علی بن ابی طالب (علیه السلام) در کلامی زیبا سه عامل جلب محبت را معرفی کرده است: «سه خصلت موجب جلب محبت می شود: خوش اخلاقی و ملایمت و فروتنی.» .....

کلیدهای طلایی خوشبختی (3)

کلیدهای طلایی خوشبختی (3)

فروتنی
یکی دیگر از شاه کلیدهای خوشبختی در زندگی، داشتن روحیۀ تواضع است. به طور کلی انسان ها علاقه ای به ارتباط با افراد متکبر و از خود راضی نداشته، محبتی به چنین افرادی ندارند. تکبر در انسان موجب می گردد جایگاه دیگران را نادیده بگیرد و برای آنان ارزشی قائل نباشد. در این صورت است که اجازۀ بسیاری از خطاها را به خود می دهد و زندگی را بر خود و دیگران تلخ می کند.
در واقع تکبر ریشۀ بسیاری از صفات رذیله و اخلاقیات ناپسند است که منجر به دوری انسان ها از یکدیگر می شود. بی احترامی به طرف مقابل، صدا زدن با القاب زشت، تمسخر، حسادت ورزی و بسیاری دیگر از خطاهای موجود در ارتباطات، ریشه در تکبر درونی انسان دارد. به همین دلیل است که پیامبر رحمت (صلی الله علیه و آله و سلم) تکبر را عامل دوری انسان ها از یکدیگر معرفی کرده است: «منفورترینِ مردمان شخص متکبر است.»[1]
با توجه به اینکه بنیان خانواده بر محبت و صمیمیت بنا نهاده شده است، داشتن غرور و تکبر در آن بسیار زشت تر و ناپسندتر است؛ لذا زن و مرد باید بسیار مراقب باشند از انجام رفتارهایی که شائبۀ تکبر و غرور و خود برتربینی دارد، اجتناب کنند. خانم هایی که سطح علمی یا اجتماعی بالاتری از شوهر خود دارند، بسیار مراقب باشند. در این صورت، کوچک ترین رفتاری از جانب ایشان که باعث شود همسر گمان کند قصد تخریب او را دارند، آسیب جدی به زندگی زناشویی وارد خواهد کرد.
حتی اگر شوهر تصمیم اشتباهی گرفت و به مشاوره و راهنمایی نیاز داشت، زن باید سعی کند مستقیماً او را از خطای خود آگاه نکند؛ بلکه در نهایت ظرافت و احترام، به آرامی و با روش های غیرمستقیم، او را متوجه خطایش کند. در این صورت است که احتمال اثرگذاری سخن زن افزایش می یابد و از همه مهم تر، کانون گرم خانواده حفظ خواهد شد.
بدون شک فروتنی منجر می شود محبت ما در قلب همسرمان رسوخ کند و قلب او در تسخیر ما باشد. امام العارفین علی بن ابی طالب (علیه السلام) در کلامی زیبا سه عامل جلب محبت را معرفی کرده است: «سه خصلت موجب جلب محبت می شود: خوش اخلاقی و ملایمت و فروتنی.»[2]

شاه کلیدهای خوشبختی در زندگی، داشتن روحیۀ تواضع است.


وفاداری
یکی دیگر از مؤلفه های اساسی خوشبختی، وفاداری در خانواده است. برای دوام و بقای زندگی مشترک لازم است زن و شوهر هر دو به زندگی خود وفادار باشند. اساساً وفاداری یکی از نشانه های مؤمنان است و خداوند متعال فرمان داده است که به عهدها و قرارهای خود پایبند باشیم: «وَ أَوْفُوا بِالْعَهْدِ إِنَّ الْعَهْدَ کَانَ مَسْئُولا»[3] (و به پیمان وفا کنید؛ زیراکه از پیمان سؤال می شود.)
طبق این آیۀ شریفه، همۀ انسان ها در برابر قول و عهد خود مسئول هستند و باید دربارۀ این پیمان ها در روز قیامت پاسخگو باشند. حال سؤال این است: چه عهدی با اهمیت تر از پیمان زندگی مشترک وجود دارد؟ هنگامی که دختر و پسر تصمیم به ازدواج می گیرند و زندگی مشترک را آغاز می کنند، با یکدیگر پیمان می بندند که تا پایان عمر همراه یکدیگر بوده، در سختی ها و مشکلات یار و یاور هم باشند و تمام تلاش خود را برای حفظ خانواده و جلب رضایت طرف مقابل به کار گیرند. پس چه اتفاقی می افتد که با گذشتن مدتی از آغاز زندگی، بی وفایی ها به تدریج آغاز می شود و زن و شوهر هر کدام به گونه ای زندگی می کنند که گویی هیچ پیمانی با هم نداشته اند؟!

5a02d3b4bbafd.jpg

متأسفانه در طول سال های اخیر، زنان و مردانی را مشاهده کرده ایم که در نهایت بی تعهدی، حریم روابط خود با جنس مخالف را حفظ نکرده اند و بدون توجه به هنجارهای جامعه رفتار می کنند. به یاد داشته باشیم هنگامی که عقد ازدواج جاری می شود، دیگر از حالت انفرادی خود خارج می شویم و با همسر خود تشکیل یک «ما»ی مشترک می دهیم. قبل از ازدواج، رفتارهای ما فقط بر زندگی شخصی و سرنوشت خود ما تأثیرگذار بود؛ اما از این پس هرگونه رفتار مثبت یا منفی ما ممکن است منجر به سعادت یا شقاوت طرف مقابلمان نیز بشود. پس به طور جدی مراقب عملکرد خود باشیم.

مؤلفه های اساسی خوشبختی، وفاداری در خانواده است


از طرفی در مواجهه با رفتارهای غلط طرف مقابل، باید بسیار هوشمندانه عمل کنیم تا حساسیت های ما منجر به تشدید رفتار غلط همسرمان نشود. از طرفی و به عنوان توصیه ای جدی، هنگامی که یک رفتار ناهنجار و ناشایست را در طرف مقابل خود مشاهده می کنیم، قبل از محکوم کردن طرف مقابل از خود بپرسیم: «چه رفتارهایی از من منجر به بروز چنین خطایی در او شده است؟»
این نگاه آسیب شناسانه به خود سرمنشأ اصلاح و رشد ما می شود. گاهی ممکن است خطا و بی وفایی همسر ناشی از بی تعهدی های کوچک ما در طول سالیان باشد که او را از دایرۀ غیرت خارج کرده و امروز مرتکب چنین رفتاری شده است. حتماً سعی کنیم این نوع نگاه را در تمامی روابط از جمله در خانواده و در اجتماع به کار ببندیم تا از وقوع مشکلات بزرگ تر پیشگیری کرده، خود را نیز اصلاح کنیم.
وفاداری به عهد تا جایی از اهمیت برخوردار است که از زینت عبادت کنندگان، امام سجاد (علیه السلام) پرسیدند چکیده و خاصۀ شرایع دین چیست. حضرت فرمود: «حق گویی، داوری عادلانه و وفای به عهد.»[4]
یکی از تأکیدهای جدی بزرگان به دختران و پسران جوان این است که در هنگام انتخاب همسر، به ایمان و تقوای طرف مقابل بیش از هر چیز توجه کنند؛ زیرا از ثمره ها و نتیجه های این ایمان، اخلاق نیکو و وفاداری به عهد و رعایت صداقت است. بدون شک این ویژگی ها سالیان سال، شیرینی و سلامت خانواده را تضمین می کنند. امیرمؤمنان علی (علیه السلام) در کلامی زیبا می فرماید: «ریشۀ دین، امانت داری و پایبندی به پیمان هاست.»[5]
اگر فقط همین دو نکته را در فضای خانوادۀ خود رعایت کنیم، یعنی به پیمان های خود با خدا و همسر و فرزندان پایبند باشیم و همسر و خانوادۀ خود را امانت الهی بدانیم و نهایت توان خود را برای حفظ این خانواده به عنوان امانت الهی به کار بگیریم، آیا ممکن است شیرینی زندگی رو به تلخی گذارد؟
متأسفانه گاهی اوقات برخی افراد، بی وفایی و عهدشکنی طرف مقابل را مجوز خطای خود می دانند و بعد از مشاهدۀ کوچک ترین نشانه هایی از خطا و عهدشکنی، خود نیز به بهانۀ جبران بدی او، به عهدشکنی و بی وفایی روی می آورند. اگر تمام دنیا عهدشکنی کنند و هیچ کس حتی یک کلام صادقانه به زبان جاری نکند، مجوز یک خطای کوچک یا حتی یک دروغ شوخی برای ما صادر نمی شود.
در پیشگاه عدل خداوند، هر کس باید پاسخ گوی خطاهای خود باشد؛ زیرا خداوند کسی را به جای دیگری مجازات نمی کند و خطای هیچ کس را توجیهی برای خطای دیگران نمی داند. گذشته از این، وفای به عهد نشانۀ بزرگی شخصیت خود ماست. این، معنای سخن علی بن ابی طالب (علیه السلام) است: «انجام دادن وعده از نشانه های بزرگواری است.»[6]

منبع: کتاب کلبة آرامش؛ جایگاه و نقش مادر در خانواده، معاونت تبلیغات و ارتباطات اسلامی آستان قدس رضوی

-------------------------------------
پی نوشت ها:
[1]- بحار الانوار، ج73، ص ۲۳۱، حدیث ۲۳.
[2]- غرر الحکم، حدیث ۴۶۸۴.
[3]- اسراء: ۳۴.
[4]- الخصال، ص۱۱۳، حدیث ۹۰.
[5]- غرر الحکم، حدیث ۱۷۶۲.
[6]- غرر الحکم، حدیث 2193.



مطالب مرتبط