پیامبر مهربانی

خداوند به پيامبرش نرمش و انعطاف و خوش رويى و خوش خويى داده بود به گونه ‏اى كه در برابر افراد گنه كار، خشن و سنگدل، نرمش نشان مى‏ داد و به اين وسيله خشن ‏ترين افراد را غالباً به سوى اسلام جلب و جذب مى‏ كرد.

پیامبر مهربانی

خلق و خوى نيكوى پيامبر صلى الله عليه و آله يك رحمت الهى درباره او و درباره تمام امّت بود. و به يقين اين نرمش و مهربانى و حسن و خلق در هر كس باشد مايه رحمت و بركت است. از این رو در قرآن مسأله‏ «حسن خلق» به عنوان يكى از ويژگى‏ هاى اخلاقى پيامبر صلى الله عليه و آله و يكى از عوامل پيشرفت او در جامعه اسلامى ذكر شده است، مى ‏فرمايد: «در پرتو رحمت و لطف پروردگار، تو با مردم مهربان شدى در حالى كه اگر خشن و تندخو و سنگدل بودى از اطراف تو پراكنده مى‏ شدند» (فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ). سپس دستور مى ‏دهد كه «از تقصير آنان بگذر، و آنها را مشمول عفو خود گردان و براى آنها طلب آمرزش كن» (فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ).

خداوند به پيامبرش نرمش و انعطاف و خوش رويى و خوش خويى داده بود به گونه‏ اى كه در برابر افراد گنه كار، خشن و سنگدل، نرمش نشان مى‏ داد و به اين وسيله خشن‏ ترين افراد را غالباً به سوى اسلام جلب و جذب مى‏ كرد. و به همين دليل على علیه السلام در يكى از كلمات قصار خود مى‏ فرمايد: آلة الرياسة سعة الصدر «وسيله رهبرى گشادگى سينه است».

در آيه دیگر نيز اشاره به حسن خلق عجيب پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله است كه از آن به اخلاق عظيم تعبير شده مى ‏فرمايد: «و انَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظيمٍ».

اخلاقى كه عقل در آن حيران است لطف و محبتى بى ‏نظير، صفا و صميميتى بى ‏مانند، صبر و استقامت و تحمل و حوصله ‏اى توصيف ناپذير.

نمونه ‏اى از اخلاق پيامبر (ص)

پيروزى پيامبر اسلام ص هر چند با تاييد و امداد الهى بود، ولى عوامل زيادى از نظر ظاهر داشت كه يكى از مهمترين آنها جاذبه اخلاقى پيامبر ص بود. آن چنان صفات عالى انسانى و مكارم اخلاق در او جمع بود كه دشمنان سرسخت را تحت تاثير قرار مى ‏داد، و به تسليم وادار مى‏كرد، و دوستان را سخت مجذوب مى ‏ساخت.

بلكه اگر اين را معجزه اخلاقى پيامبر(ص) بناميم اغراق نگفته ‏ايم، چنان كه نمونه‏ اى از اين معجزه اخلاقى در فتح مكه نمايان گشت: هنگامى كه مشركان خونخوار و جنايت ‏پيشه كه ساليان دراز هر چه در توان داشتند بر ضد اسلام و شخص پيامبر ص به كار گرفتند، در چنگال مسلمين گرفتار شدند، پيغمبر اكرم ص بر خلاف تمام محاسبات دوستان و دشمنان فرمان عفو عمومى آنها را صادر كرد، و تمام جنايات آنها را به دست فراموشى سپرد، و همين سبب شد كه به مصداق « يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْواجاً» فوج فوج مسلمان شوند.

در حديثى از حسين بن على (ع) آمده است كه مى‏گويد: «از پدرم امير مؤمنان على (ع) درباره ويژگي هاى زندگى پيامبر (ص) و اخلاق او سؤال كردم، و پدرم مشروحا به من پاسخ فرمود، در بخشى از اين حديث آمده است: رفتار پيامبر (ص) با همنشينانش چنين بود كه دائما خوشرو و خندان و سهل الخلق و ملايم بود، هرگز خشن و سنگدل و پرخاشگر و بدزبان و عيب جو و مديحه ‏گر نبود، هيچ كس از او مايوس نمى ‏شد، و هر كس به در خانه او مى ‏آمد نوميد بازنمى ‏گشت: سه چيز را از خود رها كرده بود: مجادله در سخن پرگويى، و دخالت در كارى كه به او مربوط نبود، و سه چيز را در مورد مردم رها كرده بود: كسى را مذمت نمى كرد، و سرزنش نمى ‏فرمود، و از لغزش ها و عيوب پنهانى مردم جستجو نمى‏ كرد. هرگز سخن نمى‏ گفت مگر در مورد امورى كه ثواب الهى را اميد داشت، در موقع سخن گفتن به قدرى نافذ الكلمه بود كه همه سكوت اختيار مى ‏كردند و تكان نمى‏ خوردند، و به هنگامى كه ساكت مى ‏شد آنها به سخن درمى ‏آمدند، اما نزد او هرگز نزاع و مجادله نمى‏ كردند ... هر گاه فرد غريب و ناآگاهى با خشونت سخن مى‏ گفت و درخواستى مى‏ كرد تحمل مى ‏نمود، و به يارانش مى ‏فرمود: هر گاه كسى را ديديد كه حاجتى دارد به او عطا كنيد، و هرگز كلام كسى را قطع نمى‏ كرد تا سخنش پايان گيرد».

آرى اگر اين اخلاق كريمه و اين ملكات فاضله نبود آن ملت عقب مانده جاهلى و آن جمع خشن انعطاف ناپذير در آغوش اسلام قرار نمى ‏گرفتند، و به مصداق «لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ‏» همه پراكنده مى ‏شدند. و چه خوب است كه اين اخلاق اسلامى امروز زنده شود و در هر مسلمانى پرتوى از خلق و خوى پيامبر صلی الله علیه و آله باشد.

#پیامبر#مهربانی

یادداشت: علی کفشگرفرزقی

منبع: اخلاق در قرآن، ج‏3، ص: 135

تفسير نمونه، ج‏3، ص: 140 و ‏24، ص: 378و371.
مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر