پاسخ به چند پرسش درباره شب قدر

درباره شب قدر سؤال های فراوانی ست که ذهن انسان را به خود مشغول می سازد

پاسخ به چند پرسش درباره شب قدر

1- چه امورى در شب قدر مقدر مى ‏شود؟

در اين باره، سخن بسيار گفته ‏اند، از جمله اينكه: شب قدر به اين جهت، قدر ناميده شده كه همه مقدرات بندگان در تمام سال در آن شب تعيين مى ‏شود، چرا که خداوند مى ‏فرمايد: «ما اين كتاب مبين را در شبى پر بركت نازل كرديم و ما همواره انذار كننده بوده‏ ايم، در آن شب كه هر امرى بر طبق حكمت خداوند تنظيم و تعيين مى‏ گردد».[1]

2- شب قدر كدام شب ماه رمضان است؟

در اين باره تفسيرهاى زيادى شده است: شب اول، هفدهم، نوزدهم، بيست و يكم، بيست و سوم، بيست و هفتم و بيست و نهم. ولى مشهور و معروف در روايات، دهه آخر ماه رمضان و شب‏ بيست و يكم يا بيست و سوم است، در روايتى امام صادق علیه السلام فرموده اند: «شب قدر شب بيست و يكم يا بيست و سوم است» حتى هنگامى كه راوى اصرار كرد كداميك از اين دو شب است و گفت: اگر من نتوانم هر دو شب را عبادت كنم كداميك را انتخاب نمايم؟ امام علیه السلام تعيين نفرمود و افزود: «چه آسان است دو شب براى آنچه مى‏خواهى».[2]

در روايات فراوانی كه از اهل بيت علیهم السلام رسيده بيشتر روى شب بيست و سوم تكيه شده است، اما روايات اهل سنت بيشتر روى شب بيست و هفتم دور مى‏ زند.

3- چرا شب قدر مخفى است؟

بسيارى معتقدند مخفى بودن شب قدر براى اين است كه مردم به همه اين شب ها اهميت دهند، همانگونه كه خداوند رضاى خود را در ميان انواع طاعات پنهان كرده تا مردم به همه طاعات روى آورند و غضبش را در ميان معاصى پنهان كرده تا از همه بپرهيزند، دوستانش را در ميان مردم مخفى كرده تا همه را احترام كنند، اجابت را در ميان دعاها پنهان كرده تا به همه دعاها رو آورند، اسم اعظم را در ميان اسمائش مخفى ساخته تا همه را بزرگ دارند و وقت مرگ را مخفى ساخته تا در همه حال آماده باشند.

4- آيا شب قدر در امت هاى پيشين نيز بوده است؟

ظاهر آيات سوره قدر نشان مى ‏دهد كه شب قدر مخصوص زمان نزول قرآن و عصر پيامبر اسلام صلی الله علیه و آله نبوده، بلكه همه سال تا پايان جهان تكرار مى ‏شود. تعبير به فعل مضارع (تنزل) كه دلالت بر استمرار دارد، و تعبير به جمله اسميه «سَلامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ» كه نشانه دوام است نيز گواه بر اين معنى است. روايات بسيارى نيز اين معنى را تاييد مى ‏كند. ولى آيا در امت هاى پيشين نيز بوده است يا نه؟ روايات می گویند اين از مواهب الهى بر اين امت مى ‏باشد، چنان كه در حديثى پيغمبر اكرم صلی الله علیه و آله فرمود: «خداوند به امت من شب قدر را بخشيده و احدى از امت هاى پيشين از اين موهبت برخوردار نبودند».[3]

5- چگونه شب قدر برتر از هزار ماه است؟

ظاهر اين است كه بهتر بودن اين شب از هزار ماه، به خاطر ارزش عبادت و احياى آن شب است، روايات فضيلت شب قدر و فضيلت عبادت آن، اين معنى را تاييد مى ‏كند. علاوه بر اين، نزول قرآن در اين شب و نزول بركات و رحمت الهى در آن، سبب مى‏ شود كه از هزار ماه برتر و بالاتر باشد.

در حديثى امام صادق علیه السلام به"على بن ابى حمزه ثمالى فرمود: «فضيلت شب قدر را در شب بيست و يكم و بيست و سوم بطلب و در هر كدام از اين دو يكصد ركعت نماز بجاى آور و اگر بتوانى هر دو شب را تا طلوع صبح احيا بدار و در آن شب غسل كن.» ابو حمزه عرض كرد: اگر نتوانم ايستاده اين همه نماز را بخوانم؟ فرمود: نشسته بخوان، عرض كرد: اگر نتوانم؟ فرمود: در بستر بخوان و مانعى ندارد در آغاز شب خواب مختصرى بكنى و بعد مشغول عبادت شوى، درهاى آسمان در ماه رمضان گشوده است و شياطين در غل و زنجيرند و اعمال مؤمنين مقبول است و چه ماه خوبى است ماه رمضان».[4]

6- چرا قرآن در شب قدر نازل شد؟

از آنجا كه در شب قدر سرنوشت انسان ها براى يك سال، بر اساس لياقت ها و شايستگي هاى آنها، تعيين مى‏ شود، بايد آن شب را بيدار بود، توبه كرد و خودسازى نمود و به درگاه خدا رفت و لياقتى بيشتر و بهتر براى رحمت او پيدا كرد. قرآن چون يك كتاب سرنوشت ‏ساز است و خط سعادت و خوشبختى و هدايت انسان ها در آن مشخص شده است بايد در شب قدر! شب تعيين سرنوشت ها، نازل گردد.

7- آيا شب قدر در مناطق مختلف، يكى است؟

آغاز ماه هاى قمرى در همه سرزمین ها يكسان نيست و ممكن است در منطقه ‏اى امروز اول ماه باشد و در منطقه ديگرى دوم ماه، بنا بر اين شب قدر نمى ‏تواند يك شب معين در سال بوده باشد، چرا كه مثلاً شب بيست و سوم در مكه ممكن است شب بيست و دوم در ايران و عراق باشد، به اين ترتيب هر كدام بايد براى خود شب قدرى داشته باشند، آيا اين با آنچه از آيات و روايات استفاده مى ‏شود كه شب قدر يك شب معين است سازگار است؟! پاسخ اينكه: شب همان سايه نيم كره زمين است كه بر، نيم كره ديگر مى ‏افتد و اين سايه همراه گردش زمين در حركت است و يك دوره كامل آن در بيست و چهار ساعت انجام مى ‏شود، بنا بر اين ممكن است شب قدر يك دوره كامل شب به دور زمين باشد، يعنى مدت بيست و چهار ساعت تاريكى كه تمام نقاط زمين‏ را زير پوشش خود قرار مى ‏دهد شب قدر است كه آغاز آن از يك نقطه شروع مى ‏شود و در نقطه ديگر پايان مى‏ گيرد.

منبع: تفسير نمونه، ج‏27، ص: 193 - 187

------

پی نوشت ها:

[1] دخان، 3 و 4.

[2] كافي، كلينى، محمد بن يعقوب‏، ‏دارالكتب الإسلامية، تهران‏، 1407 ق‏، ج ‏4، ص 156.

[3] الدر المنثور فى تفسير المأثور، سيوطى، كتابخانه آية الله مرعشى نجفى، قم‏، 1404ق‏، ج ‏6، ص 371.

[4] تفسير نورالثقلين، عروسى حويزى، انتشارات اسماعيليان‏، قم، 1415ق، ج 5، ص 625.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر