قبول تاثير چشم زخم به طور اجمال به اين معنا نيست كه به كارهاى خرافى و اعمال عوامانه در اين گونه موارد پناه برده شود

 چشم زدن، واقعیت یا خرافه؟

چشم زدن، واقعیت یا خرافه؟

چشم زدن معمولا در برابر امورى است كه بسيار اعجاب ‏انگيز مى ‏باشد. کافران وقتى آيات قرآن را مى‏ شنیدند آن قدر مجذوب مى ‏شدند که در برابر آن تعجب مى‏ كردند، احتمال داشت پیامبر(ص) را چشم بزنند. لذا در آیه 51 سوره قلم خداوند مى ‏فرمايد: «نزديك است كه كافران هنگامى كه آيات قرآن را از تو مى ‏شنوند تو را با چشمان خود هلاك كنند، و مى گويند او ديوانه است»(وَ إِنْ يَكادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ وَ يَقُولُونَ إِنَّهُ لَمَجْنُونٌ).

اکنون باید دید آيا چشم زدن واقعيت دارد؟ بسيارى از مردم معتقدند در بعضى از چشم ها اثر مخصوصى است كه وقتى از روى اعجاب به چيزى نگاه کنند ممكن است آن را از بين ببرد، يا درهم بشكند، و اگر انسان است بيمار يا ديوانه كند. اين مساله از نظر عقلى امر محالى نيست، چه اينكه بسيارى از دانشمندان امروز معتقدند در بعضى از چشم ها نيروى مغناطيسى خاصى نهفته شده كه كارايى زيادى دارد، حتى با تمرين و ممارست مى‏توان آن را پرورش داد، خواب مغناطيسى از طريق همين نيروى مغناطيسى چشم ها است. در دنيايى كه «اشعه ليزر» كه شعاعى است نامرئى مى تواند كارى كند كه از هيچ سلاح مخربى ساخته نيست پذيرش وجود نيرويى در بعضى از چشم ها كه از طريق امواج مخصوص در طرف مقابل اثر بگذارد چيز عجيبى نخواهد بود. بسيارى نقل مى ‏كنند كه با چشم خود افرادى را ديده‏اند كه داراى اين نيروى مرموز چشم بوده‏ اند، و افراد يا حيوانات يا اشيايى را از طريق چشم زدن از كار انداخته ‏اند. پس نه تنها نبايد اصرارى در انكار اين امور داشت بايد امكان وجود آن را از نظر عقل و علم پذيرفت. در روايات اسلامى نيز تعبيرات گوناگونی ديده مى‏ شود كه وجود چنين امرى را تاييد مى ‏كند.

در حديثى مى ‏خوانيم كه «اسماء بنت عميس» خدمت پيامبر (ص) عرض كرد: گاه به فرزندان جعفر چشم مى ‏زنند، آيا «رقيه» اى براى آن ها بگيرم (منظور از «رقيه» دعاهايى است كه مى‏ نويسند و افراد براى جلوگيرى از چشم زخم با خود نگه مي دارند و آن را تعويذ نيز مى‏ گويند). پيامبر (ص) فرمود: «آرى، مانعى ندارد، اگر چيزى مى‏توانست بر قضا و قدر پيشى گيرد چشم زدن بود».(1)

و در حديث ديگرى آمده است كه امير مؤمنان (ع) فرمود: پيامبر براى امام حسن و امام حسين" رقيه" گرفت، و اين دعا را خواند: «شما را به تمام كلمات و اسماء حسناى خداوند از شر مرگ و حيوانات موذى، و هر چشم بد، و حسود آن گاه كه حسد ورزد مى ‏سپارم، سپس پيامبر (ص) نگاهى به ما كرد و فرمود: «اينچنين حضرت ابراهيم براى اسماعيل و اسحاق تعويذ نمود».(2) و نیزحضرت علی (ع) می فرماید: «چشم زخم حق است و توسل به دعا براى دفع آن نيز حق است».(3)

ذكر اين نكته لازم است كه هيچ مانعى ندارد اين دعاها و توسل ها به فرمان خداوند جلو تاثير نيروى مرموز مغناطيسى چشم ها را بگيرد همانگونه كه دعاها در بسيارى از عوامل مخرب ديگر اثر مى‏ گذارد و آنها را به فرمان خدا خنثى مى ‏كند. اين نيز سزاوار يادآورى است كه قبول تاثير چشم زخم به طور اجمال به اين معنا نيست كه به كارهاى خرافى و اعمال عوامانه در اين گونه موارد پناه برده شود كه هم بر خلاف دستورات شرع است، و هم سبب شك و ترديد افراد ناآگاه در اصل موضوع است، همانگونه كه آلوده شدن بسيارى از حقايق با خرافات اين تاثير نامطلوب را در اذهان گذارده است.

#قرآن #چشم_زدن #خرافه #خرافات #احادیث

علی کفشگر فرزقی

منبع:

تفسير نمونه، ناصر مکارم شیرازی، ج‏24، ص: 424

--------------------

پی نوشت:

1. مجمع البيان في تفسير القرآن، ج‏10، ص: 512

2. الكافي (ط - الإسلامية)، ج‏2، ص: 569

3. نهج البلاغة (للصبحي صالح)، ص: 546، کلمات قصار، شماره 400


مطالب مرتبط