چگونگی حل تعارض در زندگی زناشویی

چگونگی حل تعارض در زندگی زناشویی

عوامل گوناگونی زمینه های تعارض میان همسران را پدید می آورند. این عوامل بسته به طول مدت ازدواج، متفاوت است؛ ولی پژوهشگران در تحقیقی، نتیجه گرفتند که پس از گذشت چند سال از زندگی مشترک، تکالیف اصلی زندگی با یکدیگر و چگونگی تقسیم کارهای خانه، چگونگی گذراندن وقت و توجه دهی به یکدیگر، چگونگی دخل و خرج پول و مسائل وابسته، بیشترین تعارض را برای زوج ها ایجاد می کنند.(1) همچنین، ضعف باورها و رفتارهای دینی، اثرپذیری از رسانه ها، مشکلات برقراری ارتباط با یکدیگر، مشکلات ارتباط با خویشاوندان و نیز مشکلات بیرونی و مؤثر بر خانواده،(2) از دیگر زمینه های اختلاف میان همسران به شمار می رود.(3)

برای آنکه همسران بتوانند به شکلی صحیح با تعارضِ به وجود آمده مواجه شوند و آن را حل کنند، توجه به برخی امور لازم است که در ذیل بدان می پردازیم.

1. جدی گرفتن مسئله

نخستین عامل تأثیرگذار در حل اختلاف، آن است که موضوعِ اختلاف برانگیز جدی گرفته شود و اهتمام خاصی برای برطرف ساختن مشکل صورت پذیرد. بعضی از همسران برای اجتناب از تعارض، می کوشند اهمیت موضوع را نادیده بگیرند یا حتی انکار کنند... . آنها یا در موقعیت بی تصمیمی و بلاتکلیفی به سر می برند، یا امیدوارند این موقعیت نیز بگذرد. این فرایند در کوتاه مدت ممکن است به نظر مؤثر افتد؛ ولی در درازمدت و بر حسب اینکه چه کسی بیشتر با مسئله سروکار دارد، می تواند با عدم رضایت همراه باشد.(4) باید بدانیم با نادیده گرفتن مسئله، آن را فقط همچون آتش در زیر خاکستر پنهان کرده ایم.

2. درخواست از خداوند

کمک گرفتن از خداوند خصوصاً زمانی که نشانه های نگرانی مشاهده می شود، زمینه را برای اجابت دعا و حل مشکل فراهم می سازد؛ همچنان که پیامبر (ص) می فرماید: خداوند هرگاه پیامبری را مبعوث می نمود، می فرمود هر زمان از چیزی ناراحت شدی، مرا بخوان! دعایت را مستجاب می کنم. همین مزیت را به امت من نیز بخشیده است؛(5) چنانچه در این آیه می فرماید: «اُدْعُونِی أَسْتَجِبْ لَکمْ:(6) مرا بخوانید، تا شما را اجابت کنم».

3. درک کردن همسر در هنگام تعارض

زن و شوهر باید یکدیگر را درک کنند و بفهمند. این تعبیری اروپایی است؛ ولی تعبیر خوبی است... یعنی هرکس درد و خواست های طرف مقابل را بفهمد و با او راه بیاید، به این می گویند درک کردن.(7)

امیر مؤمنان (ع) این نکته مهم در روابط اجتماعی را در نامه به امام مجتبی(ع) مورد توجه قرار داده اند:

پسرم! سفارش مرا درک کن و خود را میان خویشتن و دیگران میزان در نظر آور. پس آنچه را برای خود دوست می داری، برای غیر خود نیز دوست بدار و آنچه برای خود نمی پسندی، برای دیگران نیز مپسند!(8)

4. باور به توانمندی در حل اختلاف

همسران زمانی با جدیت برای حل اختلافات خویش اقدام می کنند که به پشتیبانی الهی و قدرت خویش در این باره باور داشته باشند. ناامیدی نسبت به حل مشکل به وجود آمده، هرگونه انگیزه همسران را برای سامان بخشی به روابط، سلب می کند و آنان را از کوچک ترین اقدام برای برطرف ساختن مشکل بازمی دارد.

5. اراده اصلاح

هرگونه اقدام برای رفع تعارض، در صورتی مثمرثمر خواهد بود که همسران از اراده لازم برای حل مسئله برخوردار باشند.

چنانچه طرفین یا یکی از آنها پیش تر تمایلی به حل اختلاف نداشته باشد و از روی کراهت یا اجبار به پای میز مذاکره حاضر شود، نتیجه خوشایندی به دنبال نخواهد داشت.

6. اختصاص زمان مناسب و نزدیک برای گفت وگو

زمان خشم و عصبانیت، موقع مناسبی برای گفت وگو در جهت حل تعارض نیست. بر این اساس، امیر مؤمنان، مالک اشتر را به خویشتنداری در این هنگام فراخوانده اند:

[ای مالک!] به هنگام خشم گرفتن بر خود مسلط باش و تندی غضب، نیروی دست و بی پروایی زبان را در اختیار گیر و از همه اینها - با جلوگیری از خود و به تأخیر انداختن قدرت نمایی - برحذر باش، تا زمانی که خشمت فرونشیند و اختیار خویش به دست گیری و بر این کار، زمانی کامیاب می شوی که اندوه درونی خود را با یاد معاد و بازگشت به نزد پروردگار [و آنچه در آن روز در پیش داری]، بیفزایی.(9)

در عین حال، باید زمان نزدیکی را برای گفت وگو در نظر گرفت.

7. در نظرگرفتن مکان مناسب برای گفت وگو

برای آنکه گفت وگو اثربخش باشد، باید مکان خصوصی و خلوتی در نظر گرفته شود تا حضور دیگران، مباحث را تحت تأثیر خود قرار ندهد و نیز عوامل مزاحمی مانند تلفن و تلویزیون باعث اختلال در صحبت نشود.

در اختلاف های عادی، هر اندازه افراد دیگری در جریان تعارض قرار نگیرند، مسئله آسان تر حل شده، از مداخلات آسیب زای دیگران نیز جلوگیری می شود.

8. عذرخواهی و عذرپذیری

یکی از شرایط موفقیت گفت وگو و ایجاد توافق میان زوجین آن است که در هریک از مراحل فرایند حل تعارض، اگر خطای فرد و نقش او در ایجاد مشکل مشخص شد، اشتباه خود را بر عهده گیرد و از همسر عذرخواهی نماید.

تأثیر اعتراف به لغزش در بهبود روابط انسانی، از تأثیر آن در تقویت ارتباط با خداوند متعال آشکار می شود. امیر مؤمنان (ع) در مناجات شعبانیه، به خدای متعال عرضه می دارد: «و اگر مرگم فرا رسیده و عملم مرا به تو نزدیک نکرده، اقرار به گناه را وسیله (تقرب به تو) قرار داده ام».(10) در روابط همسران وقتی فرد به اشتباه خود اقرار کرده، از همسر خود عذرخواهی می کند، زمینه را برای صمیمیت و نزدیکی هرچه بیشتر به او فراهم می سازد.

از سوی دیگر، لازم است همسر نیز به سرعت، عذرخواهی طرف مقابل را قبول کند و آن را گام بسیار مؤثری در اصلاح روابط دو طرف به شمار آورد. پیامبر(ص) درباره پذیرش عذر کسی که برای خطای خویش عذرتراشی می کند، فرموده اند: «ای علی!... کسی که عذر انسانی که خود را تبرئه کرده، نپذیرد - چه شخص معذور راست گفته باشد، چه دروغ - مشمول شفاعت من نخواهد شد».(11)

منبع:

کتاب چند قدم تا آرامش: چگونگی حل تعارض در زندگی زناشویی، هادی حسین خانی، ص 20-27

------

پی نوشت ها:

1. زهره شیری، مهارت حل تعارض (برای همسران)، تهران: سازمان بهزیستی کشور، اداره کل روابط عمومی، 1387، ص30.

2. همچون مشکلات شغلی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی که از بیرون، خانواده را تهدید می کند.

3. زهرا آیت اللهی، امیرحسین بانکی پورفرد، و...، اخلاق خانواده، قم: دفتر نشر معارف، 1391، ص193-201.

4. میلر، شراد، فیلیپس میلر، آلام و. نانالی و دانیل ب. واکمن، آموزش مهارت های ارتباط زناشویی، ترجمه فرشاد بهاری، تهران: رشد، 1385، ص98-99.

5. مجلسی، بحارالانوار، بیروت: مؤسسه الوفاء، 1403، ج23، ص340.

6. غافر، 60.

7. پسندیده، عباس، رضایت زناشویی، ص328.

8. مصباح یزدی، محمدتقی، پند جاوید، نگارش علی زینتی، ج1، ص208.

9. حکیمی، محمدرضا، محمد حکیمی و علی حکیمی، الحیاه، ترجمه احمد آرام، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1380، ج1، ص757.

10. عبدالله بن صالح سماهیجی، صحیفه علویه، تحقیق و ترجمه سیدهاشم رسولی محلاتی، قم: بوستان کتاب، 1380، ص172.

11. مجلسی، بحارالانوار، ج 74، ص 47.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

8832

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8268

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7585

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8534

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9293

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر