امام علی (علیه السلام) در اهمیت و عظمت امر به معروف و نهی از منکر می فرمایند: «همه ی کارهای خوب و جهاد در راه خدا در برابر امر به معروف و نهی از منکر...

  گنج فراموش شده؛ امر به معروف و نهی از منکر

گنج فراموش شده؛ امر به معروف و نهی از منکر

آزاده علی نژاد

امر به معروف و نهی از منکر یعنی ابلاغ سخن پرودگار عاشق به بندگان غافل.
امر به معروف و نهی از منکر یعنی پاره کردن پرده های جهل و نادانی از پنجره دل.
امر به معروف و نهی از منکر یعنی زدودن گرد و غبار غفلت و فراموشی از آیینه قلب.
امر به معروف و نهی از منکر یعنی سوار شدن بر سفینه النجاۀ سپاه نور.
امر به معروف و نهی از منکر یعنی نوشاندن شراب طهور الهی به تشنگان گم شده در کویر دنیا.
امر به معروف و نهی از منکر یعنی رهایی از فتنه تسلط اشرار بر ابرار جامعه.
امر به معروف و نهی از منکر یعنی گشایش قفل اجابت دعا و درهای برکت و رحمت الهی.
امر به معروف و نهی از منکر یعنی سهیم شدن در خیرات و برائت جستن از بدیها و زشتی ها.

امر به معروف و نهی از منکر یعنی جهاد در راه حق و دستگیری از سپاه حق و حقیقت.


امر به معروف و نهی از منکر یعنی جانشینی خدا و پیامبرش در زمین.
امر به معروف و نهی از منکر یعنی جهاد در راه حق و دستگیری از سپاه حق و حقیقت.
امر به معروف و نهی از منکر یعنی به غل و زنجیر کشیدن شبهات و بدعتها در مدینه فاضله زیبایی ها.
امر به معروف و نهی از منکر یعنی بر صراط نبی و ولی قدم نهادن و رسالت آنها را دنبال کردن.
امر به معروف و نهی از منکر یعنی تیر باران کردن شیاطین انس و جن و حقارت آنها را به نظاره نشستن.
امر به معروف و نهی از منکر یعنی دعوت به خشنودی خداوند و باغ تالار بهشت.

ای بندگان خدا بیایید با هم زمزمه کنیم این سخنان پروردگارمان را که فرمود: «باید از میان شما، جمعی دعوت به نیکی و امر به معروف کنند و آنان همان رستگارانند.» (آل عمران/104)
«شما بهترین امتی بودید که به سود انسانها آفریده شدید. چه اینکه امر به معروف و نهی از منکر می کنید و به خدا ایمان دارید.» (آل عمران/110)

امر به معروف و نهی از منکر یعنی جانشینی خدا و پیامبرش در زمین.


در زیبایی، اهمیت و حقانیت این واجب الهی همین بس که پروردگار عالمیان، بهترین بندگانش را مبلّغ و محور اقامه امر به معروف و نهی از منکر قرار داده است تا سپاه نار، خیال خام غلبه و استیلا بر سپاه نور را با خود به گور ببرد.
عزیزان شاید در جامعه امروز ما، یکی از مظلومترین حقایقی که در حجاب جهل و نادانی، کفران و لجاجت آدمی به بوته فراموشی سپرده شده است اقامه "امر به معروف و نهی از منکر" به عنوان واجب موکد الهی است.
شاید اگر کمی بر آیات و روایاتی که در این زمینه وارد شده است تأمل می کردیم بیشتر به اهمیت و حساسیت این موضوع پی می بردیم. اکنون در این نوشتار سعی می کنیم با الهام گرفتن از آیات و روایات، تصویر روشنتری از اهمیت و آثار این فرمان بزرگ خداوند در اذهان ترسیم کنیم باشد که توفیق و امداد الهی، همه ما را در جرگه آمرین به معروف و ناهین از منکر قرار دهد.

امام علی (علیه السلام) در اهمیت و عظمت امر به معروف و نهی از منکر می فرمایند: «همه ی کارهای خوب و جهاد در راه خدا در برابر امر به معروف و نهی از منکر چون قطره ای است در دریای عمیق.»[1] یا رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند: «هر گاه مردم امر به معروف و نهی از منکر نکنند و از نیکان خاندان من پیروی نکنند خداوند بدانشان را بر آنان مسلط می کنند و آنگاه هر چه دعا کنند دعایشان مستجاب نمی شود.»[2]

امام علی (علیه السلام) در اهمیت و عظمت امر به معروف و نهی از منکر می فرمایند: «همه ی کارهای خوب و جهاد در راه خدا در برابر امر به معروف و نهی از منکر چون قطره ای است در دریای عمیق.»


و همچنین پیامبر عزیزمان فرمودند: «تا زمانی که مردم امر به معروف و نهی از منکر نمایند و در کارهای نیک و تقوا به یاری یکدیگر بشتابند در خیر و سعادت خواهند بود و اما اگر چنین نکنند برکات از آنها گرفته می شود و گروهی بر گروهی دیگر سلطه پیدا می کنند و نه در زمین و نه در آسمان یاوری ندارند.»[3]
همچنین خداوند به حضرت شعیب پیامبر (علیه السلام) فرمود: «من صد هزار نفر از قوم تو را عذاب خواهم کرد؛ چهل هزار از بدکاران و شصت هزار از خوبان را. حضرت شعیب (علیه السلام) عرض کرد: پروردگارا! بدکاران سزاوارند؛ اما نیکان چرا؟ خداوند عزوجل فرمود: آنان با گنهکاران راه آمدند و به خاطر خشم من به خشم نیامدند.»[4]
همچنین پیامبر گرامی اسلام درباره مقام شامخ آمران به معروف و ناهیان از منکر فرمودند: «گروهی هستند که نه پیامبرند و نه شهیدند ولی مردم در قیامت به مقام آنها که خداوند به خاطر امر به معروف و نهی از منکر به آنان عنایت کرده غبطه می خورند.»[5]
یکی از نکات مهمی که اهمیت این واجب الهی را صد چندان می کند این است که اگر در جامعه ای این فریضه مورد فراموشی و غفلت واقع شود کلیه واجبات الهی در آن جامعه کم رنگ شده و بدی ها رو به زایش و گسترش می گزارد. بررسی تاریخ امتهای گذشته و حتی تاریخ معاصر به خوبی روشن می کند آن زمان که مؤمنان و نیکان یک امت، سر در لاک خود فرو بردند و بر گسترش فحشا و منکرات و خاموشی چراغ خیرات و نیکی ها چشم پوشیدند، آنگاه کشتی آن جامعه در دریای طوفان زده خشم الهی به قعر ظلمت و نابودی سقوط کرده و در نتیجه آنها هم نتوانسته سلامت و عاقبت بخیری خود و نسل های خود را بیمه کنند و در منجلاب مذلت و هلاکت اسیر و گرفتار شدند.

و اما اکنون به صورت اختصار به بعضی از فواید اقامه این فریضه در جامعه می پردازیم.
1- امنیت: یکی از بزرگترین نعمت های الهی، نعمت امنیت است که انسانها در سایه آن می توانند با آرامش و خیال راحت زندگی کنند اگر در جامعه ای امر به معروف و نهی از منکر ترک شود افراد شرور از جهل و نادانی تعدادی از مردم استفاده کرده آنها را به سپاه خود ملحق می کنند و با متحد شدن بر علیه خوبان جامعه، امنیت جانی، مالی، ناموسی و عزت و آبروی آنها را به غارت می برند.

2- پاکیزگی، حلال و طیب بودن کسب و کار: در جامعه ای که اهل آن با ایمان و عمل صالح در سلامت روح و روان خود می کوشند و با توصیه به صبر و حق، دیگران را هم از زشتی ها دور می کنند این جامعه از خسارتهای دنیوی و اخروی نجات می یابد؛ اما اگر گران فروشی، کم فروشی، احتکار، اسراف، تعدی به حقوق دیگران، کلاهبرداری، رشوه و ربا در جامعه ای رواج پیدا کرد یکی از بزرگترین نقمت ها، آلوده شدن درآمدها و دسترنج کارها با حرام و ناپاکی است و بر همه ما آثار هلاکت بار درآمدهای حرام بر روح و جان آدمی و طهارت نسل ها و فرزندان مبرهن است. قساوت، سنگدلی و خونریزی از جمله آثار برجسته رزق حرام می باشد.

3- جهاد در راه خدا: به جرأت می توان گفت که امر به معروف و نهی از منکر یکی از بزرگترین عرصه های جهاد و شاید از سخت ترین نوع آن می باشد. پیامبر بزرگ ما صلی الله علیه و آله فرمودند: «جهاد بر چهار قسم است: 1- امربه معروف 2- نهی از منکر 3- راستی و درستی در معرکه نبرد 4- داشتن کینه و دشمنی با فاسقان.»[6]
4- حفظ عزت و اقتدار جامعه مؤمنین: در سخن زیبایی از امیرالمؤمنین (علیه السلام) داریم که فرمودند: «کسی که امر به معروف و نهی از منکر می کند پشت مؤمنان را محکم می کند.»[7]

حضرت رسول (صلی الله علیه و آله و سلم): «هر کس دیگران را به کارهای نیک راهنمایی کند گویا خود آن را انجام داده است.»


5- حفظ غیرت و جوانمردی: امام صادق (علیه السلام) فرمودند: «در غیرتمندی مؤمن همین بس که هر گاه کار زشت و ناپسندی را مشاهده کرد خدای متعال از قلبش در مورد ناخوش داشتن آن منکر آگاه باشد.»[8]

6- سهیم و شریک شدن در کار خیر: حضرت رسول (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند: «هر کس دیگران را به کارهای نیک راهنمایی کند گویا خود آن را انجام داده است.»[9]
7- فلاح و رستگاری: در آیه 104 سوره آل عمران، فلاح و رستگاری مؤمنان را متوقف بر امر به معروف و نهی از منکر می داند و یا در سوره والعصر، خداوند می فرماید: «سوگند به زمان که همه انسانها در خسارتند مگر انسانهایی که چهار خصلت را در خودشان پرورش دهند: 1- ایمان 2- عمل صالح 3- توصیه به حق 4- توصیه به صبر» که می توان توصیه به صبر و حق را از مصادیق بارز امر به معروف و نهی از منکر ذکر نمود.

همچنین اجرای احکام اسلامی، برقراری عدالت اجتماعی، سازندگی و آبادانی شهرها، استواری جبهه حق و تضعیف جبهه باطل، سلامتی دین و دنیا، کسب نصرت الهی، افزایش طول عمر، نجات از بلاها و عذابهای دنیوی و اخروی، کسب خشنودی و رضایت الهی و ... از آثار و برکات انجام این فریضه الهی می باشد.


-----------------------------------------
پی نوشت ها:
1- نهج البلاغه (صبحی صالح)، ص 542
2- کافی، ج 2، ص 374
3- تهذیب الاحکام، ج 6، ص 181
4- کافی، ج 5، ص 56
5- مستدرک الوسایل، ج 12، ص 182
6- کافی، ج 2، ص 51
7- تصنیف غررالحکم، ص 332
8- هدایۀ الائمه، ج5، ص 574
9- کافی، ج 4، ص 27


مطالب مرتبط