قرآن کریم برهنگی و کنارگذاشتن لباس را مخالف فطرت بشر و دامی شیطانی معرفی می کند و انسان ها را از فروافتادن در چنین دامی، برحذر می دارد

پوشش و حجاب زن مسلمان

پوشش و حجاب زن مسلمان

وضعيت حجاب از زمان رضا خان هم زمان با دستور رفع حجاب توسط رضاخان پهلوي و برداشتن چادر با توسّل به قوّه قهرّيه و ممنوعيّت پوشيدن چادر، لباس تنگ و كوتاهي با كلاه كه از مدل‌هاي مخصوص ديار فرهنگ بود، وارد ايران شد و ابتدا خانواده رضاخان و ساير سردمداران رژيم، اين مدل‌ها را در شكل هاي مختلف اشاعه دادند، تا نسل جوان را از چادر جدا كنند و متأسفانه در خانواده هايي كه از اعتقاد و ايمان مذهبي برخوردار نبودند، به هدف خود رسيدند.

رضاشاه در ۱۷ دی سال ۱۳۱۴ طی جشن فارغ التحصیلی دختران بی حجاب در دانشسرای مقدماتی رسماً بر کشف حجاب تأکید کرد.

لباس زنان ايراني، لباسي بلند و گشاد و پرچين بوده است كه بعد از رفع حجاب، اين نوع لباس، مظهر عقب ماندگي و مانع آزادي زن، عنوان شده و محكوم مي‌شد. بعد از چند سال كه بي‌حجابي به طور كامل در جامعه ريشه دوانيد و تمامي كوچه ها و خيابان ها و نسل جوان را در برگرفت، لباسي بلند و گشاد به نام «ماكسي» يعني همين مدل لباس زنان ايراني، مد روز شد، اما اين بار، با نامي خارجي وارد شد، تا ماهيت ايراني اين مدل از بين برود و زن ايراني را به عنصري خود باخته مبدَّل سازند كه هر آن، چشم انتظار ورود مدل‌هاي مختلف از خارج از مرزهاي خود باشد و هر چه را كه متعلّق به داخل مرز خود باشد، ناپسند و زشت و عامل عقب ماندگي تصوّر كند كه در مواردي اين چنين شد.(1)

پوشش، تحفه ای الهی؛ برهنگی، دام شیطان

بی شک، آفرینش لباس و پوشش، به تناسب ویژگی های روحی و جسمی بشر و روی آوردن فطری انسان به آن، یکی از نعمت ها و هدایای بی بدیل خداوند محسوب می شود. قرآن کریم دربارۀ آفرینش لباس چنین می فرماید: «ای فرزندان آدم، برای شما لباسی فرو فرستادیم که اندام شما را می پوشاند و مایۀ زینت شماست و لباس تقوا بهتر است. این، از آیات خداوند است؛ باشد که متذکر شوید.»(2)

قرآن کریم برهنگی و کنارگذاشتن لباس را مخالف فطرت بشر و دامی شیطانی معرفی می کند و انسان ها را از فروافتادن در چنین دامی، برحذر می دارد. در سورۀ اعراف می خوانیم: «ای فرزندان آدم، مبادا شما را شیطان بفریبد؛ آن چنان که پدر و مادر شما را از بهشت بیرون راند و لباسشان را از تنشان بیرون آورد تا عورتشان را به آن ها بنمایاند. همانا شیطان و گروه وابسته به او، شما را از جایی می بینند که شما آن ها را نمی بینید. ما شیاطین را دوستان کسانی قرار دادیم که ایمان نمی آورند.»(2)

حجاب در فرهنگ اسلامی

نگرش اسلام به حجاب چیست؟ به تعبیر دیگر، چرا در فرهنگ اسلامی، حجاب بر زنان واجب شمرده شده است؟ در پاسخ به این پرسش می توان گفت که براساس جهان بینی ادیان الهی، انسان خلیفۀ خداوند و مرکز و محور جهان هستی است و حیات او در جهان آخرت نیز ادامه دارد. خداوند، انسان را بیهوده نیافریده و او را رها نکرده است. در این دیدگاه، رسالت انسان کسب معرفت و بندگی خداوند، تهذیب نفس و اصلاح جامعۀ بشری است؛ بنابراین باید جسم زن و چشم مرد پوشیده باشد تا غرایز حیوانی آنان مهار و کنترل شده و استعدادهای معنوی و عقلانی آنان در پرتوی رهیافت های فطرت و هدایت های وحی، شکوفا شود. در تفکر اسلامی، پوشیدن لباس کامل و حجاب جسمانی زن برای آن است که حریم و کرامت انسانی او حفظ شود تا رشد عقلی و شکوفایی استعدادهایش میسّر شده، وقتش صرف خودآرایی نشود.

به راستی، مگر زن خودبه خود تابلوی بسیار زیبای آفرینش نیست؟ مگر خداوند آفرینشگر، زن را پر از رمزوراز و سرشار از مهر و ایثار و پاکی و عفاف، به جهان هستی ارائه نکرده است؟ مگر زن، مظهر بدیع همۀ زیبایی های طبیعت، بلکه تجلی صفات جمال الهی نیست؟ مگر او نمونۀ اعلا و مثال کامل تمام رنگ های گوناگون و الحان خوش صدا و رنگ و رایحۀ معطر همۀ گل ها نیست؟ پس چرا برخی او را به خودنمایی و طنازی برای نامحرمان و بیگانگان فرامی خوانند؟

براساس بینش اسلامی، اگر زن از ارزش های والای گوهر وجود خویش آگاه شود و بدین نکته معرفت یابد که خداوند به او محبوبیت ذاتی و مطلوبیت طبیعی بخشیده است و او را منبعی الهام بخش برای زیبایی ها قرار داده است، هرگز خود را نیازمند طلا و نقره و لباس و رنگ نمی بیند تا به وسیلۀ آن ها، خود را بیاراید. انتخاب شدن توسط انسان است که معیار و ملاک زیبایی و ارزش اشیای دیگر است؛ نه اینکه ملاک و معیار زیبایی و ارزش انسان، پوشیدن نوعی خاص از لباس و دربرکردن اشیای زینتی باشد. آری، براساس جهان بینی اسلامی، مسئولیت زن خطیرتر و بس والاتر از آن است که دربرابر مردان بیگانه به آرایش و خودنمایی بپردازد و زیبایی های بدن خود را برای نامحرمان به تماشا بگذارد.

البته خداوند متعال، در کنار حیا و عفت فطری و همراه با گرایش و اشتیاق درونی زنان به حیا و عفاف، به زنان غریزۀ خودآرایی و زیبایی گرایی نیز بخشیده و در وجود آنان، تمایل به آرایش و زیباسازی خویشتن را نیز قرار داده است تا زنان به وسیلۀ آرایش و زینت کردن، بر جذابیت خود برای همسرشان بیفزایند و محیط خانه و خانوادۀ خود را گرمای بیشتری بخشند. به همین دلیل، برابرِ دستورهای اسلامی، آرایش زنان در محیط خانواده و به ویژه برای همسر، پاداش معنوی دارد.

آری، برای زنان، نیکو و بلکه مستحب است که درون خانه، زیباترین لباس را در بر کرده، خود را برای همسرشان به صورت مناسبی آرایش کنند؛ چنان که نیکوست زن برای نماز از لباس پاکیزه و زیبا استفاده کند. ولی نشان دادن این زیبایی ها و آرایش ها به مردان بیگانه، افزون بر آنکه برای جامعه، فسادانگیز و برای زنان، خطرآفرین است، خداوند نیز آن ها را نهی کرده و حرام شمرده است. زنان باید در همۀ حالات، از نشان دادن آرایش و زیبایی های خود به نامحرمان، اجتناب ورزند.(4)

پی نوشت ها:

1. حجاب از منظر فطرت و عقل و شرع، منصوره وطنی، ص 30.

2. اعراف: 26.

3. اعراف: 27.

4. حجاب: از پیشینه تا پیامدها، علی محمدی آشنایی، ص 21-27.


مطالب مرتبط