واقعه «غدیر و جانشینی امیرالمؤمنین(ع)» در منابع اهل سنت

بسیاری از اهل تسنن خطبه غدیریه پیامبر را به صورت خیلی مختصر و در قالب حدیث آورده‌اند...

واقعه «غدیر و جانشینی امیرالمؤمنین(ع)» در منابع اهل سنت

بسیاری از اهل تسنن خطبه غدیریه پیامبر را به صورت خیلی مختصر و در قالب حدیث آورده‌اند. اما درخور توجه است که آنان تقریباً تمامی قطعات خطبه شیعی غدیر را در کتاب ‌های خود به صورت جداگانه آورده‌ اند؛ برای مثال، ما معتقدیم که پیامبراکرم در خطبه غدیر چنین فرمایش‌ هایی داشته ‌اند: «علی ‌بن ‌ابی ‌طالب، برادر، وصی و جانشین من میان امت، و امام پس از من است»، «هرکه با او مخالفت کند ملعون است و هرکه پیرو و تصدیق‌ کننده ‌اش باشد، در مهر و رحمت است»، «آگاه باشید که جز این برادرم (علی) کسی نباید امیرمؤمنان خوانده شود، هشدار که پس از من سرپرستی مؤمنان برای کسی جز او روا نباشد!»

اهل تسنن نیز این سخنان را به‌ طور جداگانه آورده ‌اند که در اینجا تنها به چند نمونه از آنها بسنده می‌کنیم:

از «براء بن ‌عازب» نقل شده است که گفت: ما با رسول ‌خدا [(صلی الله علیه و آله)] در سفر بودیم. به غدیر خم رسیدیم. ندا داده شد برای نماز، و زیر درختان را برای رسول ‌خدا رفت و روب کردند. نماز ظهر را خواندند و دست علی [(علیه السلام)] را گرفتند و فرمودند: «آیا نمی‌دانید که من بر مؤمنان از خودشان سزاوارترم؟» مردم گفتند: «آری» . فرمودند: «آیا نمی ‌دانید که همانا من از هر مؤمن بر خودش سزاوارترم؟» مردم گفتند: «آری» . پس دست علی را گرفت و فرمود: «هرکس من مولای او هستم، پس علی هم مولای اوست. خداوندا! دوستان او را دوست بدار و دشمنانش را دشمن باش» . [براء بن عازب] گفت: «بعد از این عمر جلو آمد و [به علی (علیه السلام)] گفت: گوارا باد بر تو ای پسر ابی‌ طالب! تو مولای هر زن و مرد مؤمن شده‌ ای»(1).

همچنین پیامبر فرمود: «برای هر نبی، وصی و وارثی است و همانا علی، وصی و وارث من است»(2)

همچنین پیامبراکرم (صلی الله علیه و آله) به حضرت زهرا (علیها السلام) فرمود: ای فاطمه! همانا کرامت [خاص] خداوند عزوجل به تو این است که تو را به اولین اسلام ‌آورندگان و داناترین و بردبارترین تزویج کرد. همانا خدای بلند مرتبه به اهل زمین نظری فرمود و مرا از میان ایشان انتخاب کرد و به نبوت و رسالت مبعوث کرد و سپس نظری فرمود و از میان ایشان، همسر تو را برگزید و به من وحی فرمود که تو را به همسری او درآورم و او را به ‌عنوان وصی برگزینم.(3)

و نیز پیامبر فرمود: «همانا این (علی) برادر من، وصی من و جانشین من میان شماست. پس [فرمان] او را بشنوید و از او اطاعت کنید».(4)

در روایتی آمده است: «ام‌ سلمه» خطاب به «عایشه» گفت: «شنیدم که پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: علی جانشین من میان شما در زمان حیات و مرگ من است. پس هرکه او را عصیان کند مرا عصیان کرده است. ای عایشه! آیا تو [به این سخن] گواهی می ‌دهی؟» عایشه گفت: «به خدا قسم بله» .(5)

در روز خیبر پیامبر (صلی الله علیه و آله) به حضرت علی (علیه السلام) فرمود: «پس از من، تو امام و ولی هر زن و مرد مؤمنی»(6).

پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: «علی باب حطه است. هرکس از آن وارد شود، مؤمن، و هرکس از آن خارج شود، کافر است».(7)

همچنین پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمود: هرکس بعد از من از علی جدا گردد، روز قیامت هرگز مرا نخواهد دید و من نیز او را نخواهم دید و هرکه با علی مخالفت ورزد، خدا بهشت را بر او حرام می‌کند و جایگاه او را آتش قرار می‌ دهد و هرکس علی را رها کند، خداوند، روزی که اعمال بر او عرضه می‌شود، خوارش می‌کند. هرکس علی را یاری کند، آن روز که خدا را ملاقات کند، خداوند یاری ‌اش کند. . .(8)

ابوذر روایت می ‌کند که رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: هرکس مرا اطاعت کند، خدا را اطاعت کرده، و هرکه مرا عصیان کند، خدا را عصیان کرده است و هرکه علی را اطاعت کند، مرا اطاعت کرده، و هرکه علی را عصیان کند، مرا عصیان کرده است.(9)

گفتنی است برخی منابع اهل تسنن تصریح می ‌کند که خود رسول‌ خدا لقب «امیرالمؤمنین» را بر ایشان نهاده است.

بنا بر این حتی اگر اهل تسنن از آن همه خطبه طولانی غدیر، تنها به بخشی از آن اشاره کرده باشند، احادیث فراوان آنان درباره امیرمؤمنان نشان می ‌دهد که معنای ولایت در حدیث غدیر به معنای خلافت و جانشینی است، نه صرف دوستی.


علی کفشگر فرزقی

منبع: حقیقت غدیر، م خراسانی، ص 37

-------------

پی نوشت:

1. مسند احمد، ج۴، ص٢٨١؛ المستدرک علی الصحیحین، حاکم نیشابوری، ج٣، ص١٠٩؛ المعجم الکبیر، ج۵، ص١۶۶؛ شواهد التنزیل، ج١، ص٢٠٣ و ج٢، صص٣٨١، ٣٨٢، ٣٨۵، ٣٩١ و ٣٩٢؛ تفسیر ابن‌کثیر، ج٢، ص١۵؛ التاریخ الکبیر، ج۴، ص ١٩٣؛ تاریخ بغداد، ج٨، ص٢٨۴؛ تاریخ مدینۀ دمشق، ابن‌عساکر، ج ۴٢، صص١١۴و ١١٧

2. تاریخ مدینۀ دمشق، ج ۴٢، ص ٣٩٢ و ج٣، ص ۵؛ مختصر تاریخ دمشق، ج ١٨، ص٢٠؛ الریاض النضرة، ج ٢، ص٢٣۴؛ اسنی المطالب، ص ٨٩؛ المناقب، خوارزمی، ص ٨۵.

3. کنز العمال، متقی هندی، ج ١١، ص ۶٠۴؛ منتخب کنزالعمال، ج۴، ص۶۴١

4. کنز العمال، ج ١٣، صص ١١۴ و ١٣٣؛ مناقب الامام امیرالمؤمنین، محمدبن‌سلیمان الکوفی، ج١، ص٣٧۶؛ تاریخ مدینۀ دمشق، ج۴٢، ص۴٨ و ج١، صص١٠١ و ١٠٢؛ مختصر تاریخ دمشق، ج١٧، صص ٣١٠ و ٣١١.

5. الفتوح، ج ٢، ص ۴۵۵

6. المناقب، خوارزمی، ص ۶١

7. کنز العمال، ج ١١، ص ۶٠٣؛ فیض القدیر، ج ۴، ص ٣۵۶؛ جامع الاحادیث، ج ۶، ص ١٩٨

8. . فرائد السمطین، ج ١، ص ۵۴

9. المستدرک علی الصحیحین، ج ٣، ص ١٢١؛ مناقب الامام امیرالمؤمنین، ج ٢، ص ۶٠٩؛ تاریخ مدینۀ دمشق، ج۴٢، صص ٣٠۶ و ٣٠٧ و ج٢، ص ٢۶٨؛ مختصر تاریخ دمشق، ج ١٧، ص ٣٧۶

10. تاریخ مدینۀ دمشق، ج ۴٢، صص ٣٢۶ - ٣٢٨ و ج ٢، صص ٣٣٣ - ٣٣۶؛ مختصر تاریخ دمشق، ج ١٧، ص٣٨٢؛ المناقب، خوارزمی، ص ٣٢٢

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر