رزقشان را به دست آورند و از این قاعده مهم الهی غفلت می کنند که عجله آن ها موجب پدید آمدن رزقشان نمی شود، بلکه موجب گرفتار شدنشان به رزق حرام خواهد گشت.

رابطه مستقیم بین معصیت و لقمه حرام

معصيتها مثل آهن ربا و لقمه حرام مانند ذرات آهن است، وقتی که انسان در وجودش لقمه حرام نباشد، می­تواند از کنار معصیت ها عبور کند و خود را نگه دارد. وقتی از کنار عبادات که می گذرد، عبادات او را جذب می کنند، از کنار امامزاده که می گذرد، به زیارت آن میل و گرایش پیدا می کند. میل و گرایش به مسجد، روضه و تربت شهدا پیدا می کند و این جزو خاصیت و ذات لقمه ای است که از همه جهت حلال باشد. هنگامی که انسان آن را مصرف می کند، در انسان نوری را ایجاد می کند. اما وقتی که لقمه حرامی را خورده از کنار معصیت که می گذرد، مجذوب آن می شود. همه طاعات و عبادات، جذابیت و گیرایی دارند؛ ولی همه آنها با لقمه حلال سنخیت دارند، نه تنها با لقمه حلال، با مسکن و لباس حلال و امثال اینها هم سنخیت دارند.

منبع: تلخیص از مقاله «تاثیر رزق حلال و طیب در تربیت فردی و اجتماعی»، خانم پیری زرنق، دکتر ایراندخت فیاض بخش

------------------------

پی نوشت ها:

[1] . وسائل الشیعه، جلد12، ص10.

[2] . نهج البلاغه، محمد دشتی، نامه 31، ص534.

[3] . سوره هود، آیه6.

[4] . خطبه 143 نهج البلاغه.

[5] . اسْتَنْزِلُوا الرِّزْقَ بِالصَّدَقَةِ .. در برخی چاپ های نهج البلاغه این حدیث حکمت 134 است و همچنین این حدیث از معصومین دیگر نیز نقل شده:

پيامبر اکرم (ص): اِسْتَنْزِلُوا اَلرِّزْقَ بِالصَّدَقَةِ. (من لایحضره الفقیه, ج4, ص381- وسائل الشیعة, ج 9, ص372- بحار الأنوار, ج93 , ص131).

امیرالمؤمنین (ع): اِسْتَنْزِلُوا اَلرِّزْقَ بِالصَّدَقَةِ. (عیون الحکم, ج1, ص89 - بحار الأنوار, ج75, ص68.)

امام صادق (ع): وَ قَالَ اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ : اِسْتَنْزِلُوا اَلرِّزْقَ بِالصَّدَقَةِ. (بحار الأنوار, ج93, ص134.)

عيون أخبار الرضا عليه السلام، بِالْأَسَانِيدِ اَلثَّلاَثَةِ عَنِ اَلرِّضَا عَنْ آبَائِهِ عَلَيْهِمُ السَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ : اِسْتَنْزِلُوا اَلرِّزْقَ بِالصَّدَقَةِ.

پيامبر اکرم (ص)، امام رضا (ع): «وَ فِي عُيُونِ اَلْأَخْبَارِ بِأَسَانِيدَ تَقَدَّمَتْ فِي إِسْبَاغِ اَلْوُضُوءِ عَنِ اَلرِّضَا عَنْ آبَائِهِ عَلَيْهِمُ اَلسَّلاَمُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: اَلتَّوْحِيدُ نِصْفُ اَلدِّينِ وَ اِسْتَنْزِلُوا اَلرِّزْقَ بِالصَّدَقَةِ. (وسائل الشیعة, ج9, ص371.)

[6] . پيامبر اکرم (ص): اِبْنُ أَبِي جُمْهُورٍ فِي دُرَرِ اَللآَّلِي، عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: لاَ يَرُدُّ اَلْقَدَرَ إِلاَّ اَلدُّعَاءُ وَ لاَيَزِيدُ فِي اَلْعُمُرِ إِلاَّ اَلْبِرُّ وَ إِنَّ اَلرَّجُلَ لَيُحْرَمُ اَلرِّزْقَ بِالذَّنْبِ يُصِيبُهُ. (مستدرك الوسائل, ج5, ص178).

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر