چیستی و چگونگی «مباهله»

مباهله به معنای نفرین کردن آخرین راهکار مبارزۀ نرم در دین اسلام است.

چیستی و چگونگی «مباهله»

مباهله از مهمترین روش هایی است که در مخالفت های فکری و نظری، پس از ناکارآمدی منطق و استدلال به عنوان آخرین راهکار به کار گرفته می شود. از این رو در دین اسلام، پس از این که ناکارآمدی همۀ روش های منطقی روشن شود؛
مباهله به عنوان آخرین راهکار جهت مبارزه با مخالفان فکری به صحنه می آید. مباهله به معنای نفرین کردن (طریحی، ‏5/327) آخرین راهکار مبارزۀ نرم در دین اسلام است.

دین اسلام به جهت جامعیتش برای همۀ سؤالات و مسائل پاسخ و راه حل دارد و هیچ یک از سؤالات و مسائل را بی پاسخ و بدون راه حل رها نمی کند. مگر این که سؤال و مسأله اشتباه باشد.

یکی از مسائل شایع، مخالفت دشمنان با آموزه های دین اسلام است که از همان صدر اسلام بارها و بارها از سوی دشمنان اسلام با روش های گوناگون ابراز می شده است.

اسلام در برابر این مخالفت ها، به فراخور مخالفت ابرازشده، از روش ها و راهکارهای گوناگونی استفاده می کرده است.

روش و راهکار معمول اسلام در برابر مخالفت های فکری و نظری، تبیین و استدلال منطقی بوده است تا با روشنگری و شفاف سازی سیاهی ها را بزداید و گره های فکری را بگشاید.

اما مخالفت ها همیشه با منطق و استدلال حل نمی شده است و مخالفان در مخالفت هایشان همواره به دنبال منطق و استدلال نبودند.

در چنین مواقعی، اسلام باز صحنه را خالی نگذاشته است و راهکار جدیدی را جهت حل مسأله معرفی کرده است.

مباهله از مهمترین روش هایی است که در مخالفت های فکری و نظری، پس از ناکارآمدی منطق و استدلال به عنوان آخرین راهکار به کار گرفته می شود. از این رو در دین اسلام، پس از این که ناکارآمدی همۀ روش های منطقی روشن شود؛ مباهله به عنوان آخرین راهکار جهت مبارزه با مخالفان فکری به صحنه می آید.

آیۀ "فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكاذِبِينَ" (آل عمران: 61) راهکار مباهله را به روشنی تبیین می کند.

در این روش، دو گروه مخالف فرزندان، زنان و عزیزانشان را به میدان می آورند و در پیشگاه الهی یکدیگر را نفرین می کنند. خدای متعال در این میدان، گروه باطل را مورد لعن خود قرار می دهد تا حق بر همگان روشن شود.

آیۀ مذکور به ماجرای مباهلۀ میان پیامبر صلی الله علیه و آله و علمای مسیحی نجران اشاره دارد که در موضوع حضرت عیسی علیه السلام با یکدیگر اختلاف فکری و نظری داشتند.

پیامبر ص به عنوان نمایندۀ مکتب اسلام، حضرت عیسی ع را بنده و مخلوق خاص خدای متعال معرفی می کرد و مسیحیان حضرت عیسی ع را پسر خدا یا خدای سوم می خواندند.

در این اختلاف نظر، هیچ یک از دو گروه از نظر خود برنگشتند تا این که پیامبر ص به دستور خدای متعال مأمور به مباهله شد.

دو گروه زمانی را برای مباهله مشخص کردند و قرار شد که فرزندان، زنان و عزیزانشان را جهت مباهله به همراه آورند.

در تاریخ به روشنی ثبت شده است که پیامبر ص از بین پسران، تنها حسنین علیهما السلام و از بین زنان تنها حضرت فاطمه سلام الله علیه و از بین عزیزانشان تنها امیر مؤمنان علیه السلام را به میدان آوردند. (حویزی، 1/347)

علمای مسیحی با دیدن این افراد که نزدیکترین و محبوبترین افراد پیامبر ص بودند؛ به صدق و راستی دعوت ایشان ایمان آوردند و از پیامبر ص خواستند که از مباهله درگذرند.

از این ماجرا چند نکته برداشت می شود:

  • اسلام برای دشوارترین سؤال ها و مسائل، پاسخ و راه حل دارد.
  • پیامبر ص برای نشان دادن صدق راستی خود، دوست داشتنی ترین افراد تیمشان را به میدان آوردند.
  • دوست داشتنی ترین اعضای تیم پیامبر ص عبارتند از: حضرت امیر مؤمنان ع، حضرت فاطمه س، امام حسن ع و امام حسین ع.
  • حضرت امیر ع در این آیه با تعبیر جان و نفس پیامبر ص معرفی شده است.
  • امام حسن ع و امام حسین ع در این آیه با تعبیر پسران پیامبر ص معرفی شده اند.

منابع

حويزى، عبد على بن جمعه، تفسير نور الثقلين، چهارم، قم، اسماعيليان، 1415 ق.

طریحی، فخرالدین، مجمع البحرين، تحقیق سيدأحمدحسيني، بی جا، بی نا، بی تا.

#مباهله

جواد سلمان زاده

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر