ویژگی های شیعه در کلام امام رضا علیه السلام

یکی از موضوعاتی که دانستن آن اهمیت دارد این است که بدانیم شیعه واقعی کیست؟ امام رضا علیه السلام صفات و ویژگی هایی را برای شیعیان واقعی بیان فرمودند که در این نوشتار به طور خلاصه به آن ها اشاره می کنیم.

ویژگی های شیعه در کلام امام رضا علیه السلام

یکی از موضوعاتی که دانستن آن اهمیت دارد این است که بدانیم شیعه واقعی کیست؟ آیا هرکسی می تواند ادعا کند که شیعه واقعی است؟ چون امروزه همه ما می گوییم شیعه هستیم، حال آیا واقعاً ما همان شیعیانی هستیم که معصومین علیهم السلام گفته اند. با اینکه در روایتی آمده است: عده ای برای دیدن امام رضا علیه السلام به خراسان آمدند. و ادعا کردند ما از شیعیان هستیم و می خواهیم با امام(ع) ملاقات کنیم ولی حضرت آن ها را راه ندادند... حضرت علت این موضوع را اینگونه بیان می کنند که شیعیان واقعی امام حسن، امام حسین، سلمان، ابوذر، مقداد، عمار و محمد بن ابی بکر بودند که پیرو واقعی علی بن ابی طالب بودند هیچ زمان گناه نکردن و در واجبات کوتاهی نکردن و محرمات را ترک کردند و حال این که شما این گونه نیستید. شما دوست امام علی علیه السلام هستید و دشمن دشمنان او ....(البرهان في تفسير القرآن، ج‏4، ص: 604).

در این یادداشت بر آن شدیم تا شیعه واقعی را در کلام امام رضا علیه السلام بررسی کنیم.

امام رضا علیه السلام صفات و ویژگی هایی را برای شیعیان واقعی بیان فرمودند که در این نوشتار به طور خلاصه به آن ها اشاره می کنیم:

1. پوشاندن اسرار، مدارا با مردم، صبر در سختی ها و بلاها

امام رضا علیه السلام فرمودند: «لَا يَكُونُ الْمُؤْمِنُ مُؤْمِناً حَتَّى يَكُونَ فِيهِ ثَلَاثُ خِصَالٍ سُنَّةٌ مِنْ رَبِّهِ وَ سُنَّةٌ مِنْ نَبِيِّهِ وَ سُنَّةٌ مِنْ وَلِيِّهِ فَأَمَّا السُّنَّةُ مِنْ رَبِّهِ فَكِتْمَانُ سِرِّهِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ- عالِمُ الْغَيْبِ‏ فَلا يُظْهِرُ عَلى‏ غَيْبِهِ أَحَداً إِلَّا مَنِ ارْتَضى‏ مِنْ رَسُولٍوَ أَمَّا السُّنَّةُ مِنْ نَبِيِّهِ فَمُدَارَاةُ النَّاسِ فَإِنَّ اللَّهَ‏ عَزَّ وَ جَلَّ أَمَرَ نَبِيَّهُ ص بِمُدَارَاةِ النَّاسِ فَقَالَ خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِوَ أَمَّا السُّنَّةُ مِنْ وَلِيِّهِ فَالصَّبْرُ فِي الْبَأْساءِ وَ الضَّرَّاءِ؛ اگر کسی این سه ویژگی را نداشته باشد، مؤمن نیست: 1. روشی از خداوند 2. سنتی از پیغمبر خداصلی الله علیه وآله 3. خصلتی از ولی خدا. اما روشی از خدا، پوشاندن اسرار است. خداوند در قرآن می فرماید: «عالِمُ الْغَیبِ فَلاَ یظْهِرُ عَلی غَیبِهِ أَحَداً اِلاَّ مَنِ ارْتَضَی مِن رَّسُولٍ» «او دانای غیب است و هیچ کس را بر اسرار غیبش آگاه نمی سازد، مگر رسولانی که آنان را برگزیده»(جن/26و27) اما خصلتی از پیغمبر خدا که مدارا با مردم است و خداوند پیغمبر خود را به مدارا با مردم سفارش کرده و می فرماید: «خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلِینَ»، «گذشت را پیشه خود کن و به خوبی امر کن و از نادانان روی برگردان»(اعراف/199) و اما خصلتی از ولی خدا که صبر در سختی ها و بلاها است و خدا می فرماید: «وَالصّابِرِینَ فِی الْبَأْساءِ وَ الضَّرَّاءِ»، «استقامت کنندگان در پریشانی و رنجوری.(الكافي (ط - الإسلامية)، ج‏2، ص: 241)

2. اعتراف به یگانگی خدا، نبوت پیامبر(ص)، ولایت علی (ع)

امام رضا علیه السلام فرموند: «مَنْ أَقَرَّ بِتَوْحِيدِ اللَّهِ وَ نَفَى التَّشْبِيهَ عَنْهُ وَ نَزَّهَهُ عَمَّا لَا يَلِيقُ بِهِ وَ أَقَرَّ بِأَنَّ لَهُ الْحَوْلَ وَ الْقُوَّةَ وَ الْإِرَادَةَ وَ الْمَشِيَّةَ وَ الْخَلْقَ وَ الْأَمْرَ وَ الْقَضَاءَ وَ الْقَدَرَ وَ أَنَّ أَفْعَالَ الْعِبَادِ مَخْلُوقَةٌ خَلْقَ تَقْدِيرٍ لَا خَلْقَ تَكْوِينٍ وَ شَهِدَ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللَّهِ وَ أَنَّ عَلِيّاً وَ الْأَئِمَّةَ بَعْدَهُ حُجَجُ اللَّهِ وَ وَالَى أَوْلِيَاءَهُمْ وَ اجْتَنَبَ الْكَبَائِرَ وَ أَقَرَّ بِالرَّجْعَةِ وَ الْمُتْعَتَيْنِ وَ آمَنَ بِالْمِعْرَاجِ وَ الْمُسَاءَلَةِ فِي الْقَبْرِ وَ الْحَوْضِ وَ الشَّفَاعَةِ وَ خَلْقِ الْجَنَّةِ وَ النَّارِ وَ الصِّرَاطِ وَ الْمِيزَانِ وَ الْبَعْثِ وَ النُّشُورِ وَ الْجَزَاءِ وَ الْحِسَابِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ حَقّاً وَ هُوَ مِنْ شِيعَتِنَا أَهْلَ الْبَيْتِ؛ کسی که اقرار کند به یکتایی خدا و اینکه خداوند، همتایی ندارد و از صفاتی که شایسته او نیست، او را پاک و منزه بداند، اقرار کند که خداوند دارای حول، قوه، اراده و مشیت است و خلق و امر دارد و صاحب قضا و قدر است و اینکه کارهای بندگان خدا، مخلوق خداست به خلق تقدیری نه تکوینی. و شهادت دهد که محمّد صلی الله علیه وآله پیغمبر خدا است و امیرالمؤمنین علی علیه السلام و ائمه بعد از او، حجّت های خداوند هستند و دوستان آنها را دوست بدارد و از گناهان بزرگ دوری کند و به مسئله رجعت اعتراف نماید و دو متعه: حج و زنان را بپذیرد ومعراج و سوال قبر و حوض کوثر و شفاعت را قبول داشته باشد و قبول کند که بهشت و جهنم هم اکنون وجود دارند و پُل صراط، ترازو، برانگیختن از قبرها، دوباره زنده گشتن، حساب و جزا حق است، چنین شخصی مؤمن حقیقی است و از شیعیان اهل بیت علیهم السلام است».(صفات الشيعة، ص: 50)

3. مدح نکردن دشمنان اهل بیت(ع) و قطع ارتباط با آن ها

امام رضاعلیه السلام فرموند:«مَنْ وَاصَلَ لَنَا قَاطِعاً أَوْ قَطَعَ لَنَا وَاصِلًا أَوْ مَدَحَ لَنَا عَائِباً أَوْ أَكْرَمَ لَنَا مُخَالِفاً فَلَيْسَ مِنَّا وَ لَسْنَا مِنْهُ؛ هر که با کسی که با ما قطع رابطه کرده، رابطه برقرار کند و یا با کسی که با ما رابطه برقرار کرده، قطع رابطه کند و یا کسی که به ما عیبی را نسبت می دهد، تعریف و تمجید کند و یا به دشمن ما احترام بگذارد، از ما نیست و ما هم از او نیستیم.»(صفات الشيعة، ص: 7).

از این رو در روایت دیگری امام رضا علیه السلام فرمودند:«مَنْ وَالَى أَعْدَاءَ اللَّهِ فَقَدْ عَادَى أَوْلِيَاءَ اللَّهِ وَ مَنْ عَادَى أَوْلِيَاءَ اللَّهِ فَقَدْ عَادَى اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى وَ حَقٌّ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَنْ يُدْخِلَهُ فِي نَارِ جَهَنَّمَ؛ هر کس دشمنان خدا را دوست بدارد، بی شکّ با دوستان خدا دشمنی کرده و هر کس با دوستان خدا دشمنی کند، بی شکّ با خدا دشمنی کرده و حال برپروردگار لازم است که او را به دوزخ ببرد».(صفات الشيعة، ص: 7)

و در روایت دیگر امام رضا علیه السلام ضرر اینگونه افراد را برای شیعیان از زیان «دجّال» بیشتر می دانند: «إِنَّ مِمَّنْ يَتَّخِذُ مَوَدَّتَنَا أَهْلَ الْبَيْتِ لَمَنْ هُوَ أَشَدُّ لَعْنَةً عَلَى شِيعَتِنَا مِنَ الدَّجَّالِ فَقُلْتُ لَهُ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ بِمَا ذَا قَالَ بِمُوَالاةِ أَعْدَائِنَا وَ مُعَادَاةِ أَوْلِيَائِنَا إِنَّهُ إِذَا كَانَ كَذَلِكَ اخْتَلَطَ الْحَقُّ بِالْبَاطِلِ وَ اشْتَبَهَ الْأَمْرُ فَلَمْ يُعْرَفْ مُؤْمِنٌ مِنْ مُنَافِقٍ؛ کسی هست که دوستی ما اهل بیت علیهم السلام را در دست دارد، ولی ضرر و زیان او بر شیعیان ما، از زیان دجّال بیشتر است». عرض کردم: ای پسر پیامبر! چگونه می شود؟ فرمود: «به خاطر دوستی او با دشمنان ما و دشمنی با دوستان ما، هرگاه چنین شد، حق به باطل آمیخته و امر مشتبه می گردد و مؤمن از منافق شناخته نمی شود».(صفات الشيعة، ص: 8)

4. مطیع دستورات ائمه اطهار(ع)

امام رضاعلیه السلام فرمودند:«شِيعَتُنَا الْمُسَلِّمُونَ لِأَمْرِنَا الْآخِذُونَ بِقَوْلِنَا الْمُخَالِفُونَ لِأَعْدَائِنَا فَمَنْ لَمْ يَكُنْ كَذَلِكَ فَلَيْسَ مِنَّا؛ شیعیان ما کسانی هستند که تسلیم اوامر ما بوده، سخن ما را می پذیرند و با دشمنان ما مخالفند؛ پس کسی که چنین نباشد از ما نیست».(صفات الشيعة، ص: 3)

5. اهل نماز، زکات، حج

امام رضا علیه السلام می فرمایند:«شیِعَتُنا اَلَّذینَ یُقیِمُونَ الصَّلاهَ و یُؤتُونَ الزَّکاهَ و یَحُجُّونَ بَیتَ الحَرامِ»؛«شیعیان ما کسانی اند که نماز برپای می دارند و زکات می دهند و حج به جا می آورند».(صفات الشيعة، ص: 4)

6. خائن نبودن

امام رضا علیه السلام از پیامبر صلی الله علیه و آله نقل می کنند که فرمودند: «... لَیسَ مِنّا مَن خانَ مُؤمِنا؛ از شیعیان ما نیست کسی که به مؤمنی خیانت نماید».(عيون أخبار الرضا عليه السلام، ج‏2، ص: 50)

7. دغل کار نیست

امام رضا (علیه السلام) در روایتی از پیامبر (صلی الله علیه و آله) می فرمایند: «لَیسَ مِنّا مَن غَشَّ مُسلِماً أو ضَرَّهُ أو ماکَرَهُ.» «از ما نیست کسی که با مسلمانی دغل‌ کاری کند، یا به او زیان رساند، یا به او نیرنگ زند.»(عيون أخبار الرضا عليه السلام، ج‏2، ص: 29)

پس بنابر این شیعه بودن تنها به این نیست که ادعا کنیم بلکه باید رفتار و کردار ما هماهنگ با آنچه معصومین علیهم السلام فرمودند باشد. امیدواریم با عمل به سیره امام رضا علیه السلام و دیگر معصومین علیهم السلام از رهروان و شیعیان واقعی آن امام همام باشیم.

یادداشت: علی کفشگر فرزقی

منابع:

البرهان -الكافي- صفات الشيعة- عيون أخبار الرضا عليه السلام

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر