مفهوم کار در اقتصاد مقاومتی

مراد از «اقتصاد مقاومتی» (که اولین بار در سال 1391 توسط رهبر معظم انقلاب مطرح گردید) همان «اقتصاد اسلامی» است که در این نوشتار بعضی از ویژگی ها، ارکان و...

  مفهوم کار در اقتصاد مقاومتی

مراد از «اقتصاد مقاومتی» (که اولین بار در سال 1391 توسط رهبر معظم انقلاب مطرح گردید) همان «اقتصاد اسلامی» است که در این نوشتار بعضی از ویژگی ها، ارکان و آسیب های آن را از دیدگاه قرآن کریم و امیرالمؤمنین علیه السلام طرح می کنیم.
ابتدا، نگاهی به مفهوم «کار» می اندازیم و مقصود خود را از آن آشکار می کنیم.
مفهوم «کار» در لغت
فرهنگ نویسان فارسی «کار» را چنین تعریف کرده اند: «آن چه از شخص یا چیزی صادر گردد و آن چه شخص، خود را بدان مشغول سازد».1
در فرهنگ فارسی، «کار» با «پیشه»، «شغل و عمل»2 مترادف دانسته شده است.
گرچه بر هر عملی اعم از اقتصادی، عبادی، ورزشی، تفریحی، فرهنگی و... «کار» گفته می شود ولی مقصود ما در این نوشته از «کار»، «کار اقتصادی» است.
مفهوم «کار» در اقتصاد
«کار» در حوزه های گوناگون معانی متفاوتی دارد.3 در حوزه‌ی اقتصاد نیز برای «کار» تعاریف مختلفی گفته شده است،4 که از میان آن، تعریف زیر از جامعیت بیشتری برخوردار است:
«کار مجموعه اعمالی است که انسان به کمک مغز، دست، ابزارها و ماشین ها، در راه تولید ثروت یا ایجاد خدمات، انجام می دهد و این اعمال نیز متقابلاً بر انسان تأثیر می گذارد و او را تغییر می دهد».5
مفهوم «کار» در اسلام
«کار اقتصادی» را از نگاه دینی، می توان چنین تعریف کرد:
«هرگونه فعالیتی که برای تولید کالا و خدمات مورد نیاز یا بالا بردن سطح اقتدار جامعه و رفاه عمومی در چارچوب قوانین و ارزش های دینی انجام می پذیرد را «کار اقتصادی» گویند».6
بنابراین، هر کاری که محصول مثبتی داشته باشد اعم از این که تولیدی باشد یا خدماتی و یا رفاهی و در چارچوب قوانین و ارزش های دینی انجام پذیرد، مقدس و در اسلام به عنوان «کار»، مورد تمجید قرار گرفته است.
«کار» در قرآن
قرآن کریم، از کار و تلاش فراوان سخن گفته است و اهمیت آن را تبیین و تشریح کرده است.
«وَ لَقَدْ مَکَّنَّاکُمْ فِی الْأَرْضِ وَ جَعَلْنا لَکُمْ فیها؛7 خداوند شما را در زمین پدید آورد و آباد کردن آن را به شما سپرد.»
«اعمار و استعمار زمین» در لغت به معنای واگذاری آن برای عمران و آبادی است.8
بنابراین، زمین به صورت آباد و با نعمت های آماده برای انسان آفریده نشده است، بلکه انسان باید با کار و تلاش و بهره گیری از امکانات تولید، زمین را آباد نماید و نیازمندی هایش را برطرف سازد. بدین سان، هرگونه کار و فعالیت تولیدی که به آبادی زمین بینجامد، در راستای تحقق اراده ی الهی و از مظاهر بندگی خداست.
«کار» در کلام امیرالمؤمنین علیه السلام
امیر سخن حضرت علی بن ابی طالب علیه السلام در سخنان فراوانی اهمیت «کار اقتصادی» را بیان داشته است که دو کلام آن حضرت را یادآور می شویم:
ـ شما را به داشتن کسب (و کار کردن) در فقر و غنا سفارش می کنم.9
ـ بیرون آمدن شما- اول صبح- برای جهاد در راه خدا، از بیرون آمدن آن کس که برای تأمین زندگی خانواده ی خود تلاش می کند بالاتر نیست
محمد حسن درایتی
پی نوشت ها
1. لغت نامه (دهخدا)، ج11، ص15817.
2. فرهنگ فارسی (معین)، ج3، ص2789.
3. در این باره نک: کار در نظام ارزشی اسلام.
4. نک: جامعه شناسی کار و شغل، ص8-12؛ فرهنگ کار، ص3.
5. نک: جامعه شناسی کار و شغل، ص10.
6. اسلام درباره ی اخلاق کار و تجارت چه می گوید؟ ص14.
7. اعراف (7)، 10.
8. تحف العقول، ص288؛ الحیاه، ج5، ص436.
9. الحیاه، همان.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر