لقب گرفتن آن حضرت به باقر العلوم و شهرت وى در ميان خاص و عام و بهره بردن بسيارى از دانشمندان و احتجاجات ایشان از دیگر نشانه های علم آن جناب می باشد

ویژگی ها و فضائل امام باقر علیه السلام

ویژگی ها و فضائل امام باقر علیه السلام

اهل بیت علیهم السلام از ویژگی ها و فضائلی برخوردار بودند که آنها را از سایر مردمان زمان خود متمایز می کرد امام باقر علیه السلام نیز این چنین بودند و از ویژگی ها و فضائلی برخوردار بودند فضائلی همچون:

علم و دانش:

مردى از ابن عمر درباره مسئله‏ اى پرسش كرد. ابن عمر نتوانست او را پاسخ دهد. پس به سوى امام باقر علیه السلام اشاره كرد و به پرسش‏ كننده گفت: نزد اين كودك برو و اين مسأله را از او بپرس و جواب او را هم به من بازگوى. آن مرد به سوى امام رفت و مشكل خود را مطرح كرد. امام نيز پاسخ او را گفت. مرد به نزد ابن عمر بازگشت و وى را از جواب امام آگاه كرد. آنگاه ابن عمر گفت: اينان اهل بيتى هستند كه از همه علوم آگاهى دارند.[1]

عبد الله بن عطاء مكى می گوید: به اندازه‏ اى كه دانشمندان در نزد حضرت باقر علیه السلام كوچك بودند پيش احدى چنان نبودند. حكم بن عتيبه با مقامى كه در نزد مريدان خود داشت ديدم چون بچه ‏اى در نزد معلم خود خدمت آن جناب كوچك است. جابر بن يزيد جعفى هر وقت چيزى از حضرت باقر علیه السلام نقل مي كرد؛ مي گفت: «مرا وصى اوصياء وارث علم انبياء محمد بن على بن الحسين حديث كرد».[2]

لقب گرفتن آن حضرت به باقر العلوم و شهرت وى در ميان خاص و عام و بهره بردن بسيارى از دانشمندان و احتجاجات ایشان از دیگر نشانه های علم آن جناب می باشد.

صبر و شکیبایی:

در كتاب مناقب آمده است: مردى از اهل كتاب به آن حضرت گفت: تو بقر (گاو) هستى؟ امام گفت: خير من باقر هستم. گفت: تو فرزند زنى آشپز هستى. امام گف: آشپزى حرفه او بوده است. مرد گفت: تو فرزند زنى سياه‏ چرده زنگى و بد كارى هستى. امام پاسخ داد: اگر چنين كه تو مى ‏گويى بوده، خداوند او را بيامرزد اگر تو دروغ مى‏ گويى خداوند ترا بيامرزد، آن مرد با شنیدن این سخن اسلام آورد.[3]

تسليم امر خدا بودن:

ابونعيم در كتاب حلية الاولياء نقل كرده است: «محمد بن على (امام باقر) علیه السلام مى‏ گفت: از خداوند آنچه را كه دوست داريم درخواست مى‏ كنيم پس هنگامى كه چيزى را كه نمى ‏پسنديم واقع مى ‏شود با خداوند در آنچه كه او دوست داشته است مخالفت نمى‏ كنيم».[4]

جود و بخشش:

شيخ مفيد مى ‏نويسد: آن حضرت با آن ويژگي هاى علمى و بزرگى و رياست، به جود در ميان خاصه و عامه مشهور بود و با وجود فراوانی عيال و وضعيت متوسط ماليش، در بزرگوارى و احسان به همگان معروف بود. حسن بن كثير می گوید: از نيازمندى خود و بى‏ وفايى دوستانم در نزد آن حضرت گلايه كردم؛ امام علیه السلام فرمود: چه بد برادرى است كسى كه در هنگام توانگرى به تو توجه دارد ولی به هنگام تنگدستى رابطه ‏اش را با تو قطع مى ‏كند. آنگاه به غلامش فرمود: كيسه ‏اى بياور. در آن كيسه هفتصد درهم بود و فرمود: اين را خرج كن و چون تمام شد مرا آگاه كن.[5]

سلمى كنيز امام باقر علیه السلام روايت كرده است كه برادران و دوستان امام، وقتى به نزد آن حضرت مى ‏آمدند از پيش وى خارج نمى‏ شدند مگر آنكه به آنان غذايى گوارا مى‏ خوراند و لباسى نيكو به آنها مى ‏پوشانيد و پولى به آنان مى ‏بخشيد. من درباره برخى از اين كارها به او تذكر مى ‏دادم اما آن حضرت مى ‏فرمود: «اى سلمى! بعد از انجام خوبى‏ ها و وجود دوستان، در دنيا اميدى نيست».[6]

صدقات فراوان:

امام صادق علیه السلام روايت كرده است: «پدرم از ديگر افراد خانواده‏ اش، مال كمتر و در مقابل، مخارج بيشترى داشت. او در هر جمعه يك دينار صدقه مى ‏داد و مى ‏گفت: صدقه در روز جمعه دو چندان مى ‏شود همان گونه كه خود روز جمعه بر روزهاى ديگر فضيلت بيشترى دارد».[7]

شكوه و هيبت در دل ها:

ابوحمزه ثمالى نقل می کند: «چون سالى كه محمد بن على علیه السلام در آن حج كرد، فرا رسيد. هشام بن عبدالملك او را ديد كه مردم به سويش مى ‏شتافتند. عكرمه پرسيد: اين مرد كيست؟ بر چهره‏ اش نشان درخشان علم و دانش نقش بسته است. بايد او را امتحان كنم. اما وقتى رو به روى امام قرار گرفت از ترس به لرزه افتاد و از عمل خود پشيمان شد و گفت: اى فرزند رسول خدا صلی الله علیه و آله من در مجالس بسيارى، روياروى كسانى مانند ابن عباس و غير او نشسته‏ ام، اما هيچ ‏گاه حالتى كه اكنون مرا فرا گرفته است، نداشته ام. امام باقر علیه السلام به او فرمود: واى بر تو اى بنده شاميان! تو پيشاروى خانه ‏هايى هستى كه خداوند اجازه داده در آنها نام پاكش بلندى گيرد و ياد شود».[8]

منبع: سيره معصومان سيد محسن امين عاملى، به ترجمه على حجتى كرمانى‏، سروش‏، تهران‏، 1376 ش‏، ج‏ 6، ص 26 – 18.

پی نوشت ها:

[1] بحار الأنوار، محمد باقر مجلسى، دار إحياء التراث العربي‏، بيروت‏، 1403 ق‏، ج ‏ 46، ص 289.

[2] الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد، شیخ مفید، مؤسسة آل البيت عليهم السلام‏، كنگره شيخ مفيد، قم‏، 1413 ق‏، ج ‏2، ص 160.

[3] مناقب آل أبي طالب عليهم السلام، ابن شهر آشوب مازندرانى، علامه‏، قم، 1379ق‏، ج ‏4، ص 207.

[4] سيره معصومان‏، ج‏ 6، ص 25.

[5] الإرشاد، ج ‏2، ص 166.

[6] كشف الغمة في معرفة الأئمة، على بن عيسى اربلى، بنى هاشمى، تبريز، 1381 ق، ج ‏2، ص 121.

[7] ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، شیخ صدوق، دارالشريف الرضي للنشر، قم‏، 1406 ق‏، ص 185.

[8] مناقب آل أبي طالب عليهم السلام، ج ‏4، ص 182.


مطالب مرتبط