خشم و غضب

نیروی غضب که خداوند در وجود انسان نهاده است، فواید بسیاری دارد؛ به شرط آنکه در اختیار و به فرمان عقل باشد و به جا به کار رود؛ و گرنه، شعله های آن، همة هستی شخص غضبناک را می سوزاند و خاکستر می کند.

  خشم و غضب

نیروی غضب که خداوند در وجود انسان نهاده است، فواید بسیاری دارد؛ به شرط آنکه در اختیار و به فرمان عقل باشد و به جا به کار رود؛ و گرنه، شعله های آن، همة هستی شخص غضبناک را می سوزاند و خاکستر می کند.
در بحث خشم، آنچه مهم است «مهار غضب» است تا از اختیار بیرون نرود و حریم ها را نشکند و پشیمانی به بار نیاورد. در روایات، از خویشتن داری به هنگام غضب، سخن گفته شده و تعبیر «کظم غیظ» و «فروبردن خشم» بسیار به چشم می خورد. قرآن کریم نیز از فروخورندگان خشم، ستایش کرده است: «والکاظمین الغیظ» 1
حضرت رسول صلی الله علیه وآله فرمودند: «جرعة خشمی که به خاطر خدا فرو برده شود، نزد خداوند برترین جرعه است» 2همچنین، از امام باقر علیه السلام نیز روایت است: «هر کس خشمی را فرو ببرد، در حالی که می تواند آن را اعمال کند، در روز قیامت خداوند دل او را لبریز از ایمنی و ایمان می سازد» 3
پس توجه به آثار اخروی و محبوبیت فرو بردن خشم نزد خدا، یکی از راه های مهار این شعلة سرکش است. راه دیگر، کمک خواستن از خداوند است: گفتن «اعوذ بالله من الشیطان الرجیم» و استعاذه به خدای متعال عجل الله راه فوران این شعلة شیطانی را مسدود می سازد. تغییر حالت و وضعیت، از راه حل های پیشنهادی دیگری است که در احادیث آمده است؛ یعنی کسی که خشمگین شده، اگر ایستاده است، بنشیند و اگر نشسته است، برخیزد و خود را به زمین بچسباند، سکوت کند، آن مجلس را ترک کند، موقعیت خود را عوض کند، به آثار سوء غضب و پشیمانی های بعدی اعمال خشم توجه داشته باشد و به یاد قدرت خدا عجل الله باشد که او هم قهار و مقتدر است و با این عنایت، با حلم ورزی، آن طوفان را فرو بنشاند.
حضرت رسول الله صلی الله علیه وآله به امیرالمومنین علیه السلام فرمودند: «یاعلی، لاتغضب، فاذا غضبت فاقعد و تفکر فی قدره الرب علی العباد و حلمه عنهم » (ای علی، خشمگین نشو. هرگاه هم غضبناک شدی، پس بنشین و در این بیندیش که خداوند عجل الله بر بندگان قدرت دارد؛ ولی به آنان حلم می ورزد ....) 4
در حدیثی هم امام باقر علیه السلام فرمودند: «هر شخصی که خشمگین شود، در حالی که ایستاده است، پس بنشیند که در این صورت ، پلیدی و رذیلة شیطانی از او دور می شود و اگر نشسته است، برخیزد.» 5
توجه به سیرة اولیای دین نیز راهی برای تسلط یافتن بر خویش است: رسول خدا صلی الله علیه و آله دیرتر از همه عصبانی شده و زودتر از همه راضی می شدند و عفو می کردند. امام کاظم علیه السلام را نیز به سبب این صفت شایسته، یعنی حلم ورزی و عفو و پرهیز از برخورداری انتقام جویانه و از روی خشم و غضب، «کاظم» لقب داده اند. داستان امام علی علیه السلام نیز در جنگ خندق که در پی جسارت عمرو بن عبدود، از روی سینة او برخاستند و چند قدم را رفتند تا خشمشان فرو نشیند و آنگاه برای خدا عجل الله سر از پیکر آن قهرمان کفر جدا کردند، الگوی دیگری برای مهار غضب است.

منبع: کتاب راه های درمان رذایل اخلاقی از مجموعه کتاب های رهنما، معاونت تبلیغات و ارتباطات اسلامی آستان قدس رضوی


---------------------------------------------------------
- آل عمران 134.
- کنزالعمال ، ح5819.
- اصول کافی ، ج2، ص110.
- تحف العقول، ص 14.
- بحارالانوار، ج73، ص264.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر