مقام علمی جوادالائمه (علیهم السلام) نزد مأمون عباسی و بزرگان اهل تسنن

وقتی «مأمون» از «طوس» به «بغداد» آمد، نامه ای برای حضرت جواد (علیه السلام) فرستاد و امام را به بغداد دعوت کرد. البته این دعوت نیز مثل دعوت امام رضا (علیه السلام) به طوس، دعوت ظاهری و در واقع سفر اجباری بود. حضرت پذیرفت و بعد از چند روز که وارد بغداد شد، ...

  مقام علمی جوادالائمه (علیهم السلام) نزد مأمون عباسی و بزرگان اهل تسنن

امام جواد (علیه السلام) همانند اجداد طاهرینش خزانه دار علمی الهی و گنجینه دار رازها و رمزهای آفرینش بود. قدرت علمی آن حضرت به اندازه ای بود که حتی مأمون عباسی و دیگر دانشمندان اهل تسنن نیز به آن اذعان داشته اند.

1. مأمون عباسی

وقتی «مأمون» از «طوس» به «بغداد» آمد، نامه ای برای حضرت جواد (علیه السلام) فرستاد و امام را به بغداد دعوت کرد. البته این دعوت نیز مثل دعوت امام رضا (علیه السلام) به طوس، دعوت ظاهری و در واقع سفر اجباری بود. حضرت پذیرفت و بعد از چند روز که وارد بغداد شد، مأمون حضرت را به کاخ خود دعوت کرد و پیشنهاد ازدواج دختر خود «ام الفضل» را به ایشان داد. امام در برابر پیشنهاد او سکوت کرد. مأمون این سکوت را نشانه ی رضایت حضرت شمرد و تصمیم گرفت مقدمات این امر را فراهم سازد. او در نظر داشت مجلس جشنی تشکیل دهد، ولی انتشار این خبر در بین بنی عباس موجی از ناراحتی و خشم به وجود آورد. بنی عباس اجتماع کردند و با لحن اعتراض آمیزی به مأمون گفتند: «این چه برنامه ای است؟ اکنون که علی بن موسی الرضا (علیهما السلام) از دنیا رفت و خلافت به عباسیان رسیده، باز می خواهی خلافت را به آل علی (علیه السلام) برگردانی؟ بدان که ما نخواهیم گذاشت این کار صورت بگیرد، آیا عداوت های چند ساله ی بین ما را فراموش کرده ای؟!» مأمون پرسید: «حرف شما چیست؟» گفتند: «این جوان (یعنی امام جواد علیه السلام) کم سن و سال است و از علم و دانش بهره ای ندارد.» مأمون گفت: «شما این خاندان را نمی شناسید، کوچک و بزرگ این ها بهره ی عظیمی از علم و دانش دارند.»

مأمون از سخن آنان سخت در غضب بود و گفت: «ای پسر عموهای من! اگر از حسب و نسب او می گویید او از همه ی شما شرافتمندتر و عالی نسبت تر است. ابوجعفر بر تمام اهل علم از معاصرین خود برتری دارد. این جوان علوی با این کمی سن اعجوبه ی زمان است. او جوانی است که از سرچشمه ی علوم غیبی آسمانی سیراب شده و در خاندان وحی و الهام رشد یافته است. او در ادب و آداب دین بر همگان برتری دارد. شما او را کودکی حقیر فرض می کنید ولی از عظمت درونی او ناآگاهید.»[1]

ابوجعفر بر تمام اهل علم از معاصرین خود برتری دارد. این جوان علوی با این کمی سن اعجوبه ی زمان است. او جوانی است که از سرچشمه ی علوم غیبی آسمانی سیراب شده و در خاندان وحی و الهام رشد یافته است. او در ادب و آداب دین بر همگان برتری دارد.

2. بزرگان اهل تسنن
2-1. سبط ابن الجوزی: دانشمند شهیر سنی می گوید: امام جواد (علیه السلام) در علم و تقوی و زهد و بخشش همچون پدرش یگانه بود.

2-2. ابن حجر هیتمی: از سنیان بسیار متعصب است و گویی با اهل بیت عصمت و طهارت (علهیم السلام) عناد دارد می نویسد: مأمون او را به دامادی خویش برگزید چرا که با وجود کمی سن، از نظر علم و دانش و حلم و بردباری از همه ی دانشمندان زمانش برتر بود.

2-3. جاحظ عثمانی معتزلی: از مخالفان خاندان علی (علیه السلام) است امام جواد (علیه السلام) را با اوصاف علم و زهد و عبادت و شجاعت و سخاوت و پاکی ستوده است و او را از خاندانی که نظیری برایشان نیست، مدح گفته است.

2-4. شبلنجی می گوید: مأمون پیوسته شیفته ی او بود، زیرا با وجود کمی سن، فضل و علم و کمال عقل خود را نشان داده، عظمت خود را نزد همگان آشکار ساخته بود.[2]

مأمون او را به دامادی خویش برگزید چرا که با وجود کمی سن، از نظر علم و دانش و حلم و بردباری از همه ی دانشمندان زمانش برتر بود.


3. شافعی
کمال الدین محمد بن طلحه شافعی درباره امام جواد (علیه السلام) این گونه می گوید:
ابوجعفر محمد ثانی ابن الرضا (علیهما السلام) قدر و مرتبه ای بلند دارد. نامش در دهان عوام و خواص مشهور است. سعه صدر، وسعت نظر، شیرینی کلام، جذابیت سخنرانی او، همه را جلب کرده است. اما متاسفانه مدت افاضاتش کم بود و سرنوشت چنین حکم می کرد که او در جوانی به روح الهی متصل گردد. نیروهای علم، فهم و دانش به قله مرتفع درایت و کیاست او نمی رسد. حکومت های علمی و قضاوتهای اجتماعی او حکم قاطعی بود که بالاتر از آن نظریه امکان نداشت. مرغ بلند پرواز عقل و خرد، به درجه رفیع دانش و بینش او نمی رسد.
چه کوتاه بود زمان او؟ و چه بلند بود افادت او؟ او در همین مدت کوتاه مهر قدرت علم و منقبت حق و مجمع فضیلت و کمال بود. سطوت و هیبت او به قدری بود که هر کس بدو می رسید ناخودآگاه سر تعظیم فرود می آورد و از اشعه ی انوار افاضات علمی او بهره مند می شد. او منبع دانش و بینش بود که هر تشنه کامی به او می رسید سیراب می شد و همچون منبع نور، دل و دیده همه از او روشن می شد، و عقل و ذهن، به او علم و معرفت می یافت.[3]

سطوت و هیبت او به قدری بود که هر کس بدو می رسید ناخودآگاه سر تعظیم فرود می آورد و از اشعه ی انوار افاضات علمی او بهره مند می شد.


امام جواد (علیه السلام) با وجود سن کمی که داشتند با شرکت در مناظره ها و مباحثه های علمی دانشمندان بزرگ عصر خویش، علم لدنی که همانا مختص به انبیاء و معصومین (علیهم السلام) است را، فرا روی مردمان عصر خود و اعصار دیگر به تصویر می کشیدند؛ تا جایی که مأمون عباسی و برخی دانشمندان اهل تسنن، علم سرشار آن حضرت را می ستودند.

مریم بلوچیان طرقی، طلبه سطح4 و مدرس حوزه

پی نوشت ها:

[1]- کرامات و مقامات عرفانی امام محمدجواد (علیه السلام)، حسینی قمی، علی ، ص30 و31.

[2]- همان، صفحه 58 و57.

[3]- زندگانی حضرت امام محمد تقی جواد الائمه (علیهم السلام)، عمادزاده ، حسین ، ص 129.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر