مثبت اندیشی شکلی از فکر کردن است که بر حسب عادت در پی به دست آوردن بهترین نتیجه از بدترین شرایط می باشد.

چرا فکر و اندیشه این همه مهم است؟

چرا فکر و اندیشه این همه مهم است؟

همه انسان ها، قدرت اندیشیدن را دارند ولی چگونگی، کیفیت و جهت آن در افراد متفاوت است. مثبت اندیشی شکلی از فکر کردن است که بر حسب عادت در پی به دست آوردن بهترین نتیجه از بدترین شرایط می باشد. شخص مثبت اندیش هیچ گاه مسائل منفی را به رسمیت نمی شناسد، بلکه به مقابله با آن می پردازد. مثبت اندیشی، فرایندی تعمدی و انتخابی است.

خود انسان است که از طریق بسیاری از اعمال، اندیشه ها و حرف هایش، مجازات ها و تنبیهات خود را تعیین و مشخص می کند یعنی اگر تفکرات و اندیشه های ما مثبت باشند ما انرژی مثبت موجود در پیرامون مان را به خود جذب می کنیم و اگر تفکرات ما منفی باشند، به همان میزان، انرژی منفی موجود در پیرامون مان را جذب می کنیم.

روانشناسان اسلامی معتقدند با اندیشه های مثبت است که انسان سرشار از شور و شوق و اشتیاق، احساس خوشبختی، تندرستی و آرامش می شود و با افکار منفی است که احساسِ شکست، مریضی، بیچارگی و بدبینی می کند. با اندیشه های مثبت است که توانمندی ها، اعتماد به نفس، خودباوری ها قویاً افزایش می یابند، در حالی که با افکار منفی احساس ناتوانی، حقارت و خود کم بینی ها در انسان تشدید گردیده و در نتیجه بسیاری از امراض روحی و جسمی گریبانگیر فرد می شود.

عمده ترین و اصلی ترین تفاوت انسان با سایر جانداران، داشتن قدرت تفکر و استدلال است.

وقتی اندیشه های منفی در سر داریم، آن ها را خواسته یا ناخواسته هر روز چند مرتبه تکرار می کنیم، در نتیجه قوی تر می شوند و جای بیشتری در ذهن به خود اختصاص می دهند در نهایت تمام بخش تولید فکر را تحت نظارت خود می گیرند و به مجموعه افکارمان، ماهیت منفی می دهند. با این روند، ندانسته، بخش عظیمی از توانایی های (بالقوه و بالفعل) خود را ناتوان ساخته و بیهوده هدر می دهیم در نتیجه بی حوصله، کم اشتها، پریشان حال، بدخواب، افسرده و... می شویم و به ناراحتی های قلبی و عروقی و فشارخون و دردهای دیگر دچار می شویم، به عبارت ساده، سموم حاصل از نگرانی، خشم، ترس، ناکامی و منفی بافی ما را به سوی بیماری و نابودی می کشاند.

انسان برای بقا و بهتر زیستن همیشه تلاش می کند، در این حرکت مهم ترین مسأله، بهره مندی از تفکر مثبت است و این تلاش، بشر را به سر منزل آرامش و آسایش جسم و روح سوق می دهد. روانشناسان معتقدند، مرگ و میر در افراد خوش بین 50 درصد کم تر از افراد دیگر جامعه است به طوری که نارسایی های قلبی نیز در این افراد 33 درصد کمتر از سایرین است.

5d873d72738a2.jpg

2- انرژی مثبت چیست؟

انرژی مثبت همان چیزی است که در ذهن خود تصوری درست از آن داریم؛ یعنی همان نور، خوبی، محبت، عشق، انفاق، صبر، احسان به همنوع، امیدواری و... و به همان اندازه انرژی منفی همان چیزی است که در ذهن خود تصویری درست از آن نداریم؛ تاریکی و ظلمت و نفرت و ناامیدی و یأس و اندوه.

انرژی مثبت همان چیزی است که در ذهن خود تصوری درست از آن داریم.

این دو انرژی در مخالفت با هم و ضد یکدیگر فعالیت می کنند و زمانی که ما بتوانیم این انرژی ها را در درون مان آرام سازیم و بر آن ها تسلط یابیم، خدمتگذار ما می شوند. هر چیز مثبت، مثبت خود را جذب می کند و هر چیز منفی، منفی خود را، پس چنان چه ما کاملاً مثبت یا کاملاً منفی بشویم کم کم جذب افرادی می شویم که مانند خود ما هستند. اما نباید فراموش کرد که ما خود مثبت یا منفی را انتخاب می کنیم. صرفاً با تفکر اندیشه های مثبت و بیان مطالب خوب و مثبت قادر خواهیم بود انرژی مثبت را به خود جذب کنیم زیرا قدرتی عظیم در افکار و اندیشه های ما نهفته است و این خود ما هستیم که محیط اطراف مان را با افکاری که در ذهن داریم، می آفرینیم.

3- چرا فکر و اندیشه این همه مهم و ارزشمند است؟

در حقیقت، همه چیز از افکار و ذهن انسان سرچشمه می گیرد یعنی، انسان ساخته و پرداخته افکار خویش است و همان است که فکر می کند (... ای برادر تو همه اندیشه ای...) در واقع ذهن، افکار و اندیشه ها، شخصیت و تجارب و حتی واقعیت های ما را می سازد. شگفتی در اینجاست که (ضمیر ناخودآگاه) بین اندیشه سازنده و زیان بار، تفاوتی قائل نشده و برای شکوفایی هر یک از آن ها، انرژی مساوی به کار می برد.

به طور کلی، هر کسی حوادث و اتفاقات بیرونی را با توجه به باورها و بینش خود به طور خودکار و از روی عادت تفسیر و توجیه می کند؛ به عنوان مثال، اگر از حادثه ای که 10 نفر شاهد داشته، بخواهیم گزارش کاملی از واقعه ارائه نماییم، هر یک از آنان، تحت تأثیر ذهنیت و باورهایشان، برداشت های متفاوتی خواهند داشت. در بررسی گزارش ها، می بینیم که 10 گزارش کم و بیش متفاوت در جلو روی مان قرار دارد، در حالی که ده نفر شاهد عینی یک واقعه بوده اند.

به علاوه هر یک از آن ها واقعاً فکر می کنند، آنچه را که دیده اند، دقیقاً گزارش نموده اند... ده ناظر و ده گزارش متفاوت از یک رویداد...؛ چرا گزارش ها این چنین متفاوتند؟ چون ده ناظر هر یک با توجه به باورها و ذهنیت خود، به طور خودکار و از روی عادت، واقعه را مورد بررسی و تفسیر قرار داده و با ذهنیت خود، از آن حادثه، واقعیت هایی خلق کرده و به بیان آن پرداخته اند! درست مثل ده دوربین عکاسی که از ده زاویه مختلف یک حادثه، عکس برداری نموده باشند! بنابراین، هیچ حادثه ای به خودی خود معنایی ندارد، ما هستیم که با توجه به ذهنیت خودمان به آن، معنا و مفهوم می بخشیم.

هیچ حادثه ای به خودی خود معنایی ندارد، ما هستیم که با توجه به ذهنیت خودمان به آن، معنا و مفهوم می بخشیم.

4- شیوه های مثبت اندیشی از دیدگاه روانشناسی اسلامی

4-1- تصویرسازی ذهنی

بسیاری از ما دارای الگوهای خاص در ضمیر ناهشیار خود هستیم، این الگوها تصاویر ذهنی ما هستند که همه اعمال و رفتار و احساسات ما از آن ناشی می شوند پس مهم است که چه تصویری در ذهن مان می سازیم. باید سعی کنیم تصاویر ذهنی خوب را جایگزین تصاویر ذهنی منفی نماییم. این تغییر به آسانی انجام نمی پذیرد، اما هر انسان دارای قوه تخیل خلاق است که می تواند با قوه تخیل خود اهداف گوناگونی را مشخص سازد. تنها انسان می تواند با استفاده از قوه تخیل توانایی تصور کردن و مکانیزم موفقیت خویش را هدایت کند.

از سوی دیگر با تصویر ذهنی خوبی که از محیط اطراف در ذهن مان می سازیم، می توانیم احساس لطیف خیرخواهی و دوست داشتن دیگران را تجربه کنیم. بازتاب این احساس، جذب دوستی های دیگران است.

4-2- قرار دادن موفقیت به عنوان پیش شرط ذهنی

باید همیشه ذهن مان را با افکار مثبت پر کنیم و تلاش کنیم تا فرد کارآمدی باشیم. شاید همیشه موفق نباشیم، اما مهم است که با نگرش مثبت، شکست هایمان را مدیریت کنیم. یکی از اصول اولیه تفکر مثبت این است که «موفقیت را پیش شرط ذهنی خود فرض کنیم». اگر پیش شرط ذهن تان فکر کردن درباره موفقیت باشد، به طور طبیعی موفقیت را نیز دنبال خواهید کرد.

4-3- انتخاب کردن الگوهای ذهنی برای خود

برای حفظ نگرش مثبت و مشتاقانه، الگوهایی برای موفقیت خلق کنید و مدام درباره آن ها فکر کنید. هرچقدر عمیق تر به تحقق یک هدف باور داشته باشید، احتمال بیشتری برای محقق شدن آن وجود دارد.

الگوهایی برای خود انتخاب کنید که به تجسم اهداف تان کمک کند.

4-4- ایجاد احساس مثبت در دیگران

. هرچقدر بیشتر به دیگران انرژی بدهید، به موفقیت های بیشتری دست می یابید. انرژی شخصی شما هم می تواند افراد را به شما جذب کند و هم می تواند آنان را دفع کند..

برای اینکه انسان بتواند از خود چهره ای شاد بسازد و نگرش مثبت را در خود تقویت نماید، لازم است به استعدادها و توانایی های خود توجه نماید. فضل و رحمت خدا همه نعمات مادی و معنوی است که خداوند به آدمی عطا کرده است. به کار بردن این فضایل و مرحمت ها شادی آفرین است و به این ترتیب برای یک انسان خوش بین شادی یک قاعده است و ناراحت بودن یک استثناء، چرا که فضل و رحمت الهی دائمی است و نه موقت.

4-5- تجسم و تصورات ذهنی مثبت

با تغییر باورها، افکار و اندیشه های جدید، احساسات مان دگرگون شده و کردارمان نیز تغییر می یابد، به این طریق با عزمی راسخ و با تلاش، می توانیم افکار مثبت، نیروبخش و سازنده را، آگاهانه جایگزین اندیشه های منفی و مخرب و نشاط و شادابی را جایگزین افسردگی و پریشان حالی، تندرستی و سلامتی را جایگزین ناخوشی و مریضی، موفقیت را جایگزین شکست، آرامش باطنی را جایگزین دلهره و نگرانی، گذشت و عفو و بزرگواری را جایگزین تنگ نظری و انتقام و حسادت سازیم.

به این ترتیب، با تغییر باورها، افکار و شیوه زندگی مان تازه گشته و در مسیر دگرگونی عظیم و شگفت انگیزی قرار می گیریم.

4-6-بخشش و سخاوت

بخشش و سخاوت عواملی است که ذهن انسان را آماده جایگزین کردن افکار مثبت و ساختن تصویر ذهنی مناسب می کند. اگر بیندیشیم، می بینیم که جهان هستی سرشار از فیض و بخشش خداوندی است و هیچ کس از عطای خداوند محروم نیست. حتی با وجود ناشکری بعضی بندگان، خداوند همچنان نعمت های خود را به آنان عطا می کند.(اسرا: 20)

بخشش و سخاوت عواملی است که ذهن انسان را آماده جایگزین کردن افکار مثبت و ساختن تصویر ذهنی مناسب می کند.

4-7- یادآوری نعمت الهی و شکر نعمت ها

از دیگر شیوه های تفکر مثبت، یادآوری و شکر نعمت هایی است که از جانب خداوند به انسان ارزانی شده است چون شکر نعمت باعث افزوده شدن نعمات خداوند می شود، چنانکه قرآن می فرماید: «... لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزيدَنَّكُمْ...»؛ «اگر واقعاً سپاسگزاری کنید، [نعمت] شما را افزون خواهم کرد...».(ابراهیم: 7)

4-8- عفو و بخشش به دیگران

زمانی که انسان دیگران را می بخشد و از خطاهای آنان چشم پوشی می کند، حس خوبی به وی دست می دهد. خداوند از انسان می خواهد که بدی دیگران را ببخشد تا مورد بخشش الهی قرار گیرند: «اگر نيكي ها را آشكار يا مخفى سازيد، و از بدي ها گذشت نماييد، خداوند بخشنده و تواناست (و با اينكه قادر بر انتقام است، عفو و گذشت مى‏كند).»(نساء: 149) وقتی خداوند وعده بخشایش به انسان می دهد، آنگاه می تواند با امید به فضل الهی، دیگران را عفو کند و متعاقباً توقع بخشایش دیگران را داشته باشد.

منبع: (تلخیص)، نشریه شمیم هدی،(تلخیص)، ش47، ص54-57.

فهرست منابع:

1- توانایی، محمدحسین؛ سلیم زاده، الهه(1389)، بررسی مثبت اندیشی از دیدگاه قرآن و حدیث، نشریه علوم و معارف قرآن کریم، ش 7.

2- جعفریان، عبدالحمید(1391)، راه های مثبت اندیشی و شادکامی در زندگی اجتماعی، تهران: انتخاب.

3- حسنی، رمضانعلی؛ احمدی، محمدرضا؛ میردریکوندی، رحیم(1390)، بررسی رابطه بین خوش بینی اسلامی، خوش بینی آموخته شده سلیگمن و امنیت روانی، مجله روانشناسی و دین، ش 16.

4- رضایی، علی(1393)، خوش بینی در متون و فرهنگ اسلامی، تهران: فکر بکر.

5- طاهری، مهدی(1385)، سلامتی و طول عمر، قم: عصر جوان.

6- عبداللهی عابد، صمد؛ رزمی، ام کلثوم(1390)، نقش مثبت اندیشی در حل مسائل زندگی با تأکید بر آیات قرآن کریم و روایات، نشریه تفسیر پژوهی، ش 2.

7- مجیدی، حسن؛ قشلاقی، مدینه(1391)، خوش بینی از منظر قرآن و حضرت علی علیه السلام در نهج البلاغه، نشریه سراج منیر، ش 9.

8- نوری، نجیب الله؛ سقای بی ریا، ناصر(1388)، بررسی رابطه بین خوش بینی سرشتی و خوش بینی از دیدگاه اسلام با رضایت مندی از زندگی، مجله روانشناسی و دین، ش 7.


مطالب مرتبط