ارتباطات اقتصادی و انجام معامله در فضای اینترنت ممنوع نیست و با فرض رعایت ضوابط معاملة صحیح شرعی، خرید و فروش در فضای اینترنت مشکلی ندارد؛ مگر آن که…

  از شیر مرغ تا جان آدمیزاد

از شیر مرغ تا جان آدمیزاد

یکی از مزایای مهم اینترنت، آسان شدن انجام بسیاری از خدمات اداری و مالی مانند فعالیت های بانکی و غیره است که از حجم بالای رفت و آمدهای درون شهری جلوگیری می کند؛ به مرور زمان معاملات و خرید و فروش های اینترنتی در جامعة ما جایگاه خود را پیدا کرده و سایت ها و وبلاگ های مجازی خرید و فروش نیز مانند قارچ، فضای اینترنت را پر کرده اند و هر چیزی که فکرش را بکنید برای شما تهیه و با پیک به منزلتان ارسال می کنند.
کم نیستند کسانی که هیچ گاه به این معاملات و فروشگاه های مجازی اعتماد نکرده اند و ضریب امنیت پایین در این معاملات، دلیل موجه آنها از پرهیز در اقدام به خرید و فروش در این عرصه است؛ اما عده ای هم نسبت به صحت شرعی این قبیل معاملات تردید دارند و احتمال می دهند این قبیل معاملات از اساس مشکل دار باشد.
در پاسخ به این عده باید گفت معاملات اینترنتی از دو شکل خارج نیستند، یا همان معاملات سنتی و رایج در قالب عرضة کالا و خرید و فروش توافقی هستند که تفاوتی با معاملات عادی در بازار ندارند. در این موارد یا معامله اصلی در هنگام تحویل جنس صورت می پذیرد و اقدام اینترنتی قبلی تنها در حد مقدمات معامله و مراحل اولیة توافق است و یا معامله طرفین در همان فضای مجازی بوده و پول به حساب فروشنده واریز می شود که در این صورت هم بر فرض صحیح بودن، شرایط دیگر معامله مانند رضایت طرفین و عدم فریب کاری و ربوی نبودن معامله و... ، اصل معامله منع شرعی ندارد.
شکل دوم معامالت اینترنتی، معاملات خاص شبکه های هرمی هستند که در قالب خرید و فروش صوری (بدون رد و بدل جنس در خارج) برخی اجناس مانند الماس و... اقدام به جذب سرمایه گذار می کنند که این قبیل معاملات از دیدگاه برخی مراجع از اساس باطل هستند چه در فضای بیرونی انجام شوند و چه در فضای اینترنتی[1].
به علاوه بسیاری از این معاملات شبکه های هرمی خلاف قانون بوده و همکاری با این مراکز و شبکه ها از این جهت هم می تواند مشکلات شرعی خود را داشته باشد.

معامالت اینترنتی، معاملات خاص شبکه های هرمی هستند که در قالب خرید و فروش صوری است.


بازی های آنلاین
یکی از تفریح های جدید در عرصه اینترنت، عرضة بازی های آنلاین است که هر فردی از هر کجای عالم می تواند در یک بازی فردی یا جمعی شرکت کند و در عین تفریح و سرگرمی میزان مهارت خود نسبت به دیگر گیم بازان سراسر دنیا را بیازماید.
اما برخی دیگر رایگان نبوده و فرد با پرداخت مقداری پول می تواند در بازی شرکت کند، البته اگر در بازی برنده شود پول ورودی به همراه جایزه به او برمی گردد. طبق نظر مراجع این عمل صداق قمار است و شرکت در این بازی های آنلاین جایز نیست.[2]

5a91155f5c320.jpg

تا اینجای کار مشکل چندانی ندارد و تکلیف شرعی مسئله روشن است، اما مشکل از زمانی آغاز می شود که این بازی ها از قالب بازی های ساده ماشین سواری یا کشتن دشمنان و فتح سرزمین آنها فراتر رفته، تبدیل به موضوع های عجیب و غریبی نظیر ساختن حکومت و سامان دادن قلمرو و یا ایجاد یک زندگی در محیط مجازی و... می شوند که این فضای جدید و البته عجیب و غریب علاوه بر اهداف گوناگون فکری و فرهنگی که از جانب طراحان آن برای مخاطب دارد- و باید به آن نیز توجه جدی داشت- دارای منافع و جهت گیری های خاص مادی و اقتصادی نیز برای سازندگان و گردانندگان این سایت هاست.
فرض کنیم شما در این بازی پادشاه یک منطقة کوچک معرفی می شوید و سپس برای قلمرو حکومت خود دست به ساختن قصر و بارو و استحکامات زده یا سپاه و تجهیزات برای حمله به کشورهای همسایه فراهم می کنید، اما این همه هزینه از کجا باید بیاید؟ معلوم است از جیب مبارک شما! یعنی مجبور می شوید برای توسعة حکومت خود از سایت مذکور مقداری طلای مجازی خریداری کنید و برای این کار هم باید به حساب کمپانی طراح بازی یا گردانندگان سایت، پول واریز کنید تا به شما چند صندوق طلا بدهند و شما به خیال پردازی خود در بازی ادامه دهید.

یکی از تفریح های جدید در عرصه اینترنت، عرضة بازی های آنلاین است.


طبق استفتائی که بنیاد ملی بازی های رایانه ای از برخی مراجع تقلید کرده است، نفس این معامله و خرید و فروش مجازی بین کاربر بازی و سایت گردانندة بازی منعی ندارد و این عمل مصداق قمار نیست.[3]
به اجمال می توان گفت ارتباطات اقتصادی و انجام معامله در فضای اینترنت ممنوع نیست و با فرض رعایت ضوابط معاملة صحیح شرعی، خرید و فروش در فضای اینترنت مشکلی ندارد؛ مگر آن که این معاملات از قبیل فعالیت های شبکه های هرمی باشد که به نظر برخی از مراجع صحیح نیست.
به علاوه ارتباط با سایت های بازی آنلاین و پرداخت پول به آنها اگر مصداق نوعی قمار باشد، حرام است مانند آن که پرداخت پول به معنای شرط ورود کاربر به مسابقه باشد تا در فرض پیروزی، اصل پول و جایزه را ببرد؛ وگر نه اصل ارتباط با این سایت ها حتی پرداخت پول برای خرید مجازی مصالح و ابزار موفقیت در بازی به تصریح برخی مراجع منع شرعی ندارد.

منبع: کتاب رهنما109؛ کلیک های حلال و حرام، معاونت تبلیغات و ارتباطات اسلامی آستان قدس رضوی



----------------------------------------------------
پی نوشت ها:
[1]. http:// sistani.org/index.php?p=827020&id=810&perpage=2511827
[2]. http://islamquest.net/fa/archive/question/fa25516 .
[3]. http:// ircg.ir/sn/news/pt/full/lang/fa/id




مطالب مرتبط