ابليس براى فريب انسان با تبليغات، وعده‏ ها، آرزوها، وسوسه‏ ها، همراهى و مشاركت، پياده و سواره، انسان را محاصره مى‏ كند.

 راه های متنوع وسوسه ‏گرى شيطان

راه های متنوع وسوسه ‏گرى شيطان

ابليس براى فريب انسان از يك راه وارد نمى ‏شود، بلكه با تبليغات، وعده‏ ها، آرزوها، وسوسه‏ ها، همراهى و مشاركت، پياده و سواره، انسان را محاصره مى‏ كند و در اين ميان عدّه ‏اى همراه او مى ‏شوند.

از این رو در آیه 64 سوره اسراء و آیه بعد راه های نفوذ شيطان و اسباب و وسائلى را كه در وسوسه ‏هاى خود به آن متوسل مى ‏شود به شكل جالب و گويايى چنين شرح مى ‏دهد: «هر كدام از آن ها را مى ‏توانى با صداى خودت تحريك و وسوسه كن»(وَ اسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ). «و لشگر سواره و پياده ‏ات را به سوى آن ها با فريادت گسيل دار»! (وَ أَجْلِبْ عَلَيْهِمْ بِخَيْلِكَ وَ رَجِلِكَ). «و در اموال و فرزندان آن ها شركت جوى»! (وَ شارِكْهُمْ فِي الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ). «و با وعده ‏هاى دروغينت آن ها را بفريب»! (وَ عِدْهُمْ).

سپس هشدار مى‏ دهد كه «شيطان جز فريب و نيرنگ و غرور، وعده‏ اى نمى ‏دهد»(وَ ما يَعِدُهُمُ الشَّيْطانُ إِلَّا غُرُوراً). ولى بدان كه «سلطه‏اى بر بندگان من نخواهى داشت» (إِنَّ عِبادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطانٌ). «همين قدر كافى است كه پروردگارت ولى و حافظ اين بندگان است» (وَ كَفى‏ بِرَبِّكَ وَكِيلًا).

گر چه در این آيات، مخاطب شيطان است و خداوند به عنوان يك فرمان تهديد آميز به او مى ‏گويد هر چه از دستت ساخته است بكن و با وسائل گوناگون به گمراه کردن فرزندان آدم برخيز، ولى در واقع هشدارى است به همه انسان ها كه طرق نفوذ شيطان را دريابند و از تنوع وسائل وسوسه‏ هاى او آگاه شوند.

این آیات به چهار بخش مهم و اصولى از اين وسائل، اشاره مى‏ كند و به انسان ها مى‏ گويد كه از چهار طرف مراقب خويش باشند:

1. برنامه‏ هاى تبليغاتى: نخستين برنامه شيطان، استفاده از وسائل صوتى و سمعى است. اين مساله مخصوصا در دنياى امروز كه دنياى فرستنده‏ هاى راديويى و دنياى تبليغات گسترده سمعى و بصرى است، از هر زمانى روشنتر و آشكارتر است، چرا كه شياطين و احزاب آن ها در شرق و غرب جهان بر اين وسيله مؤثر تكيه دارند، و بخش عظيمى از سرمايه ‏هاى خود را در اين راه مصرف مى‏ كنند، تا بندگان خدا را استعمار كنند و از راه حق كه راه آزادى و استقلال و ايمان و تقوى است منحرف سازند و به صورت بردگانى بى اراده و ناتوان درآورند.

2. استفاده از نيروى نظامى: اين منحصر به عصر و زمان ما نيست كه شياطين براى يافتن منطقه‏ هاى نفوذ به قدرت نظامى متوسل مى ‏شوند، هميشه بازوى نظامى يكى از بازوهاى مهم و خطرناك همه جباران و ستمگران جهان بوده است، آن ها ناگهان در يك لحظه به نيروهاى مسلح خود فرياد مى ‏زنند و به مناطقى كه ممكن است با مقاومت سرسختانه، آزادى و استقلال خويش را بازيابند گسيل مى ‏دارند تا بتوانند در كوتاهترين مدت هر جنبش حق‏ طلبانه ‏اى را در نطفه خفه نمايند.

3. برنامه ‏هاى اقتصادى و ظاهرا انسانى: يكى ديگر از وسائل مؤثر نفوذ شيطان از طريق شركت در اموال و نفوس است. مثلا در عصر و زمان خود مى ‏بينيم كه شياطين جهان خوار، مرتبا پيشنهاد سرمايه‏ گذارى و تاسيس شركت ها و ايجاد انواع كارخانه‏ ها و مراكز توليدى در كشورهاى ضعيف مى‏ كنند، و زير پوشش اين شركت ها انواع فعاليت هاى خطرناك و مضر را انجام مى‏ دهند و از رشد و نمو و استقلال اقتصادى آن ها جلوگيرى مى ‏كنند. و نيز ايجاد مراكز فساد تحت پوشش ساختن هتل هاى بين ‏المللى و كلوپ هاى تفريحات سالم و سينماها و فيلم هاى گمراه كننده و مانند آن يكى از رايج ترين برنامه‏ هاى مخرب اين شياطين است.

4. برنامه ‏هاى مخرب روانى: استفاده از وعده‏ هاى مغرور كننده و انواع فريب ها و نيرنگ ها يكى ديگر از برنامه‏ هاى شيطان ها است، آن ها روانشناسان و روانكاوان ماهرى را براى اغفال و فريب مردم ساده ‏دل و حتى هوشيار تربيت كرده ‏اند، تا با خيالات و پندارها، مردم را سرگرم ‏سازند.

#قرآن #شیطان #وسوسه

علی کفشگر فرزقی

منبع : تفسير نمونه، ناصر مکارم شیرازی،ج‏12، ص: 182


مطالب مرتبط